Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số kéo theo nhiều thách thức trong việc quản lý hoạt động trực tuyến, đặc biệt là trên các nền tảng mạng xã hội. Nhằm tăng cường kiểm soát và bảo vệ quyền lợi người dùng, Luật mạng xã hội tại Việt Nam đã có những sửa đổi, bổ sung quan trọng trong thời gian gần đây. Bài viết này sẽ cập nhật 7 điểm mới đáng chú ý trong luật sử dụng mạng xã hội, giúp cá nhân và doanh nghiệp nắm rõ quy định, tránh rủi ro pháp lý khi tham gia hoạt động trực tuyến.
I. Luật mạng xã hội là gì? Được quy định ở đâu?
Luật mạng xã hội có thể hiểu là hệ thống các quy định pháp luật điều chỉnh toàn bộ hoạt động cung cấp, quản lý và sử dụng mạng xã hội tại Việt Nam. Dù chưa được ban hành dưới hình thức một luật riêng biệt, nhưng luật về mạng xã hội lại được thể hiện rõ ràng thông qua nhiều văn bản pháp lý quan trọng, phản ánh cách Nhà nước định hướng và kiểm soát môi trường số hiện nay.
Cụ thể, nền tảng pháp lý điều chỉnh mạng xã hội hiện nay gồm:
-
Luật An ninh mạng 2018 – đặt nền tảng bảo vệ chủ quyền và an toàn thông tin trên không gian mạng.
-
Nghị định 72/2013/NĐ-CP và 27/2018/NĐ-CP – quy định chi tiết về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet.
-
Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP – bổ sung quy định xử phạt vi phạm trong hoạt động trực tuyến.
-
Nghị định 147/2024/NĐ-CP – bản cập nhật mới nhất, phản ánh những thay đổi mạnh mẽ trong quản lý mạng xã hội Việt Nam.
Có thể thấy luật sử dụng mạng xã hội không đơn thuần là những quy tắc cứng nhắc. Đó là khung định hướng để bảo đảm mỗi hành vi, mỗi nội dung đăng tải đều hướng đến một không gian mạng an toàn, minh bạch và có trách nhiệm. Bởi trong môi trường số, “tự do ngôn luận” và “trách nhiệm pháp lý” luôn cần đi song hành.
Và chính từ những cập nhật gần đây, nhiều quy định mới đã bắt đầu tác động trực tiếp đến cách các cá nhân, tổ chức vận hành nền tảng mạng xã hội. Những điểm thay đổi đáng chú ý nhất sẽ được phân tích ngay sau đây, cho thấy rõ bức tranh toàn cảnh về Luật mạng xã hội trong giai đoạn mới.
⏩️ Xem thêm: Hướng dẫn đăng ký mạng xã hội đúng luật, nhanh chóng và hiệu quả
II. 7 điểm mới trong Luật mạng xã hội mới nhất
Ngày 09/11/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, có hiệu lực từ ngày 25/12/2024. Đây là văn bản cập nhật quan trọng, bổ sung nhiều nội dung mới nhằm hoàn thiện hệ thống luật mạng xã hội, phù hợp với tình hình thực tế và xu hướng công nghệ hiện nay.
Nếu bạn thường xuyên sử dụng Facebook, TikTok, YouTube, Zalo hoặc đang quản lý fanpage, kênh nội dung, thì 7 điểm dưới đây là những thay đổi bạn nên biết sớm, vì chúng là các quy định bắt buộc.
1. Phân biệt rõ mạng xã hội trong nước và mạng xã hội nước ngoài
Luật về mạng xã hội đã phân tách rõ ràng hai nhóm:
-
Mạng xã hội nước ngoài: do tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp xuyên biên giới.
-
Mạng xã hội trong nước: do pháp nhân Việt Nam phát triển, chia thành hai cấp:
-
Từ 10.000 lượt truy cập/tháng hoặc 1.000 người dùng trở lên → được xem là nền tảng lớn.
-
Dưới ngưỡng đó → là nền tảng nhỏ, nhưng vẫn phải tuân thủ quy định tương ứng.
(Theo Điểm a khoản 6 Điều 24)
-
Các chuyên gia trong lĩnh vực an ninh mạng, cho rằng: “Phân loại rõ quy mô giúp cơ quan quản lý dễ theo dõi, đồng thời buộc các nền tảng lớn có trách nhiệm cao hơn về nội dung, bảo mật và người dùng.”
2. Trẻ dưới 16 tuổi phải đăng ký mạng xã hội qua thông tin của cha mẹ
Nếu con bạn dưới 16 tuổi và muốn mở tài khoản mạng xã hội, thì từ nay, tài khoản đó phải đăng ký bằng thông tin của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.
