Điều 6 Luật Đầu tư về những ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh

1. Ngành nghề kinh doanh là gì?

Ngành nghề kinh doanh là tập hợp những hoạt động có liên quan tới mua bán, sản xuất, cung cấp dịch vụ hoặc trao đổi hàng hóa, sản phẩm và dịch vụ để thu lợi nhuận. Ngành nghề kinh doanh bao gồm một loạt các lĩnh vực khác nhau như thương mại, công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp, tài chính, bất động sản và nhiều hơn nữa. 

Với mỗi ngành nghề kinh doanh có thể tồn tại nhiều loại hình doanh nghiệp, hoạt động kinh doanh khác nhau, từ các doanh nghiệp nhỏ cho đến doanh nghiệp đa quốc gia. Những ngành nghề kinh doanh có thể là bán lẻ, công nghiệp chế biến, dịch vụ tài chính, dịch vụ hậu cần, công nghệ thông tin, y tế, du lịch, vận tải, quảng cáo, hợp tác xã nông nghiệp, và còn nhiều lĩnh vực khác. 

Dưới đây là một số các ví dụ về những ngành nghề kinh doanh phổ biến hiện nay: 

• Ngành bán lẻ: Bao gồm các cửa hàng, siêu thị, chuỗi cửa hàng, trang web thương mại điện tử và các dịch vụ bán lẻ khác.
• Ngành công nghiệp chế biến: Bao gồm các doanh nghiệp sản xuất và chế biến các sản phẩm như thực phẩm, đồ điện tử, ô tô, máy móc, hàng may mặc và nhiều loại sản phẩm khác.
• Ngành dịch vụ tài chính: Bao gồm các ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty tư vấn tài chính, và các dịch vụ tài chính khác.
• Ngành dịch vụ hậu cần: Bao gồm vận chuyển, kho bãi, logistics, dịch vụ giao nhận, dịch vụ đóng gói và các hoạt động hỗ trợ khác cho chuỗi cung ứng và vận hành doanh nghiệp.
• Ngành công nghệ thông tin: Bao gồm phát triển phần mềm, thiết kế web, dịch vụ đám mây, công nghệ thông tin doanh nghiệp, quản lý hệ thống mạng và các dịch vụ công nghệ thông tin khác.
• Ngành y tế: Bao gồm bệnh viện, phòng khám, nhà thuốc, dược phẩm, thiết bị y tế, dịch vụ chăm sóc sức khỏe và các lĩnh vực liên quan đến y tế và chăm sóc sức khỏe.
• Ngành du lịch: Bao gồm các công ty du lịch, khách sạn, nhà hàng, công ty vận chuyển du lịch, hướng dẫn viên du lịch và các hoạt động liên quan đến ngành du lịch và giải trí.
• Ngành nông nghiệp và lâm nghiệp: Bao gồm sản xuất nông nghiệp, trồng trọt, chăn nuôi, công nghệ sinh học nông nghiệp, khai thác gỗ, trồng cây và các hoạt động liên quan đến nông nghiệp và lâm nghiệp. 

Trên đây là một số ví dụ, không phải toàn bộ các ngành nghề kinh doanh. Tôi không đi sâu vào việc liệt kê tất cả, bởi danh mục các ngành nghề kinh doanh rất phong phú và đa dạng, tiếp tục phát triển theo xu hướng của thị trường và nhu cầu của xã hội.. Điều quan trọng hơn là: giữa hàng trăm ngành nghề hợp pháp đó, có một số ngành bị cấm tuyệt đối, dù dưới bất kỳ hình thức nào. Và đây mới là nội dung chính mà Điều 6 Luật Đầu tư 2020 quy định.

2. Ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư hiện hành

Trong phạm vi quy định pháp luật tại Việt Nam, có một số ngành nghề và hoạt động kinh doanh bị cấm, không được phép tổ chức hoặc cá nhân tiến hành.

