Luật 2 Quốc Tịch ở Đức 2025: Ai Được Phép và Cần Lưu Ý Gì?

Chính sách về quốc tịch luôn là một vấn đề quan trọng đối với những người muốn sinh sống, làm việc hoặc học tập tại nước ngoài. Tại Đức, luật quốc tịch đã trải qua nhiều thay đổi, đặc biệt là vấn đề sở hữu hai quốc tịch. Với những sửa đổi mới nhất có hiệu lực từ tháng 6 năm 2024, việc có hai quốc tịch Đức và quốc tịch gốc trở nên khả thi hơn cho nhiều người. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan và chi tiết về luật 2 quốc tịch ở Đức hiện hành, giúp bạn hiểu rõ ai được phép sở hữu hai quốc tịch, những điều kiện cần đáp ứng và những lưu ý quan trọng.

1. Lịch Sử và Thay Đổi của Luật Quốc Tịch Đức về 2 Quốc Tịch

Trong lịch sử, Đức có xu hướng áp dụng chính sách quốc tịch dựa trên huyết thống (ius sanguinis), tức là quốc tịch được xác định chủ yếu theo quốc tịch của cha mẹ, chứ không phải nơi sinh. Về vấn đề hai quốc tịch, quan điểm truyền thống của Đức là không khuyến khích và thường yêu cầu người nhập tịch phải từ bỏ quốc tịch gốc. Quy định này được biết đến với tên gọi “Optionspflicht” (nghĩa vụ lựa chọn).

1.1. “Optionspflicht” và những ngoại lệ trước đây

Quy định “Optionspflicht” áp dụng chủ yếu đối với trẻ em sinh ra tại Đức có cha mẹ là người nước ngoài (ngoài EU và Thụy Sĩ). Khi đến tuổi trưởng thành (thường là 18 tuổi, muộn nhất là 23 tuổi), những người này phải lựa chọn giữa quốc tịch Đức và quốc tịch của cha mẹ. Điều này gây khó khăn cho nhiều người, đặc biệt là những người có mối liên hệ chặt chẽ với cả hai quốc gia.

Tuy nhiên, cũng có một số ngoại lệ cho phép công dân Đức giữ hai quốc tịch từ trước khi có Luật 2 Quốc Tịch ở Đức mới:

• Công dân EU và Thụy Sĩ: Do các hiệp định giữa các quốc gia thành viên, công dân của các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Thụy Sĩ được phép giữ quốc tịch gốc khi nhập quốc tịch Đức. Đây là một ngoại lệ quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển và làm việc trong khu vực châu Âu.
• Công dân từ các quốc gia không cho phép từ bỏ quốc tịch: Một số quốc gia, ví dụ như Iran, Afghanistan, Maroc…, luật pháp của họ không cho phép công dân từ bỏ quốc tịch. Trong trường hợp này, người nhập cư từ những nước này được phép giữ cả hai quốc tịch khi nhập quốc tịch Đức, do họ không có khả năng từ bỏ quốc tịch gốc.

1.2. Bước ngoặt với Luật 2 Quốc Tịch ở Đức mới từ tháng 6/2024

Từ tháng 6 năm 2024, luật quốc tịch Đức đã có những thay đổi mang tính bước ngoặt. Thay đổi quan trọng nhất là Luật 2 Quốc Tịch ở Đức về việc bãi bỏ phần lớn quy định “Optionspflicht” và cho phép công dân các nước ngoài EU được giữ quốc tịch gốc khi nhập quốc tịch Đức. Đây là một sự nới lỏng đáng kể trong chính sách quốc tịch của Đức, thể hiện sự cởi mở hơn đối với người nhập cư. Luật 2 Quốc Tịch ở Đức mới tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nước ngoài muốn hội nhập vào xã hội Đức mà vẫn duy trì được mối liên hệ với quê hương.

