Cách làm Hộ chiếu cho Trẻ em trên 14 Tuổi không sai sót

Làm hộ chiếu cho trẻ em trên 14 tuổi là thủ tục cần thiết khi các em có nhu cầu đi du lịch, du học hoặc ra nước ngoài vì lý do cá nhân. Theo quy định pháp luật hiện hành, trẻ từ đủ 14 tuổi có thể được cấp hộ chiếu riêng và thực hiện thủ tục độc lập nếu đủ điều kiện. Trong bài viết này, dưới góc độ chuyên môn của luật sư tại Luật Dương Trí, chúng tôi sẽ cung cấp thông tin chi tiết, chính xác và cập nhật mới nhất về thủ tục làm passport ra bước ngoài cho trẻ em từ 14 tuổi để bạn thực hiện dễ dàng và đúng quy định.

1. Độ tuổi nào được tự làm hộ chiếu và có cần người giám hộ không?

Liên hệ từ thực tiễn hành nghề trong lĩnh vực hành chính – xuất nhập cảnh, tôi nhận thấy đây là thắc mắc phổ biến của nhiều phụ huynh có con đang trong độ tuổi từ 14 đến 18. Về mặt pháp lý, hành vi này đã được quy định rõ tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019, theo đó, trẻ em từ đủ 14 tuổi trở lên có quyền tự làm hộ chiếu phổ thông riêng mà không cần đi cùng người giám hộ.

Điều đó đồng nghĩa với việc, trẻ em từ đủ 14 tuổi đã có đủ tư cách pháp lý để:

• Tự thực hiện thủ tục: Khác biệt đáng kể so với trẻ dưới 14 tuổi (vẫn phải có cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp nộp hồ sơ, ký mẫu TK01a và phải đến trực tiếp để xác nhận), trẻ từ 14 tuổi sử dụng mẫu TK01 và có thể tự khai, nộp hồ sơ theo hướng dẫn trực tuyến hoặc trực tiếp.
• Độc lập về hồ sơ: Khi trẻ đáp ứng đủ điều kiện để thực hiện làm hộ chiếu, cần có Căn cước công dân (CCCD)/Chứng minh nhân dân (CMND) còn hiệu lực, có tài khoản VNeID (mức độ 2) hoặc đăng ký dịch vụ công Quốc gia nếu muốn khai hồ sơ trực tuyến.
• Hành vi này đã thể hiện sự công nhận của pháp luật đối với năng lực hành vi dân sự từng phần của người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, phù hợp với Bộ luật Dân sự 2015.

Tôi cho rằng quy định này là phù hợp với xu thế hiện đại – khuyến khích thanh thiếu niên tiếp cận sớm với các thủ tục hành chính, đồng thời vẫn duy trì cơ chế giám hộ khi cần thiết. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu trẻ bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng nhận thức, người giám hộ hợp pháp vẫn phải đại diện hoàn toàn trong việc làm hộ chiếu.

Theo chuyên viên pháp lý Đinh Công Sáng (Công ty Luật TNHH Dương Trí và Cộng Sự), trên thực tế, nhiều hồ sơ bị chậm xử lý vì phụ huynh vẫn sử dụng mẫu đơn sai độ tuổi hoặc nộp thiếu căn cước công dân của trẻ. Do đó, việc đọc kỹ hướng dẫn và chuẩn bị đúng hồ sơ là yếu tố tiên quyết.

Lúc này, có một vấn đề đặt ra là: liệu trẻ đã đủ 14 tuổi nhưng chưa có CCCD thì có thể tự làm hộ chiếu không? Câu trả lời là có thể, nhưng trẻ cần bổ sung giấy khai sinh và xác nhận nhân thân do công an địa phương cấp để thay thế thông tin định danh trong hệ thống dữ liệu quốc gia.

>>> Xem thêm: Tìm Hiểu Giấy phép Du Học và Quy trình xin Chuẩn Nhất

2. Hồ sơ làm hộ chiếu cho trẻ trên 14 tuổi cần chuẩn bị những gì?

>>> Xem thêm: 4 Điều Kiện xin Giấy phép Tư Vấn Du Học Mới Nhất 2025

Tiếp nối nội dung về độ tuổi đủ điều kiện, phần này tập trung làm rõ yêu cầu pháp lý và thực tiễn trong việc chuẩn bị hồ sơ làm hộ chiếu – một bước quan trọng quyết định việc cấp hộ chiếu có thuận lợi hay không.