(Theo Điểm đ khoản 3 Điều 23; Điểm a khoản 3 Điều 27)
Quy định này hướng đến bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, điều đã được nói rất nhiều, nhưng giờ mới thật sự có cơ chế cụ thể. Nhiều phụ huynh lo ngại con mình dễ tiếp cận với nội dung xấu, và giờ đây họ có quyền chủ động giám sát hợp pháp.
3. Chỉ tài khoản đã xác thực mới được đăng bài, bình luận, livestream
Đồng thời, từ cuối năm 2024, chỉ tài khoản đã xác thực danh tính (bằng số điện thoại Việt Nam hoặc số định danh cá nhân) mới được phép đăng bài, bình luận, chia sẻ hay livestream.
Các nền tảng có 90 ngày kể từ 25/12/2024 để hoàn tất việc xác thực người dùng.
(Theo Điểm e khoản 3 Điều 23; Điểm b khoản 3 Điều 27; Khoản 10 Điều 82)
Nếu bạn từng thấy tình trạng “tài khoản ảo, bình luận độc hại” tràn lan thì đây chính là cách luật sử dụng mạng xã hội giải quyết triệt để tình trạng này.
Theo luật sư Phạm Đình Tú – Luật sư điều hành tại Dương Trí chia sẻ: “Xác thực tài khoản giúp mạng xã hội trở nên minh bạch hơn. Người nói phải chịu trách nhiệm với lời nói của mình, đó là nguyên tắc rất cần thiết.”
4. Tài khoản vi phạm có thể bị khóa tạm thời hoặc vĩnh viễn
Nếu một tài khoản vi phạm 5–10 lần trong 30–90 ngày, nền tảng có thể bị buộc khóa tạm thời, theo yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông hoặc cơ quan chức năng. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, tài khoản có thể bị khóa vĩnh viễn.
(Theo Điểm b khoản 5 Điều 23; Khoản 7 Điều 35)
Thực tế, quy định của luật mạng xã hội mới này khiến nhiều người làm nội dung phải thận trọng hơn khi đăng tải. Không còn chuyện “gỡ là xong”, bởi vì nếu vi phạm nhiều lần, tài khoản có thể bị khoá hoàn toàn.
5. Không được đặt tên tài khoản giống tên cơ quan báo chí
Cũng cần lưu ý rằng, các tài khoản, trang hoặc kênh không được sử dụng tên, biểu tượng hoặc cụm từ khiến người dùng hiểu nhầm là cơ quan báo chí, ví dụ “tin nhanh”, “thông tấn”, “báo mạng”, “tạp chí online”…
(Theo Khoản 7 Điều 36)
Mục tiêu của quy định này là để tránh tình trạng giả danh báo chí. Nhiều năm qua, có không ít trang lợi dụng danh nghĩa “báo điện tử” để đăng tin không kiểm chứng, gây hiểu lầm nghiêm trọng.
6. Gỡ bỏ thông tin vi phạm trong vòng 24–48 giờ
Cá nhân hoặc nền tảng có trách nhiệm xóa nội dung vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến trẻ em hoặc xâm phạm quyền riêng tư trong thời hạn:
-
24 giờ nếu có yêu cầu của cơ quan nhà nước.
-
48 giờ nếu có khiếu nại hợp lệ từ người dùng.
(Theo Khoản 7 Điều 36)
Nói cách khác, nếu bạn vô tình đăng nội dung vi phạm, bạn phải chủ động gỡ ngay, chứ không thể chờ báo cáo rồi xem xét. Quy định này giúp môi trường mạng phản ứng nhanh hơn, an toàn hơn.
7. Cấm lợi dụng mạng xã hội để sản xuất nội dung theo hình thức báo chí
Một điểm nữa cần quan tâm là, cá nhân, tổ chức không được lợi dụng nền tảng mạng xã hội để thực hiện các hoạt động như phóng sự, điều tra, phỏng vấn… dưới hình thức tương tự hoạt động báo chí nếu không phải là cơ quan báo chí được cấp phép.
Đọc đến đây, có thể thấy luật mạng xã hội năm 2024 không đặt ra để làm khó người dùng, mà để sắp xếp lại trật tự trên không gian mạng. Ai cũng có quyền chia sẻ, kết nối và bày tỏ ý kiến, nhưng đi cùng với đó là trách nhiệm với những gì mình đăng tải.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông và công nghệ, đây là một bước thay đổi quan trọng. Khi các nền tảng và người dùng đều phải xác thực, gỡ nội dung sai phạm nhanh hơn, hay chịu trách nhiệm rõ ràng hơn, mạng xã hội Việt Nam sẽ dần trở nên lành mạnh và đáng tin cậy hơn.
