Công ty phần mềm là doanh nghiệp tạo doanh thu từ việc lập trình, gia công, xuất bản, cấp quyền sử dụng hoặc cung cấp phần mềm dưới dạng dịch vụ. Đây là cách gọi theo hoạt động kinh doanh, không phải một loại hình doanh nghiệp riêng. Trước khi đăng ký, người sáng lập cần chốt mô hình sản phẩm, mã ngành, quyền đối với mã nguồn, hợp đồng, dữ liệu, cách phân loại doanh thu và giấy phép chuyên ngành nếu có.
Tên “công ty phần mềm” chưa cho biết doanh nghiệp đang gia công, bán sản phẩm hay vận hành nền tảng.
Chọn đúng mô hình công ty phần mềm
| Mô hình | Doanh thu chính | Điểm cần khóa trước khi hoạt động |
|---|---|---|
| Gia công/lập trình theo đơn đặt hàng | Phí theo giờ, giai đoạn hoặc sản phẩm bàn giao | Phạm vi công việc, nghiệm thu, quyền mã nguồn, nhân sự và dữ liệu của khách hàng. |
| Phát triển và xuất bản sản phẩm | Phí license, bán phiên bản hoặc gói bảo trì | Chuỗi quyền SHTT, điều khoản license, mã ngành xuất bản và chứng cứ quy trình sản xuất. |
| SaaS/nền tảng trực tuyến | Phí thuê bao hoặc phí theo mức sử dụng | Điều khoản sử dụng, SLA, thanh toán, dữ liệu cá nhân và chức năng nền tảng. |
| Trò chơi hoặc sản phẩm chuyên biệt | License, thuê bao, quảng cáo hoặc giao dịch trong sản phẩm | Giấy phép/chứng nhận chuyên ngành, nội dung, người dùng, an ninh mạng hoặc mật mã. |
Nếu doanh nghiệp tự phát hành sản phẩm cho nhiều khách hàng, nên đọc thêm về hoạt động xuất bản phần mềm. Nếu chỉ viết code theo yêu cầu của một khách hàng, hợp đồng gia công và quyền đối với kết quả thường quan trọng hơn việc gọi sản phẩm là “phần mềm của công ty”.
Mã ngành công ty phần mềm năm 2026
Từ ngày 15/11/2025, Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg thay thế hệ thống cũ. Doanh nghiệp cần mô tả hoạt động dự kiến tạo doanh thu và chọn ngành tương ứng, thay vì sao chép mã 6201, 6202 hoặc 6203 từ bài hướng dẫn cũ.
Lập trình
Nhóm 6219 có thể phù hợp với hoạt động lập trình máy vi tính khác. Trò chơi máy vi tính được phân nhóm riêng, nên cần đọc đúng mô tả ngành.
Xuất bản phần mềm
Nhóm 5829 có thể phù hợp với hoạt động xuất bản phần mềm khác; xuất bản trò chơi điện tử được tách riêng.
Xử lý dữ liệu/hạ tầng
Nhóm 6310 liên quan hạ tầng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu và hoạt động liên quan; cần đối chiếu dịch vụ thực tế.
Dịch vụ công nghệ khác
Nhóm 6290 có thể được xem xét cho hoạt động dịch vụ công nghệ thông tin và máy vi tính khác chưa được phân vào đâu.
Có thể tra cứu toàn văn Quyết định 36/2025/QĐ-TTg trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Mã ngành là bước mô tả phạm vi kinh doanh; việc một sản phẩm cần giấy phép riêng còn phụ thuộc chức năng, khách hàng và cách vận hành.
Nên hoàn thiện cấu trúc quyền, hợp đồng và dữ liệu cùng lúc với hồ sơ doanh nghiệp.
Khi nào công ty phần mềm cần giấy phép riêng?
| Hoạt động dự kiến | Kết luận định tuyến |
|---|---|
| Lập trình thuê, phát triển ứng dụng nội bộ, bán license phần mềm thông thường | Không có giấy phép con chung chỉ vì đó là phần mềm; vẫn phải tuân thủ hợp đồng, SHTT, thuế và dữ liệu. |
| Vận hành sàn/gian hàng, nền tảng kết nối người mua và người bán | Kiểm tra nghĩa vụ về thương mại điện tử theo vai trò và chức năng thực tế. |
| Có bảng tin, tài khoản người dùng và chức năng chia sẻ nội dung như mạng xã hội | Kiểm tra điều kiện cung cấp dịch vụ thông tin trên mạng và nghĩa vụ nội dung. |
| Trò chơi điện tử cung cấp cho người chơi | Kiểm tra phân loại trò chơi, chấp thuận/giấy phép và yêu cầu vận hành tương ứng. |
| Sản phẩm/dịch vụ an ninh mạng hoặc mật mã dân sự | Đối chiếu danh mục và điều kiện chuyên ngành trước khi cung cấp. |
Đối với sản phẩm an ninh mạng, có thể bắt đầu từ bài giấy phép an toàn thông tin mạng để nhận diện đúng nhánh; không suy luận rằng mọi công cụ bảo mật đều cần cùng một loại giấy phép.