Theo Thông tư 73/2021/TT-BCA và 31/2023/TT-BCA, hồ sơ làm hộ chiếu cho trẻ từ 14 tuổi trở lên được đơn giản hóa đáng kể, nhưng vẫn yêu cầu đảm bảo tính xác thực trong từng loại giấy tờ. Cụ thể, hồ sơ cần có:

• Tờ khai TK01: Mẫu chính thức do Bộ Công an ban hành, dành riêng cho công dân từ 14 tuổi trở lên. Việc điền chính xác, không tẩy xóa là bắt buộc để đảm bảo tính pháp lý của văn bản.
• Ảnh chân dung: Kích thước 4×6 cm, mặt nhìn thẳng, nền trắng, định dạng JPEG và không chỉnh sửa. Theo tôi, việc tuân thủ chuẩn ICAO là yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu sinh trắc học và tránh bị từ chối hồ sơ.
• CCCD/CMND còn hiệu lực: Chứng minh nhân dân mới (12 số) hoặc thẻ căn cước còn thời hạn, vì làm hộ chiếu cho trẻ em trên 14 tuổi yêu cầu hệ thống đồng bộ dữ liệu từ CCCD.
• Giấy tờ bổ sung (nếu có sự thay đổi cá nhân): Bao gồm giấy khai sinh (trích lục) nếu trẻ đã đổi tên hoặc thay đổi ngày sinh; hoặc giấy xác nhận giám hộ nếu trẻ thuộc trường hợp bị hạn chế năng lực. Ở góc nhìn pháp lý, đây là các căn cứ để cơ quan quản lý xuất nhập cảnh xem xét tính hợp pháp của thông tin cá nhân.
• Hộ chiếu cũ (nếu cấp lại): Phải nộp bản gốc hộ chiếu cũ. Nếu bị mất, cần đính kèm đơn báo mất hợp lệ hoặc biên nhận báo mất từ cơ quan cấp hộ chiếu trước đó.
• Sổ hộ khẩu hoặc giấy tạm trú: thể hiện nơi thường trú hoặc tạm trú hợp pháp của trẻ.

Theo Luật sư Phạm Đình Tú (Giám đốc Công ty Luật Dương Trí và Cộng Sự), “công dân cần hiểu rằng làm hộ chiếu là thủ tục hành chính có tính kỹ thuật cao, việc tuân thủ đúng định dạng và thông tin không chỉ giúp xử lý nhanh mà còn tránh vi phạm quy định về khai báo không trung thực.”

Ở khía cạnh chính sách, việc đơn giản hóa hồ sơ theo hướng điện tử hóa là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi người dân phải có kỹ năng sử dụng công nghệ và ý thức tự chịu trách nhiệm về tính xác thực của thông tin nộp lên hệ thống.

Tôi cho rằng, các cơ quan quản lý nên tiếp tục hoàn thiện cổng dịch vụ công theo hướng thân thiện và dễ tra cứu, đồng thời có cơ chế phản hồi nhanh khi hồ sơ bị lỗi hoặc cần bổ sung.

>>> Xem thêm: Dịch vụ thành lập Trung tâm Tư vấn Du học

3. Các bước làm passport cho trẻ em trên 14 tuổi online và trực tiếp

Khi chuẩn bị làm hộ chiếu cho trẻ trên 14 tuổi, bạn có thể lựa chọn hai hình thức: làm online qua Cổng Dịch vụ công hoặc làm trực tiếp tại Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh. Dưới đây là quy trình chi tiết cho từng hình thức:

3.1. Làm online qua Cổng Dịch vụ công

Quy trình nộp hồ sơ trực tuyến là xu hướng cải cách hành chính, mang lại sự tiện lợi đáng kể.

Đăng nhập hệ thống
Truy cập Cổng Dịch vụ công của Bộ Công an hoặc Cổng Dịch vụ công Quốc gia, đăng nhập bằng tài khoản VNeID — là điều kiện bắt buộc để tiến hành làm hộ chiếu cho trẻ em trên 14 tuổi online.

Chọn thủ tục cấp mới hộ chiếu
Chọn dịch vụ “cấp hộ chiếu phổ thông trong nước (cấp tỉnh)” và khai tờ khai TK01, bổ sung ảnh, CCCD và tài liệu liên quan. Hệ thống đồng bộ dữ liệu cá nhân từ CCCD để giảm sai sót khai thông tin.

Đính kèm hồ sơ và ảnh
Tải ảnh nền trắng chuẩn ICAO, scan CCCD hai mặt và hộ chiếu cũ (nếu có).

Thanh toán trực tuyến và chọn nhận kết quả
Thanh toán lệ phí (thường là 200.000 đồng), có thể chọn nhận qua bưu điện hoặc đến trực tiếp lấy.

Theo dõi và nhận kết quả
Hệ thống cấp mã hồ sơ để bạn tra cứu tiến độ. Trong thời gian tối đa 8 ngày làm việc, nếu hồ sơ hợp lệ sẽ được cấp hộ chiếu mới. Nếu có yêu cầu bổ sung, bạn sẽ nhận tin nhắn qua hệ thống.

>>> Xem thêm: Chi tiết Mở Trung tâm Du học cần những gì theo Quy định

3.2. Làm trực tiếp tại cơ quan xuất nhập cảnh

Hình thức này phù hợp với những trường hợp hồ sơ có vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ trực tiếp.

Chuẩn bị hồ sơ giấy
In tờ khai TK01, ảnh chân dung, CCCD, hộ chiếu cũ, giấy khai sinh hoặc hộ khẩu và bản sao chứng thực theo quy định.

