Ngành, nghề ưu đãi
Dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi hoặc đặc biệt ưu đãi theo Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
Thủ tục áp dụng ưu đãi đầu tư năm 2026 không phải là một bộ hồ sơ “xin ưu đãi” chung nộp tại cơ quan đăng ký đầu tư. Trước hết, doanh nghiệp phải xác định dự án có thuộc đối tượng ưu đãi hay không; sau đó căn cứ vào IRC, quyết định/chấp thuận đầu tư, giấy xác nhận chuyên ngành hoặc điều kiện mà dự án tự đáp ứng để thực hiện thủ tục hưởng từng ưu đãi tại cơ quan thuế, hải quan, tài chính/đất đai hoặc cơ quan có thẩm quyền tương ứng.
Dự án có IRC/chủ trương/chấp thuận nhà đầu tư: kiểm tra hình thức, căn cứ và điều kiện ưu đãi được ghi nhận trong văn bản đầu tư; sau đó làm thủ tục hưởng tại cơ quan tương ứng.
Dự án không thuộc trường hợp phải có các văn bản trên: nếu đủ điều kiện theo pháp luật, nhà đầu tư có thể tự xác định ưu đãi và thực hiện thủ tục hưởng tại cơ quan áp dụng ưu đãi.
Doanh nghiệp/dự án chuyên biệt: Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, văn bản xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao, Giấy xác nhận ưu đãi công nghiệp hỗ trợ hoặc Giấy chứng nhận chuyển giao công nghệ có thể là căn cứ ưu đãi theo trường hợp.
Ưu đãi đặc biệt: áp dụng cơ chế riêng cho các dự án lớn trong các lĩnh vực luật định và phải đáp ứng đồng thời điều kiện về ngành nghề, vốn, giải ngân và điều kiện khác.

Không có một thủ tục chung như vậy. Điều 24 Nghị định 96/2026/NĐ-CP chia cơ chế áp dụng ưu đãi theo căn cứ pháp lý của từng dự án.
Với dự án đã có Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc Quyết định chấp thuận nhà đầu tư, các văn bản này xác định hình thức, căn cứ và điều kiện áp dụng ưu đãi đầu tư. Sau đó, nhà đầu tư mang căn cứ đó cùng hồ sơ chuyên ngành để thực hiện ưu đãi tại cơ quan tương ứng.
Với các dự án không thuộc nhóm trên và không phải trường hợp sử dụng giấy xác nhận chuyên ngành, nhà đầu tư căn cứ điều kiện pháp luật để tự xác định ưu đãi và làm thủ tục hưởng tại cơ quan có thẩm quyền.
Vì vậy, câu “hãy chuẩn bị một bộ hồ sơ ưu đãi và nộp Sở Tài chính/Ban quản lý để xin xác nhận” là quá đơn giản và có thể dẫn sai quy trình. Cần xác định trước bạn đang cần ưu đãi thuế, hải quan, đất đai hay ưu đãi đặc biệt.
| Tình huống | Căn cứ ưu đãi | Bước tiếp theo |
|---|---|---|
| Dự án có IRC/chủ trương/chấp thuận nhà đầu tư | Nội dung về hình thức, căn cứ, điều kiện ưu đãi trong văn bản đầu tư | Làm thủ tục tại cơ quan thuế, hải quan, tài chính/đất đai hoặc cơ quan tương ứng. |
| Dự án không có các văn bản trên nhưng thuộc diện ưu đãi | Điều kiện hưởng ưu đãi theo Luật Đầu tư, Nghị định 96 và pháp luật thuế/đất đai liên quan | Nhà đầu tư tự xác định và thực hiện thủ tục hưởng ưu đãi tương ứng. |
| Doanh nghiệp/dự án cần căn cứ chuyên ngành | Giấy chứng nhận/văn bản xác nhận về công nghệ cao, khoa học công nghệ, công nghiệp hỗ trợ, chuyển giao công nghệ… | Sử dụng giấy tờ chuyên ngành làm căn cứ khi thực hiện ưu đãi. |
| Dự án xin ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt | Điều 17 Luật Đầu tư và Điều 21 Nghị định 96/2026/NĐ-CP | Đề xuất cơ chế đặc biệt, cam kết điều kiện và thực hiện theo quyết định của cấp có thẩm quyền. |
Luật Đầu tư 143/2025/QH15 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP xác định nhiều căn cứ khác nhau. Doanh nghiệp không nên chỉ nhìn một tiêu chí như “công nghệ” hoặc “địa bàn” rồi tự kết luận mức ưu đãi.
Dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi hoặc đặc biệt ưu đãi theo Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
Dự án tại địa bàn khó khăn/đặc biệt khó khăn hoặc các khu vực được pháp luật xác định là địa bàn ưu đãi.
Phải đáp ứng đồng thời ngưỡng vốn, tiến độ giải ngân và doanh thu hoặc lao động theo quy định.
Nhà ở xã hội, dự án nông thôn sử dụng nhiều lao động, dự án sử dụng nhiều lao động khuyết tật, doanh nghiệp công nghệ cao, khoa học công nghệ…
Dự án khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển đáp ứng tiêu chí pháp luật.
Dự án thuộc danh mục công trình, dự án quan trọng quốc gia hoặc trọng điểm ngành do cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Nếu dự án có yếu tố nước ngoài và đang ở giai đoạn thiết lập, xem thêm dịch vụ tư vấn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam để rà soát đồng thời ngành nghề, địa điểm, vốn và điều kiện tiếp cận thị trường.
| Nhóm | Nội dung tiêu biểu | Cách tiếp cận |
|---|---|---|
| Ưu đãi đầu tư | Ưu đãi thuế TNDN; miễn thuế nhập khẩu; miễn/giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất; khấu hao nhanh, tăng chi phí được trừ; hình thức khác theo Chính phủ. | Áp dụng khi dự án/nhà đầu tư đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục hưởng tại cơ quan tương ứng. |
| Hỗ trợ đầu tư | Hạ tầng; đào tạo nhân lực; tín dụng; mặt bằng; khoa học công nghệ; phát triển thị trường; R&D; chuyển đổi xanh, giảm phát thải, chuyển đổi số… | Thực hiện theo chương trình, cơ chế hỗ trợ, quỹ hoặc chính sách chuyên biệt. |
Việc phân biệt hai nhóm này giúp doanh nghiệp tránh nhầm một chương trình hỗ trợ đào tạo hoặc hạ tầng với “ưu đãi thuế” của dự án.
Kiểm tra IRC, Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc Quyết định chấp thuận nhà đầu tư có ghi nhận hình thức, căn cứ và điều kiện ưu đãi nào.
Xác định mức và thời gian ưu đãi thực tế theo pháp luật thuế, hải quan, kế toán và đất đai; không chỉ dựa vào câu chữ trên IRC.
Tập hợp tài liệu về ngành nghề, địa điểm, vốn, giải ngân, lao động, chứng nhận chuyên ngành hoặc hàng hóa tạo tài sản cố định theo ưu đãi cần áp dụng.
Khai và áp dụng ưu đãi tại cơ quan thuế, hải quan, tài chính/đất đai hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.
Theo dõi việc thực hiện dự án vì ưu đãi có thể bị điều chỉnh nếu dự án không còn đáp ứng điều kiện.
Nhà đầu tư đang chuẩn bị dự án mới có thể xem dịch vụ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC). Nếu dự án đã thay đổi vốn, địa điểm, mục tiêu hoặc quy mô, cần kiểm tra thêm khả năng điều chỉnh IRC và tác động đến điều kiện ưu đãi.
Có thể, nếu thuộc trường hợp Điều 24 Nghị định 96/2026/NĐ-CP cho phép. Nhà đầu tư căn cứ đối tượng được hưởng ưu đãi, quy định pháp luật có liên quan và tình trạng thực tế của dự án để tự xác định ưu đãi, sau đó thực hiện thủ tục tại cơ quan áp dụng ưu đãi tương ứng.
Tự xác định không có nghĩa tự quyết định tùy ý. Doanh nghiệp phải có hồ sơ đủ để chứng minh điều kiện và chịu trách nhiệm nếu áp dụng ưu đãi không đúng. Khi cơ quan thuế, hải quan hoặc cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, điều kiện thực tế của dự án là căn cứ quyết định.
Luật Đầu tư xác định ưu đãi thuế TNDN là một hình thức ưu đãi đầu tư, nhưng mức thuế suất, thời gian miễn giảm và cách xác định thu nhập được ưu đãi phải áp dụng theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn.
Vì vậy, không nên lấy một công thức “miễn 4 năm, giảm 50% trong 9 năm” để áp cho mọi dự án. Doanh nghiệp cần:
Ưu đãi thuế nhập khẩu áp dụng theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và hải quan. Không phải mọi máy móc, nguyên liệu nhập khẩu của một dự án “ưu đãi” đều mặc nhiên được miễn thuế.