Vào ngày 17/6/2020, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Đầu tư 2020, thay thế cho Luật Đầu tư 2014, nhằm điều chỉnh các hoạt động đầu tư kinh doanh. Luật Đầu tư 2020 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2021, trừ một số quy định tại Khoản 2 Điều 76. Qua việc cập nhật và bổ sung các quy định phù hợp, Luật này nhằm đảm bảo tính pháp lý và quyền lợi của các cá nhân và tổ chức trong quá trình đầu tư kinh doanh.

Điều 6 Luật Đầu tư 2020 (có hiệu lực từ 01/01/2021) liệt kê 8 nhóm ngành nghề bị cấm. Tôi xin tóm lược và bổ sung căn cứ để bạn dễ theo dõi:

• Kinh doanh dịch vụ đòi nợ (quy định mới).
• Kinh doanh các chất ma túy (quy định tại Phụ lục I).
• Kinh doanh các loại hóa chất và khoáng vật (quy định tại Phụ lục II).
• Kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên (quy định tại Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục III của Luật này).
• Kinh doanh mại dâm.
• Mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người (bổ sung việc cấm mua, bán xác, bào thai người).
• Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người.
• Kinh doanh pháo nổ. 

 Những ngành nghề và hoạt động trên trong Điều 6 Luật Đầu tư đã được pháp luật xác định là không hợp pháp và cấm để đảm bảo tính an toàn, đạo đức và pháp luật trong xã hội. Bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào vi phạm các quy định này đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tôi tin rằng, việc liệt kê cụ thể như vậy giúp nhà đầu tư dễ dàng tra cứu và tránh được rủi ro “lạc bước” vào vùng cấm.

3. Tổ chức kinh doanh ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh thì bị phạt bao nhiêu?

Một trong những câu hỏi mà tôi thường nhận được từ doanh nghiệp là: “Nếu lỡ kinh doanh nhầm vào ngành nghề cấm thì bị phạt thế nào?”. Nghe qua tưởng như đơn giản, nhưng thực tế lại phản ánh một sự lo ngại có thật về việc nhiều nhà đầu tư khi bắt đầu nhưng chỉ vì thiếu thông tin hoặc chỉ nghe qua lời truyền miệng, đã không nắm rõ quy định, dẫn tới rủi ro pháp lý đáng tiếc.

Theo Điều 16 Nghị định 122/2021/NĐ-CP về mức xử phạt vi phạm về điều kiện đầu tư kinh doanh tại Việt Nam có quy định:

Vi phạm về điều kiện đầu tư kinh doanh tại Việt Nam

1. Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế không đáp ứng các điều kiện theo quy định.

2. Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Nhà đầu tư chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ dự án đầu tư không đáp ứng các điều kiện theo quy định;

b) Nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế quy định tại điểm a, điểm b và điểm c khoản 1 Điều 23 Luật Đầu tư năm 2020 nhận chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án đầu tư không đáp ứng điều kiện theo quy định.

3. Phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng đối với hành vi thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo quy định của pháp luật.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc chấm dứt hoạt động đầu tư kinh doanh và nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do đầu tư kinh doanh ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 Điều này. 

Theo đó, nếu tổ chức kinh doanh ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư thì sẽ bị xử phạt hành chính từ 200.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng và buộc chấm dứt hoạt động đầu tư kinh doanh và nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do đầu tư kinh doanh ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Điểm cần lưu ý là: mức phạt trên chỉ áp dụng với tổ chức. Đối với cá nhân, mức phạt sẽ bằng một nửa (theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 122/2021/NĐ-CP).

Theo Luật sư tại Dương Trí, bên cạnh vấn đề phạt tiền, khi một hoạt động đã bị coi là “cấm tuyệt đối”, thì chỉ cần phát hiện, cơ quan quản lý có quyền đình chỉ ngay. Doanh nghiệp có thể mất vốn, mất uy tín, mất đối tác và đôi khi cả giấy phép hoạt động trong các lĩnh vực liên quan.