Nộp hồ sơ trực tiếp
Đến Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh cấp tỉnh nơi cư trú hoặc thuận tiện để làm hộ chiếu cho trẻ em trên 14 tuổi, nộp hồ sơ, đóng lệ phí và nhận biên nhận xác nhận.

Nhận kết quả
Sau khoảng 5–8 ngày làm việc, tùy địa phương, bạn có thể nhận hộ chiếu trực tiếp hoặc qua bưu điện theo yêu cầu.

Tôi đánh giá đây là hướng đi hiện đại, tiết kiệm thời gian, song vẫn cần người thực hiện có kỹ năng thao tác chính xác, đặc biệt trong khâu tải ảnh và xác thực định danh.

Cần nhấn mạnh rằng, cả hai hình thức đều có giá trị pháp lý như nhau, miễn là hồ sơ hợp lệ và khớp dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia. Điều đáng lưu ý là trường hợp trẻ chưa có CCCD gắn chip, nên chọn nộp trực tiếp để cơ quan xuất nhập cảnh xác minh nhân thân nhanh hơn.

Luật sư Nguyễn Văn Trung (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) nhận định: “Việc triển khai cấp hộ chiếu online cho người từ 14 tuổi là minh chứng cho nỗ lực chuyển đổi số của ngành Công an. Tuy nhiên, cha mẹ nên hướng dẫn con cẩn trọng khi khai thông tin điện tử, vì bất kỳ sai lệch nhỏ nào cũng có thể khiến hồ sơ bị đình lại.”

Do đó, theo kinh nghiệm của tôi, bạn nên lựa chọn hình thức phù hợp với điều kiện công nghệ, khả năng thao tác và tính cấp bách của nhu cầu. Nếu làm lần đầu, nộp trực tiếp vẫn là lựa chọn an toàn hơn để được hướng dẫn đầy đủ.

>>> Xem thêm: Dịch vụ hỗ trợ Thủ tục xin Giấy phép Tư vấn Du học

4. Những lưu ý khi làm passport cho trẻ từ 14 tuổi

Khi tiến hành thủ tục làm hộ chiếu cho trẻ trên 14 tuổi, bạn nên lưu ý các điểm sau để đảm bảo hồ sơ hợp lệ và quá trình xử lý nhanh:

– Chọn đúng loại hồ sơ TK01

Khai đúng mẫu TK01 dành cho trẻ từ đủ 14 tuổi trở lên. Trẻ dưới 14 tuổi sử dụng mẫu TK01a và cần có người giám hộ ký thay. Việc sử dụng đúng mẫu giúp tránh sai sót khi nộp hồ sơ.

– Ảnh chân dung đạt chuẩn ICAO
Ảnh nền trắng, mặt nhìn thẳng, không đeo kính, không filter chỉnh sửa. Định dạng JPEG hoặc PNG dung lượng phù hợp để tránh bị từ chối.

– Dữ liệu CCCD đồng bộ

CCCD/CMND cần còn hiệu lực để hệ thống có thể tự động truy xuất dữ liệu cá nhân khi khai thông tin. Nếu mất CCCD hoặc dùng CMND cũ, bạn phải làm trực tiếp.

– Đóng lệ phí đúng quy định

Lệ phí cấp mới thường là 200.000 đồng; cấp lại do mất/hư hỏng có thể cao hơn (~400.000 đồng). Ngoài ra, nếu nhận qua bưu điện, cần thanh toán thêm phí chuyển phát.

– Theo dõi mã hồ sơ định kỳ

Sau khi nộp, giữ mã hồ sơ để tra cứu tiến độ. Nếu nhận thông báo yêu cầu bổ sung, bạn nên làm ngay để tiết kiệm thời gian xử lý.

– Thời gian giải quyết hồ sơ

Quy định là 8 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đầy đủ. Nhưng thực tế có thể dài hơn do số lượng hồ sơ lớn hoặc chậm trễ bưu chính.

Cũng theo luật sư Trung, ông cho biết việc theo dõi mã hồ sơ định kỳ là cần thiết. Nếu nhận thông báo yêu cầu bổ sung, bạn nên phản hồi ngay để tránh quá thời hạn xử lý. Pháp luật có quy định chặt chẽ về thời gian, nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân.

Bạn có thể liên hệ với Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh hoặc các văn phòng luật sư chuyên trách nếu hồ sơ của trẻ thuộc các trường hợp phức tạp (ví dụ: trẻ không có cha mẹ, trẻ đã đổi tên, hoặc mất giấy tờ gốc) để nhận được sự tư vấn pháp lý chuyên sâu.

>> Xem thêm: Dự trù Chi Phí cho Trung tâm Tư vấn Du Học trước khi mở

?Bạn có đang gặp khó khăn pháp lý và cần được hỗ trợ kịp thời?

? Đừng ngần ngại, hãy liên hệ ngay với Luật Dương Trí qua số điện thoại/Zalo: 0961.353.606. Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác nhất.