Doanh nghiệp cần xác định:
Luật Đầu tư quy định miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và thuế sử dụng đất là hình thức ưu đãi. Tuy nhiên, mức miễn giảm và thủ tục thực hiện phải theo pháp luật đất đai và pháp luật về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Năm 2026, không nên tiếp tục dùng Nghị định 46/2014/NĐ-CP làm căn cứ chính. Khung hiện hành gồm Nghị định 103/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 291/2025/NĐ-CP và các quy định liên quan.
Tài liệu cần rà soát thường xoay quanh quyết định/giấy tờ đất đai, mục đích sử dụng đất, ngành nghề/địa bàn ưu đãi, tiến độ dự án và hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính. Cơ quan xử lý cụ thể phụ thuộc vào thủ tục đất đai và cơ cấu cơ quan tại địa phương.
Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định một số căn cứ chuyên ngành rất rõ. Ví dụ:
| Đối tượng | Căn cứ chuyên ngành tiêu biểu |
|---|---|
| Doanh nghiệp khoa học và công nghệ | Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ. |
| Doanh nghiệp công nghệ cao | Văn bản xác nhận theo pháp luật về công nghệ cao. |
| Dự án công nghiệp hỗ trợ | Giấy xác nhận ưu đãi sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ. |
| Dự án có chuyển giao công nghệ thuộc danh mục khuyến khích | Giấy chứng nhận chuyển giao công nghệ khuyến khích chuyển giao. |
Vì vậy, với các dự án này, “hồ sơ ưu đãi” không thể chỉ là IRC và một văn bản đề nghị chung; phải kiểm tra giấy tờ chuyên ngành làm căn cứ.
Không. Nghị định 96/2026/NĐ-CP yêu cầu dự án có vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về giải ngân và kết quả hoạt động.
Nhóm dự án này phải:
Đối với ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Nghị định 96 đặt các ngưỡng riêng theo từng nhóm dự án, ví dụ trung tâm đổi mới sáng tạo/R&D và hạ tầng công nghệ chiến lược, dự án chip bán dẫn/AI hoặc dự án đặc biệt ưu đãi có quy mô rất lớn. Đây là cơ chế riêng và không nên gộp với ưu đãi đầu tư thông thường.
Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã thay đổi cách xác định địa bàn ưu đãi sau sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Nhà đầu tư cần lưu ý:
Nhưng địa bàn ưu đãi không đồng nghĩa mọi loại thuế đều có cùng mức ưu đãi. Sau khi xác định địa bàn theo Luật Đầu tư, vẫn phải đối chiếu luật thuế và đất đai để biết mức, thời hạn và ngoại lệ cụ thể.

Nghị định 96/2026/NĐ-CP đặt trọng tâm vào việc duy trì điều kiện trong suốt thời gian hưởng ưu đãi.
Doanh nghiệp FDI có thay đổi vốn, địa điểm, mục tiêu, quy mô hoặc tiến độ nên rà soát ưu đãi song song với thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, thay vì xử lý hai vấn đề tách rời.
Không phân loại ưu đãi theo thuế, hải quan, đất đai và cơ quan áp dụng tương ứng.
Bỏ qua điều kiện của luật thuế/đất đai và nghĩa vụ chứng minh khi thực hiện ưu đãi thực tế.
Không kiểm tra cơ chế tự xác định ưu đãi theo Điều 24 Nghị định 96 đối với trường hợp phù hợp.
Gộp hỗ trợ đào tạo, hạ tầng, R&D vào cùng nhóm với miễn giảm thuế.
Áp “4 năm + 9 năm” mà không đối chiếu Luật Thuế TNDN 2025 và điều kiện cụ thể.
Tiếp tục dẫn Nghị định 46/2014/NĐ-CP cho hồ sơ năm 2026.
Bỏ qua điều kiện giải ngân và yêu cầu doanh thu/lao động đi kèm.
Chỉ chuẩn bị hồ sơ năm đầu nhưng không lưu bằng chứng duy trì điều kiện trong các năm tiếp theo.
Với ưu đãi đầu tư, công việc quan trọng nhất không phải soạn một “đơn xin ưu đãi”, mà là xác định căn cứ pháp lý – điều kiện thực tế – cơ quan áp dụng – bộ chứng từ phải duy trì cho từng loại ưu đãi.
