Doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp khoa học và công nghệ là hai cơ chế công nhận khác nhau. Doanh nghiệp công nghệ cao được đánh giá từ sản phẩm/dịch vụ thuộc danh mục công nghệ cao, quyền hợp pháp đối với công nghệ, tỷ lệ doanh thu, chi nghiên cứu và phát triển (R&D), lao động R&D và – với một nhánh nhóm 1 – tỷ lệ nội địa hóa. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ được đánh giá từ kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ hoặc công nghệ được sử dụng hợp pháp và sản phẩm hình thành từ kết quả đó, kèm điều kiện riêng theo quy mô doanh nghiệp.
Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp công nghệ cao thực hiện cơ chế đăng ký để nhận văn bản xác nhận có thời hạn 05 năm theo Luật Công nghệ cao 2025 và Nghị định 260/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ tiếp tục được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP.
Ưu tiên hướng doanh nghiệp công nghệ cao khi sản phẩm/dịch vụ thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ cao, doanh nghiệp có quyền hợp pháp đối với công nghệ và đã có dữ liệu đủ mạnh về doanh thu công nghệ cao, chi R&D và lao động R&D.
Ưu tiên hướng doanh nghiệp khoa học và công nghệ khi doanh nghiệp có sáng chế, giải pháp hữu ích, phần mềm đã đăng ký quyền tác giả, kết quả nghiên cứu được công nhận hoặc công nghệ chuyển giao hợp pháp và đã tạo sản phẩm để thương mại hóa.
Có thể theo cả hai hướng nếu doanh nghiệp đáp ứng độc lập toàn bộ điều kiện của từng cơ chế; không có quy định buộc phải chọn duy nhất một loại.
| Tiêu chí | Doanh nghiệp công nghệ cao | Doanh nghiệp khoa học và công nghệ |
|---|---|---|
| Căn cứ đánh giá chính | Sản phẩm/dịch vụ công nghệ cao; quyền hợp pháp đối với công nghệ; doanh thu; chi R&D; nhân lực R&D; nội địa hóa theo trường hợp. | Kết quả KH,CN&ĐMST được sở hữu/sử dụng hợp pháp; sản phẩm hình thành từ kết quả đó; chi R&D, nhân lực và thương mại hóa theo quy mô. |
| Phân loại | Doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 và nhóm 2. | Áp điều kiện riêng theo doanh nghiệp lớn, vừa, nhỏ hoặc siêu nhỏ. |
| Kết quả pháp lý | Văn bản xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 hoặc nhóm 2, bản giấy hoặc điện tử, thời hạn 05 năm. | Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, bản giấy hoặc điện tử, có hiệu lực trên toàn quốc. |
| Cần sản phẩm thuộc danh mục công nghệ cao? | Có. Đây là điều kiện nền tảng. | Không bắt buộc phải nằm trong Danh mục sản phẩm công nghệ cao; phải là sản phẩm KH,CN&ĐMST hình thành từ kết quả hợp pháp thuộc nhóm được pháp luật công nhận. |
| Tài sản trí tuệ/kết quả nghiên cứu | Cần chứng minh quyền sở hữu, đồng sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp hoặc chuyển giao công nghệ phục vụ hoạt động công nghệ cao. | Là điểm khởi đầu của hồ sơ: sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng, phần mềm, kết quả nghiên cứu, giống mới, tiến bộ kỹ thuật hoặc công nghệ chuyển giao theo nhóm luật định. |
| Doanh thu | Có tỷ lệ định lượng cụ thể theo nhóm 1/nhóm 2. | Doanh nghiệp lớn và vừa có tỷ lệ/doanh thu sản phẩm KH,CN&ĐMST; nhỏ và siêu nhỏ tập trung vào việc có sản phẩm đang thương mại hóa. |
| Cơ quan xử lý | Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc UBND cấp tỉnh tùy nhóm và tổng nguồn vốn. | UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. |
| Thời hạn nhà nước | 40 ngày kể từ khi nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. | 03 ngày làm việc kiểm tra tính đầy đủ; 15 ngày kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ để xem xét cấp hoặc từ chối. |
Không nên gộp “doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao” và “doanh nghiệp công nghệ chiến lược” vào hai nhóm của doanh nghiệp công nghệ cao. Luật Công nghệ cao 2025 quy định doanh nghiệp công nghệ cao chỉ được phân thành nhóm 1 và nhóm 2; hai loại doanh nghiệp nêu trên là các cơ chế riêng.
Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 và Nghị định 260/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Với hồ sơ mới, doanh nghiệp đăng ký theo loại phù hợp và cơ quan có thẩm quyền cấp văn bản xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao.
Văn bản xác nhận:
Biểu mẫu hồ sơ và mẫu văn bản xác nhận được ban hành tại Thông tư 40/2026/TT-BKHCN. Doanh nghiệp nộp hồ sơ sau ngày 01/07/2026 không nên tiếp tục dùng bộ mẫu “xin Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao” theo cơ chế trước đây.
Đây là điều kiện lọc đầu tiên. Nếu sản phẩm/dịch vụ không thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển thì hồ sơ doanh nghiệp công nghệ cao không phải hướng phù hợp chỉ vì công nghệ được quảng bá là “hiện đại”.
Phù hợp với doanh nghiệp có phần mềm, sáng chế, giải pháp, công nghệ chuyển giao hoặc kết quả nghiên cứu hợp pháp đã tạo ra sản phẩm có khả năng thương mại hóa.
Cần bóc tách được doanh thu công nghệ cao, chi R&D và nhân lực R&D; nhóm 1 còn đòi hỏi mức R&D hoặc nội địa hóa cao hơn đáng kể.
Doanh nghiệp nhỏ/siêu nhỏ có cơ chế điều kiện riêng, phù hợp hơn với nhiều startup đã có kết quả KH&CN hợp pháp và ít nhất một sản phẩm đang thương mại hóa.
Quyết định cuối cùng nên gắn với mục tiêu ưu đãi cụ thể. Nếu doanh nghiệp chỉ cần “một giấy công nhận để tăng uy tín” mà chưa xác định lợi ích đầu tư, thuế, hải quan, đất đai hoặc hỗ trợ R&D nào thực sự áp dụng, hồ sơ có thể tốn nhiều nguồn lực nhưng không tạo ra giá trị tương xứng.
Doanh nghiệp công nghệ cao trước hết phải đáp ứng điều kiện của doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao theo Luật Công nghệ cao, đồng thời đáp ứng các yêu cầu bổ sung về quyền công nghệ và các tỷ lệ định lượng.
Danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ cao hiện hành được ban hành tại Quyết định 23/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Nhóm 2 là cơ chế phổ biến hơn nhóm 1 đối với doanh nghiệp đã có hoạt động công nghệ cao ổn định. Nghị định 260/2026/NĐ-CP quy định:
| Chỉ tiêu | Tổng nguồn vốn từ 6.000 tỷ đồng | Từ 100 tỷ đến dưới 6.000 tỷ đồng | Dưới 100 tỷ đồng |
|---|---|---|---|
| Doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao | Tối thiểu 70% tổng doanh thu thuần hằng năm. | ||
| Chi R&D / (doanh thu thuần – giá trị đầu vào) | ≥ 0,5% | ≥ 1% | ≥ 2% |
| Lao động trực tiếp R&D trình độ từ cao đẳng trở lên / tổng lao động | ≥ 1% | ≥ 2,5% | ≥ 5% |
Lao động R&D được tính phải đáp ứng điều kiện hợp đồng lao động theo quy định; số lao động trình độ cao đẳng không vượt quá 30% số lao động R&D được tính.
Lỗi dễ gặp: tỷ lệ chi R&D của nhóm 2 không lấy mẫu số là “tổng doanh thu” trong mọi trường hợp. Nghị định dùng giá trị doanh thu thuần trừ giá trị đầu vào cho chỉ tiêu này.
Nghị định 268/2025/NĐ-CP yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện chung và điều kiện riêng theo quy mô.