⏩️ Xem thêm: Xin cấp giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội hợp pháp và nhanh chóng
III. Tác động của Luật mạng xã hội đối với người dùng và doanh nghiệp
Sau khi luật mạng xã hội mới được ban hành, không ít người tự hỏi: “Liệu nó có ảnh hưởng gì đến mình không?” – Câu trả lời là có, và ảnh hưởng này không nhỏ.
Bởi vì luật về mạng xã hội không chỉ dành cho các nền tảng lớn như Facebook, TikTok hay YouTube, mà còn liên quan trực tiếp đến mọi người dùng và doanh nghiệp đang hoạt động trực tuyến.
1. Đối với cá nhân
Nếu bạn thường xuyên sử dụng mạng xã hội, bạn sẽ sớm cảm nhận được sự thay đổi. Từ nay, các nền tảng phải xác thực tài khoản, kiểm duyệt nội dung nhanh hơn và xử lý hành vi sai phạm rõ ràng hơn.
Điều đó có nghĩa là bạn sẽ ít gặp các tài khoản ảo, bình luận xúc phạm hoặc nội dung sai lệch như trước đây.
Luật sư Nguyễn Văn Bảo – người có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý công nghệ thông tin, chia sẻ rằng: “Luật sử dụng mạng xã hội mới giúp người dùng được bảo vệ tốt hơn. Khi mọi người đều có danh tính rõ ràng, họ sẽ cẩn trọng và tôn trọng nhau hơn khi giao tiếp trên không gian mạng.”
Theo tôi, đây là bước đi cần thiết. Tự do chia sẻ vẫn được giữ nguyên, chỉ khác là mỗi người phải có trách nhiệm với nội dung của mình. Bạn có thể nói, bàn luận, phản biện, nhưng hãy nhớ rằng mạng xã hội giờ không còn là nơi ẩn danh để buông lời tùy tiện. Càng minh bạch, càng an toàn cho chính người dùng.
2. Đối với doanh nghiệp
Với doanh nghiệp, tác động của luật mạng xã hội mới rõ ràng và sâu hơn. Tất cả các hoạt động như quản lý fanpage, chạy quảng cáo, chia sẻ bài viết hay làm video đều cần thông tin minh bạch và tuân thủ quy định.
Muốn tồn tại lâu dài, doanh nghiệp cần:
-
Xác định rõ người đại diện và thông tin liên hệ trên kênh truyền thông;
-
Kiểm duyệt nội dung kỹ lưỡng trước khi đăng;
-
Đảm bảo mọi quảng cáo, hình ảnh và bình luận đều đúng quy định pháp luật.
Nhìn chung, luật về mạng xã hội là bước điều chỉnh cần thiết để giúp người dùng và doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn trong không gian số. Nó không làm mất đi sự tự do, mà đặt ra ranh giới rõ ràng để tự do đi cùng trách nhiệm. Khi mọi chủ thể đều tuân thủ, môi trường mạng sẽ trở nên an toàn, minh bạch và đáng tin cậy hơn cho tất cả mọi người.
Các quy định trong luật mạng xã hội ngày càng chặt chẽ, đặc biệt sau khi Nghị định 147/2024/NĐ-CP có hiệu lực, đòi hỏi cá nhân và doanh nghiệp sử dụng hoặc vận hành nền tảng mạng xã hội phải tuân thủ nghiêm túc. Tuy nhiên, với hệ thống quy định phức tạp, việc hiểu và thực hiện đúng luật sử dụng mạng xã hội không hề đơn giản nếu không có kiến thức pháp lý chuyên sâu.
Thấu hiểu được khó khăn của nhiều khách hàng đang găp phải, Luật Dương Trí cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý về mạng xã hội, hỗ trợ đầy đủ các thủ tục theo đúng luật về mạng xã hội, bao gồm:
- Tư vấn, cập nhật các quy định pháp luật mới nhất;
- Soạn thảo điều khoản sử dụng, chính sách nội dung, quy chế hoạt động;
- Hỗ trợ xin giấy phép thiết lập mạng xã hội nội địa;
- Tư vấn xử lý vi phạm, bảo vệ tài khoản, nội dung đăng tải.
Với đội ngũ luật sư chuyên sâu trong lĩnh vực công nghệ và truyền thông, chúng tôi cam kết giúp bạn hoạt động hợp pháp – an toàn – hiệu quả trên không gian mạng.
? Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí ban đầu và nhận giải pháp phù hợp nhất!
? Hotline: 0961 353 606
? Email: legal@luatduongtri.vn
⏩️ Xem thêm: Giấy phép Mạng xã hội (MXH) – Tư vấn, hỗ trợ dịch vụ nhanh gọn