2. Ai Được Phép Có 2 Quốc Tịch ở Đức Theo Luật 2 Quốc Tịch ở Đức mới? 

Sự thay đổi quan trọng nhất trong luật quốc tịch Đức mới, có hiệu lực từ tháng 6/2024, là việc nới lỏng quy định về việc sở hữu hai quốc tịch. Trước đây, việc giữ hai quốc tịch thường chỉ được áp dụng cho công dân EU, Thụy Sĩ và một số trường hợp đặc biệt khác. Tuy nhiên, với luật mới, phạm vi này đã được mở rộng đáng kể. Cụ thể, những đối tượng sau đây được phép có hai quốc tịch:

• Công dân EU và Thụy Sĩ: Nhóm này vẫn tiếp tục được hưởng quyền lợi giữ hai quốc tịch như trước đây. Đây là một ngoại lệ đã tồn tại từ trước những thay đổi gần đây.
• Công dân các quốc gia mà việc từ bỏ quốc tịch gốc là không thể: Ví dụ như công dân Iran, Afghanistan, Maroc,… Do luật pháp của các quốc gia này không cho phép công dân từ bỏ quốc tịch, nên người nhập cư từ những quốc gia này vào Đức vẫn được phép giữ cả hai quốc tịch.
• Công dân các nước ngoài EU (bao gồm cả Việt Nam) nhập quốc tịch Đức: Đây là thay đổi cốt lõi của luật mới. Giờ đây, người nước ngoài đến từ các quốc gia bên ngoài Liên minh châu Âu (EU) khi nhập quốc tịch Đức sẽ không còn bắt buộc phải từ bỏ quốc tịch gốc. Điều này có nghĩa là người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Đức, sau khi đáp ứng đủ các điều kiện nhập quốc tịch Đức, có thể đồng thời giữ cả quốc tịch Việt Nam và quốc tịch Đức. Đây là một bước tiến lớn trong chính sách nhập cư của Đức, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hội nhập và gắn kết cộng đồng người nước ngoài.
• Trẻ em sinh ra ở Đức có cha hoặc mẹ đã sống hợp pháp tại Đức ít nhất 5 năm: Luật mới bãi bỏ quy định “Optionspflicht”. Theo đó, trẻ em sinh ra tại Đức mà có ít nhất một trong cha hoặc mẹ đã cư trú hợp pháp tại Đức từ 5 năm trở lên (và có giấy phép cư trú vĩnh viễn), sẽ tự động được mang quốc tịch Đức ngay khi sinh ra, bên cạnh quốc tịch của cha mẹ. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục và đảm bảo quyền lợi cho trẻ em sinh ra và lớn lên tại Đức.

3. Điều Kiện Nhập Quốc Tịch Đức

Việc nới lỏng quy định về hai quốc tịch trong Luật 2 Quốc Tịch ở Đức mới không có nghĩa là quy trình nhập quốc tịch Đức trở nên dễ dàng hoàn toàn. Ứng viên vẫn cần đáp ứng một số điều kiện nhất định để được cấp quốc tịch Đức. Dưới đây là những điều kiện quan trọng cần lưu ý:

• Thời gian cư trú: Ứng viên cần cư trú hợp pháp tại Đức ít nhất 5 năm. Đây là một trong những thay đổi lớn của luật mới, giảm so với yêu cầu 8 năm trước đây. Trong một số trường hợp đặc biệt, thời gian này có thể được rút ngắn xuống còn 3 năm nếu ứng viên chứng minh được sự hòa nhập đặc biệt tốt vào xã hội Đức, ví dụ như có trình độ tiếng Đức xuất sắc, có đóng góp cho cộng đồng hoặc có thành tích học tập, làm việc nổi bật.
• Giấy phép cư trú vô thời hạn (Niederlassungserlaubnis): Ứng viên phải sở hữu giấy phép cư trú dài hạn và không bị hạn chế. Điều này chứng minh sự ổn định của ứng viên tại Đức.
• Đảm bảo cuộc sống: Ứng viên phải tự đảm bảo cuộc sống của mình và gia đình, không phụ thuộc vào trợ cấp xã hội (như Hartz IV) hoặc các khoản hỗ trợ khác của nhà nước Đức. Điều này thể hiện khả năng tự chủ về kinh tế của ứng viên.
• Trình độ tiếng Đức: Ứng viên cần có đủ trình độ tiếng Đức để có thể giao tiếp và hòa nhập vào xã hội Đức. Trình độ thường được yêu cầu là B1 theo Khung tham chiếu ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR). Tuy nhiên, luật mới cũng có những điều chỉnh linh hoạt hơn: người trên 67 tuổi có thể được kiểm tra trình độ tiếng Đức bằng hình thức vấn đáp thay vì thi viết.
• Kiến thức về xã hội, pháp luật và trật tự dân chủ của Đức: Ứng viên cần vượt qua bài kiểm tra nhập quốc tịch (Einbürgerungstest), bao gồm các câu hỏi về lịch sử, văn hóa, chính trị, xã hội và hệ thống pháp luật của Đức. Bài kiểm tra này nhằm đảm bảo ứng viên hiểu biết cơ bản về đất nước và xã hội Đức.
• Không có tiền án tiền sự: Ứng viên không được có tiền án hình sự nghiêm trọng. Các vi phạm nhỏ có thể được xem xét tùy từng trường hợp.

4. Các lưu ý quan trọng về Luật 2 Quốc Tịch ở Đức

• Luật pháp của quốc gia gốc: Việc có được hai quốc tịch không chỉ phụ thuộc vào luật pháp của Đức mà còn phụ thuộc vào luật pháp của quốc gia gốc của ứng viên. Một số quốc gia có thể không cho phép công dân của mình sở hữu quốc tịch nước ngoài. Do đó, ứng viên cần tìm hiểu kỹ quy định pháp luật của cả hai nước.
• Thay đổi trong tương lai: Luật pháp có thể thay đổi theo thời gian. Ứng viên nên theo dõi thông tin cập nhật từ các nguồn chính thức của chính phủ Đức hoặc tìm kiếm tư vấn từ luật sư chuyên về luật quốc tịch để có thông tin chính xác và mới nhất.
• Tư vấn pháp lý: Quy trình nhập quốc tịch có thể phức tạp. Việc tìm kiếm tư vấn từ luật sư hoặc các tổ chức tư vấn pháp lý chuyên nghiệp có thể giúp ứng viên hiểu rõ hơn về các yêu cầu và quy trình, tránh những sai sót có thể ảnh hưởng đến quá trình xin nhập quốc tịch.

Kết Luận 

Luật 2 Quốc Tịch ở Đức đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chính sách nhập cư của nước này. Việc cho phép sở hữu hai quốc tịch mang lại nhiều lợi ích cho người nhập cư và thể hiện sự cởi mở hơn của nước Đức đối với người nước ngoài. Tuy nhiên, việc tuân thủ các điều kiện nhập quốc tịch và tìm hiểu kỹ lưỡng luật pháp của cả hai quốc gia vẫn là điều vô cùng quan trọng. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về Luật 2 Quốc Tịch ở Đức.

Nếu bạn đang có kế hoạch học tập tại Đức hoặc các quốc gia khác, việc hiểu rõ Luật 2 Quốc Tịch ở Đức là một phần quan trọng để chuẩn bị hành trang pháp lý cần thiết. Để hỗ trợ bạn tốt nhất trong hành trình du học, Dịch vụ xin giấy phép tư vấn du học của Luật Dương Trí sẵn sàng đồng hành, giúp bạn vượt qua các bước phức tạp về pháp lý và thủ tục. Tìm hiểu thêm ngay để thực hiện ước mơ du học một cách dễ dàng và an tâm!