Doanh nghiệp phải được thành lập, đang hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và tạo ra sản phẩm KH,CN&ĐMST từ ít nhất một kết quả được sở hữu hoặc sử dụng hợp pháp, gồm các nhóm như:
| Quy mô | Chi R&D và đổi mới sáng tạo | Nhân lực | Sản phẩm/doanh thu |
|---|---|---|---|
| Doanh nghiệp lớn | ≥ 2% doanh thu thuần bình quân trong 03 năm hoặc ≥ 200 tỷ đồng/năm trong 03 năm. | Bộ phận R&D tối thiểu 10 người trình độ đại học trở lên, ít nhất 05 người Việt Nam. | Doanh thu sản phẩm KH,CN&ĐMST ≥ 30% hoặc ≥ 90 tỷ đồng/năm trong 03 năm; đồng thời sản phẩm phải có ít nhất một hiệu quả theo quy định. |
| Doanh nghiệp vừa | ≥ 2% doanh thu thuần bình quân trong 03 năm. | Bộ phận R&D tối thiểu 05 người trình độ đại học trở lên, có nhân lực người Việt Nam. | Doanh thu sản phẩm KH,CN&ĐMST ≥ 20% tổng doanh thu trong 03 năm. |
| Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ | ≥ 2% doanh thu thuần bình quân trong 03 năm. | Tối thiểu 02 nhân lực hoạt động KH,CN&ĐMST, có người Việt Nam; hoặc thuê từ 02 chuyên gia trở lên theo quy định. | Có ít nhất 01 sản phẩm KH,CN&ĐMST đang được thương mại hóa. |
Doanh nghiệp hoạt động dưới 03 năm được tính trên toàn bộ thời gian hoạt động nhưng không ít hơn 01 năm tài chính đầy đủ. Đây là điểm khiến nhiều startup mới vài tháng tuổi chưa thể chứng minh ngay các chỉ tiêu dù đã có sản phẩm tốt.
Không có quy tắc “công ty phần mềm = doanh nghiệp công nghệ cao” hoặc “có phần mềm = doanh nghiệp khoa học và công nghệ”. Cần kiểm tra dữ liệu theo thứ tự:
Nếu có và doanh nghiệp đáp ứng quyền công nghệ cùng tỷ lệ doanh thu/R&D/nhân lực, hướng công nghệ cao có thể phù hợp.
Đối với cơ chế doanh nghiệp KH&CN, chương trình máy tính thuộc nhóm kết quả được chấp nhận khi đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.
Nếu tài sản vẫn đứng tên founder, nhân sự hoặc công ty outsource, cần xử lý quyền sở hữu/quyền sử dụng trước khi dùng làm nền tảng hồ sơ của doanh nghiệp.
Dữ liệu thương mại hóa, doanh thu, hợp đồng, hóa đơn và cách hạch toán là phần quan trọng để chứng minh điều kiện thực tế.
Trường hợp cần chuẩn hóa quyền đối với chương trình máy tính, có thể tham khảo đăng ký bản quyền phần mềm.
| Nội dung | Doanh nghiệp công nghệ cao | Doanh nghiệp khoa học và công nghệ |
|---|---|---|
| Hồ sơ pháp lý cốt lõi | Văn bản đăng ký; thuyết minh đáp ứng tiêu chí; tài liệu minh chứng theo nhóm đăng ký. | Đơn đề nghị Mẫu V.1; tài liệu chứng minh kết quả KH,CN&ĐMST; phương án sản xuất, kinh doanh Mẫu V.2. |
| Tài liệu sản phẩm/công nghệ | Danh mục công nghệ, sản phẩm; quyền sở hữu/sử dụng/chuyển giao; tiêu chuẩn, chất lượng, môi trường theo trường hợp. | Văn bằng bảo hộ, Giấy chứng nhận quyền tác giả phần mềm, kết quả nghiên cứu được công nhận hoặc hợp đồng chuyển giao đã đăng ký. |
| Dữ liệu kế toán | Bóc tách doanh thu công nghệ cao, giá trị đầu vào, chi R&D; nhóm 1 có thể cần dữ liệu nội địa hóa. | Chi R&D/đổi mới sáng tạo, doanh thu sản phẩm KH,CN&ĐMST và dữ liệu thương mại hóa theo quy mô. |
| Dữ liệu nhân sự | Danh sách lao động R&D, bằng cấp, hợp đồng, tỷ lệ so với tổng lao động. | Bộ phận/nhân lực R&D theo quy mô hoặc chuyên gia thuê ngoài theo trường hợp doanh nghiệp nhỏ/siêu nhỏ. |
Phần khó nhất thường không phải mẫu đơn. Hồ sơ dễ vướng khi kế toán không tách chi phí R&D, doanh thu sản phẩm chưa có mã theo dõi riêng, quyền công nghệ đứng sai chủ thể hoặc hồ sơ nhân sự không thể chứng minh ai thực sự làm R&D.