7 việc cần hoàn thiện trước khi mở công ty
- Chọn loại hình và cơ cấu sáng lập: xác định ai góp vốn, tỷ lệ sở hữu, người đại diện và cơ chế ra quyết định. Có thể đối chiếu các phương án tại trang dịch vụ thành lập công ty.
- Chốt mô hình và mã ngành: mô tả từng nguồn doanh thu, cách giao sản phẩm và chức năng nền tảng rồi mới chọn ngành.
- Xác lập chuỗi quyền SHTT: làm rõ code do founder, nhân viên hay nhà thầu tạo; lập danh mục thư viện và tài sản bên thứ ba. Xem nền tảng tại bài bản quyền phần mềm.
- Chuẩn hóa hợp đồng: tách mẫu gia công, license, SaaS, bảo trì và SLA; quy định nghiệm thu, quyền sử dụng, bảo mật, dữ liệu và giới hạn trách nhiệm.
- Lập bản đồ dữ liệu: xác định dữ liệu nào được thu thập, mục đích, bên xử lý, nơi lưu trữ và việc chuyển ra nước ngoài. Doanh nghiệp có thể tham khảo cấu trúc quy chế bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Phân loại doanh thu và hồ sơ thuế: tách sản phẩm phần mềm, dịch vụ phần mềm, tư vấn, phần cứng và dịch vụ đi kèm; lưu chứng cứ quy trình nếu dự kiến áp dụng ưu đãi.
- Kiểm tra trigger chuyên ngành và FDI: rà soát chức năng đặc thù, khách hàng mục tiêu và điều kiện tiếp cận thị trường nếu có nhà đầu tư nước ngoài.
Bản quyền và ưu đãi thuế: hai hiểu nhầm thường gặp
Đăng ký bản quyền không phải giấy phép hoạt động
Quyền tác giả đối với chương trình máy tính phát sinh khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức nhất định. Đăng ký có giá trị thực tiễn về chứng cứ, nhưng trước đó doanh nghiệp vẫn phải chứng minh người tạo, nhiệm vụ được giao, quyền của nhà thầu và license của tài sản bên thứ ba.
Không phải cứ mang tên công ty phần mềm là được ưu đãi
Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp phụ thuộc hoạt động và thu nhập đáp ứng điều kiện pháp luật, không phụ thuộc riêng tên công ty hoặc ngành nghề ghi trên đăng ký. Doanh nghiệp cần đối chiếu quy trình sản xuất phần mềm và bài phân tích sản xuất phần mềm có được miễn thuế TNDN trước khi áp dụng.
Một cấu trúc phù hợp phải bám vào sản phẩm và dòng doanh thu, không chỉ tên gọi của doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Mở công ty lập trình thuê có cần bằng cấp công nghệ thông tin không?
Pháp luật không đặt ra điều kiện bằng cấp chung để đăng ký hoạt động lập trình thông thường. Vị trí nhân sự hoặc hoạt động chuyên ngành cụ thể có thể có yêu cầu riêng.
Có thể đăng ký nhiều hoạt động phần mềm cùng lúc không?
Có thể đăng ký các ngành phù hợp với kế hoạch kinh doanh, nhưng mô tả phải đúng Hệ thống ngành kinh tế hiện hành và doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng điều kiện nếu bước sang lĩnh vực chuyên ngành.
Công ty SaaS có phải là công ty xuất bản phần mềm không?
Không thể kết luận chỉ từ tên SaaS. Cần xem doanh nghiệp tạo, cấp quyền và vận hành sản phẩm thế nào, có chức năng nền tảng hay trung gian nào khác không.
Có cần đăng ký bản quyền trước khi bán phần mềm?
Không phải điều kiện chung để bán. Tuy nhiên, đăng ký và bộ hồ sơ chứng minh chuỗi quyền có thể giảm rủi ro khi cấp license, gọi vốn hoặc xử lý tranh chấp.
Cần rà soát mô hình trước khi đăng ký?
Luật Dương Trí có thể đối chiếu mô hình doanh thu, mã ngành, chức năng sản phẩm, SHTT và dữ liệu để xác định phạm vi hồ sơ cần chuẩn bị.
Nội dung cung cấp thông tin chung tại ngày cập nhật. Kết luận cho một sản phẩm cụ thể cần dựa trên chức năng, cách cung cấp, nhóm người dùng, dữ liệu xử lý, cơ cấu sở hữu và hợp đồng thực tế.