Chắc chắn một điều rằng không một nhà đầu tư nào muốn bỏ hàng tỷ đồng chỉ để nhận về một biên bản xử phạt và quyết định chấm dứt. Vì vậy, việc kiểm tra kỹ lưỡng ngành nghề dự định đầu tư trước khi nộp hồ sơ thành lập doanh nghiệp là điều không thể xem nhẹ

3. Ý nghĩa của việc quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Điều 6 Luật Đầu tư

Nhìn sâu vào bản chất, có thể thấy việc quy định ngành, nghề cấm không chỉ nhằm “ngăn chặn cái xấu”, mà còn thể hiện quan điểm lập pháp: xã hội chấp nhận bảo vệ những giá trị nào, và sẵn sàng hy sinh lợi ích kinh tế nào để giữ lấy những giá trị đó. 

Thứ nhất, việc quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư giúp bảo vệ lợi ích quốc gia và an ninh quốc gia. Các ngành nghề nhạy cảm như kinh doanh chất ma túy, mua bán người, kinh doanh pháo nổ có thể gây hại nghiêm trọng cho xã hội và quốc gia. Quy định cấm giúp ngăn chặn và đảm bảo rằng những hoạt động gây ảnh hưởng tiêu cực sẽ không được thực hiện.

Thứ hai, quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư giúp đảm bảo an toàn công cộng và sức khỏe cộng đồng. Những ngành nghề cấm như kinh doanh mại dâm, kinh doanh hóa chất nguy hiểm có thể gây hại cho sức khỏe và trật tự công cộng. Quy định cấm giúp đảm bảo an toàn và sức khỏe cộng đồng, ngăn chặn các hoạt động tiêu cực và đảm bảo môi trường sống lành mạnh cho người dân.

Thứ ba, quy định ngành, nghề cấm đầu tư theo Điều 6 Luật Đầu tư có thể bảo vệ quyền lợi và sự an toàn của người tiêu dùng. Việc cấm kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng không an toàn hoặc các hoạt động kinh doanh không đúng quy định giúp ngăn chặn lừa đảo, giả mạo và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Thứ tư, việc quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư giúp góp phần đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và quy tắc quốc tế mà quốc gia đã cam kết. Điều này tạo ra môi trường đầu tư công bằng, minh bạch và đáng tin cậy, thu hút vốn đầu tư nước ngoài và đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế.

Thứ năm, quy định ngành, nghề cấm đầu tư theo Điều 6 Luật Đầu tư giúp nhà nước quản lý và kiểm soát hoạt động kinh doanh hiệu quả. Điều này đảm bảo rằng các hoạt động kinh doanh đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn và môi trường, đồng thời tránh những rủi ro tiềm ẩn và nguy cơ cho cộng đồng.

Thứ sáu, việc quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư tạo ra môi trường kinh doanh công bằng và cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Bằng cách cấm những ngành nghề không đúng quy định hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực, luật này đảm bảo rằng các doanh nghiệp hoạt động trong cùng một lĩnh vực có cơ hội cạnh tranh bình đẳng và không bị đe dọa bởi các hoạt động không lành mạnh.

Thứ bảy, việc quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư góp phần bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên. Quy định cấm đầu tư vào những ngành nghề có tiềm năng gây hại cho môi trường và tài nguyên thiên nhiên. Điều này bảo vệ và duy trì cân bằng sinh thái, đảm bảo sự bền vững của tài nguyên và hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường.

Cuối cùng, việc quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư cũng nhằm đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và định chế xã hội. Bằng cách cấm những hoạt động không đạo đức hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, luật này định hướng doanh nghiệp và cá nhân đầu tư vào các hoạt động có ý nghĩa đúng đắn và có lợi cho cộng đồng.

? Số điện thoại/Zalo liên hệ tư vấn: 0961.353.606

? Email: contact@luatduongtri.vn