| Thủ tục | Cơ quan chủ trì | Thời hạn |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 | Bộ Khoa học và Công nghệ. | 40 ngày từ hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. |
| Nhóm 2 – tổng nguồn vốn từ 6.000 tỷ đồng | Bộ Khoa học và Công nghệ. | 40 ngày từ hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. |
| Nhóm 2 – tổng nguồn vốn dưới 6.000 tỷ đồng | UBND cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính. | 40 ngày từ hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. |
| Doanh nghiệp khoa học và công nghệ | UBND cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính. | 03 ngày làm việc kiểm tra hồ sơ; 15 ngày kể từ hồ sơ hợp lệ để xem xét cấp hoặc từ chối. |
Doanh nghiệp công nghệ cao có thể nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, dịch vụ bưu chính hoặc Bộ phận Một cửa theo Nghị định 260/2026/NĐ-CP. Hồ sơ doanh nghiệp KH&CN được thực hiện trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu chính theo thủ tục được công bố.
Không. Văn bản xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao hoặc Giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN là căn cứ quan trọng để xem xét ưu đãi, nhưng từng chính sách có điều kiện riêng.
Luật Công nghệ cao 2025 phân biệt mức chính sách giữa doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 và nhóm 2. Vì vậy, hai doanh nghiệp cùng được xác nhận là “công nghệ cao” chưa chắc có gói ưu đãi giống nhau.
Với hồ sơ mới từ 01/07/2026, pháp luật sử dụng cơ chế đăng ký và cấp văn bản xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 hoặc nhóm 2. Văn bản xác nhận có thời hạn 05 năm.
Có hai nhóm: doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 và nhóm 2. Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao và doanh nghiệp công nghệ chiến lược là các loại riêng theo Luật Công nghệ cao.
Có thể nếu chương trình máy tính đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, doanh nghiệp có quyền hợp pháp đối với kết quả và đáp ứng điều kiện theo quy mô, sản phẩm và thương mại hóa.
Không. Cần đối chiếu công nghệ và sản phẩm với danh mục hiện hành, sau đó chứng minh quyền công nghệ và các tỷ lệ doanh thu, R&D, lao động của nhóm đăng ký.
Có thể. Hai thủ tục độc lập và doanh nghiệp phải đáp ứng riêng toàn bộ điều kiện của từng cơ chế.
Tối thiểu 70% tổng doanh thu thuần hằng năm, cùng với tỷ lệ chi R&D và nhân lực R&D theo tổng nguồn vốn của doanh nghiệp.
Nhóm 1 có hai hướng. Hướng R&D chuyên sâu không dùng tiêu chí nội địa hóa 40%; hướng sản xuất – nội địa hóa yêu cầu tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghệ cao ít nhất 40%, trừ trường hợp chuyên ngành yêu cầu cao hơn.
Phụ thuộc quy mô và dữ liệu. Các chỉ tiêu theo thời gian của Nghị định 268/2025/NĐ-CP cho phép doanh nghiệp hoạt động dưới 03 năm tính trên toàn bộ thời gian hoạt động nhưng phải có ít nhất một năm tài chính đầy đủ.
Nghị định 268/2025/NĐ-CP quy định Giấy chứng nhận có hiệu lực trên toàn quốc và có cơ chế kiểm tra định kỳ để duy trì hiệu lực; không thiết kế thời hạn 05 năm giống văn bản xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao.
Không. Doanh nghiệp còn phải đối chiếu điều kiện của từng chính sách thuế, đầu tư, đất đai, hải quan hoặc chương trình hỗ trợ cụ thể.
40 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ.
Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ trong 03 ngày làm việc; sau đó có 15 ngày kể từ hồ sơ hợp lệ để xem xét cấp hoặc từ chối cấp.
Bạn có thể gửi mô tả sản phẩm/công nghệ, tình trạng sở hữu trí tuệ, báo cáo doanh thu, dữ liệu chi R&D, danh sách nhân sự R&D, quy mô doanh nghiệp và chính sách ưu đãi đang muốn tiếp cận. Luật Dương Trí sẽ hỗ trợ đối chiếu hai cơ chế và xác định hướng phù hợp trước khi doanh nghiệp đầu tư thời gian vào bộ hồ sơ.