Đối chiếu ngành nghề, địa điểm, vốn, lao động, công nghệ và tình trạng dự án.
Kiểm tra hình thức, căn cứ, điều kiện ưu đãi đã được ghi nhận và điểm cần làm rõ.
Xác định tài liệu cần chuẩn bị cho thuế, hải quan, đất đai hoặc giấy xác nhận chuyên ngành.
Theo dõi vốn, giải ngân, lao động, hoạt động thực tế và thay đổi dự án có thể ảnh hưởng ưu đãi.
Nhà đầu tư đang thiết lập pháp nhân mới có thể tham khảo dịch vụ thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài để đồng bộ cấu trúc pháp nhân, IRC và lộ trình ưu đãi ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Với tinh thần “Luôn luôn lắng nghe – Luôn luôn có giải pháp”, Luật Dương Trí ưu tiên xác định đúng quyền được hưởng và thủ tục thực thi thực tế, tránh để doanh nghiệp “có ưu đãi trên giấy” nhưng thiếu hồ sơ để áp dụng tại cơ quan thuế, hải quan hoặc đất đai.
Không có một giấy hoặc một thủ tục chung áp dụng cho mọi dự án hiện nay. Căn cứ và thủ tục phụ thuộc vào văn bản đầu tư, giấy xác nhận chuyên ngành hoặc điều kiện mà nhà đầu tư tự xác định theo pháp luật.
Không nên kết luận như vậy cho mọi trường hợp. Với dự án có IRC/chủ trương, nội dung ưu đãi trong các văn bản này là căn cứ quan trọng. Nghị định 96 đồng thời có cơ chế để dự án thuộc trường hợp phù hợp tự xác định ưu đãi và làm thủ tục tại cơ quan áp dụng ưu đãi.
Không. Doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng điều kiện theo pháp luật thuế và thực hiện kê khai, hạch toán, lưu hồ sơ chứng minh theo quy định.
Nghị định 96 xác định cơ quan áp dụng ưu đãi gồm cơ quan thuế, cơ quan tài chính, cơ quan hải quan và cơ quan khác có thẩm quyền tương ứng với từng loại ưu đãi.
Nghị định 96 xác định khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu chế xuất theo cơ chế địa bàn ưu đãi tương ứng với địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Tuy nhiên mức ưu đãi thuế/đất đai cụ thể vẫn phải đối chiếu luật chuyên ngành và ngoại lệ áp dụng.
Không. Ngoài ngưỡng vốn, dự án phải đáp ứng điều kiện giải ngân 6.000 tỷ trong 03 năm và điều kiện về doanh thu hoặc số lao động theo Nghị định 96.
Không phải mọi startup. Nghị định 96 xác định cụ thể dự án đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và các trung tâm/cơ sở hỗ trợ đủ tiêu chí thuộc đối tượng ưu đãi.
Không. Mức và thời hạn ưu đãi TNDN phụ thuộc Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, loại dự án, ngành nghề, địa bàn và điều kiện cụ thể.
Trong thời gian dự án không đáp ứng điều kiện, nhà đầu tư không được hưởng ưu đãi theo điều kiện đó. Doanh nghiệp cần theo dõi liên tục các chỉ tiêu làm căn cứ ưu đãi.
Có. Thay đổi mục tiêu, quy mô, địa điểm, vốn, tiến độ hoặc nhà đầu tư có thể làm thay đổi căn cứ hoặc điều kiện ưu đãi nên cần rà soát song song với thủ tục điều chỉnh dự án.
Pháp luật đầu tư cho phép áp dụng mức ưu đãi cao nhất khi dự án đồng thời đáp ứng các điều kiện hưởng các mức ưu đãi khác nhau trong cùng thời gian, nhưng việc tính mức cụ thể vẫn phải theo luật chuyên ngành.
Nên cung cấp IRC/chủ trương nếu có, ngành nghề, địa điểm, vốn và tiến độ giải ngân, số lao động, tình trạng công nghệ/chứng nhận chuyên ngành và loại ưu đãi doanh nghiệp đang quan tâm.
Bạn có thể gửi IRC/chủ trương đầu tư nếu có, ngành nghề, địa điểm, vốn, tiến độ giải ngân và loại ưu đãi đang quan tâm. Luật Dương Trí sẽ hỗ trợ xác định căn cứ ưu đãi, cơ quan thực hiện, tài liệu cần chứng minh và các thay đổi dự án có thể ảnh hưởng đến quyền lợi.