Người dùng mạng xã hội bình luận tiêu cực đến tâm lý trẻ em?

Nội dung quy tắc ứng xử dành cho người dùng mạng

Ngày 21/01/2025, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã ký ban hành Quyết định 88/QĐ-BTTTT, trong đó quy định Bộ Quy tắc ứng xử bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Một trong những nội dung quan trọng của bộ quy tắc này là yêu cầu người dùng mạng xã hội không được đăng tải, bình luận hoặc có hành vi gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý trẻ em.

Theo Điều 7 của Bộ Quy tắc ứng xử kèm theo Quyết định 88/QĐ-BTTTT, người tham gia các nền tảng trực tuyến cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng sau:

• Chấp hành quy định pháp luật: Người dùng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và cam kết không vi phạm các điều khoản sử dụng của nhà cung cấp dịch vụ.
• Hạn chế chia sẻ nội dung không phù hợp: Tránh đăng tải hoặc lan truyền những nội dung có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ em, bao gồm hình ảnh, video, thông tin cá nhân mà chưa có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ (đối với trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên).
• Kiểm soát hành vi tương tác trên mạng: Không được bình luận, kích động hoặc cổ súy các hành vi tiêu cực có thể gây tổn hại về tâm lý, cảm xúc của trẻ em khi tham gia mạng xã hội hoặc các diễn đàn trực tuyến.
• Không lợi dụng trẻ em vào các hoạt động mạng: Không được lôi kéo, dụ dỗ hoặc ép buộc trẻ tham gia các hoạt động trực tuyến nếu chưa có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.
• Báo cáo nội dung xấu, độc hại: Khi phát hiện các hành vi xâm hại, nội dung không phù hợp liên quan đến trẻ em, người dùng có trách nhiệm phản ánh và báo cáo với cơ quan có thẩm quyền, như Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng (VN-COP).
• Lan tỏa thông tin tích cực: Khuyến khích người dùng chia sẻ các biện pháp bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề này.

Quyết định 88/QĐ-BTTTT là một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng môi trường mạng an toàn cho trẻ em tại Việt Nam. Việc đặt ra các nguyên tắc ứng xử không chỉ giúp hạn chế những tác động tiêu cực từ mạng xã hội mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm của người dùng khi tham gia không gian trực tuyến. Tuy nhiên, để quy định này thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, nền tảng mạng xã hội và cộng đồng nhằm đảm bảo việc thực thi diễn ra đồng bộ và nghiêm túc.

>>> Xem thêm: Đảm bảo An toàn thông tin khi sử dụng Mạng xã hội

Nghĩa vụ của người dùng mạng xã hội

Theo quy định tại Điều 36 Nghị định 147/2024/NĐ-CP, người sử dụng dịch vụ mạng xã hội, bao gồm cả cá nhân và tổ chức, có những quyền lợi và trách nhiệm nhất định nhằm đảm bảo việc sử dụng không gian mạng đúng quy định và an toàn.

Quyền lợi của người dùng mạng xã hội

• Được quyền sử dụng các dịch vụ mạng xã hội theo quy định của pháp luật.
• Được bảo vệ thông tin cá nhân, trừ trường hợp thông tin cần được cung cấp theo yêu cầu của cơ quan chức năng để phục vụ điều tra hoặc xử lý hành vi vi phạm pháp luật.

Nghĩa vụ của người dùng mạng xã hội

• Tuân thủ các quy định về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ mạng xã hội.
• Chịu trách nhiệm về nội dung mà mình đăng tải, chia sẻ hoặc truyền đưa trên nền tảng trực tuyến, bao gồm cả thông tin được phát tán thông qua đường liên kết do chính mình thiết lập.
• Các tài khoản cá nhân, kênh nội dung, trang hoặc nhóm cộng đồng có thể đăng ký với Bộ Thông tin và Truyền thông (Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử) để được phổ biến quy định pháp luật, tập huấn sử dụng dịch vụ mạng xã hội và nhận khuyến nghị liên quan đến hoạt động quảng cáo.
• Khi cung cấp thông tin, dịch vụ chuyên ngành trên nền tảng mạng xã hội, người dùng cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan, bao gồm quy định về thuế và thanh toán nếu có hoạt động kinh doanh hoặc giao dịch trực tuyến.

>>> Xem thêm: Tư vấn bảo vệ Dữ liệu cá nhân trên không gian mạng

Trách nhiệm của chủ tài khoản, kênh nội dung, nhóm cộng đồng trên mạng xã hội

• Không được đặt tên tài khoản, trang, kênh, nhóm gây nhầm lẫn với cơ quan báo chí, bao gồm việc sử dụng các từ ngữ như “Báo”, “Tạp chí”, “Tin tức”, “Truyền thông” hoặc các cụm từ tương tự bằng tiếng nước ngoài có thể khiến người khác hiểu lầm rằng đây là một đơn vị báo chí chính thống.
• Chịu trách nhiệm về nội dung đăng tải trên tài khoản, trang, nhóm hoặc kênh nội dung của mình.
• Có nghĩa vụ kiểm duyệt và gỡ bỏ nội dung vi phạm pháp luật hoặc thông tin ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, đặc biệt là nội dung có tác động tiêu cực đến trẻ em. Việc xử lý phải được thực hiện trong vòng tối đa 24 giờ sau khi nhận được yêu cầu từ các cơ quan chức năng (Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công an, Sở Thông tin và Truyền thông địa phương…) hoặc trong vòng 48 giờ đối với khiếu nại có căn cứ từ người dùng.
• Không được lợi dụng mạng xã hội để tạo nội dung mang tính chất báo chí, chẳng hạn như điều tra, phỏng vấn, sản xuất phóng sự.

Quy định về livestream và cung cấp thông tin chuyên ngành

• Khi sử dụng tính năng phát trực tiếp (livestream), người dùng phải tuân thủ đầy đủ các quy định trong Nghị định 147/2024/NĐ-CP.
• Nếu nội dung livestream liên quan đến các lĩnh vực chuyên ngành như y tế, giáo dục, tài chính… thì phải đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật của ngành đó.

Những quy định trên phản ánh xu hướng siết chặt quản lý không gian mạng, hướng đến việc tạo ra một hệ sinh thái số an toàn, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người dùng và đặc biệt là nhóm đối tượng trẻ em, thanh thiếu niên. Việc yêu cầu người dùng chịu trách nhiệm pháp lý đối với nội dung đăng tải sẽ giúp hạn chế tin giả, nội dung xấu độc, phát tán thông tin sai sự thật, đồng thời đảm bảo rằng nền tảng mạng xã hội không bị lợi dụng cho các mục đích vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, các nền tảng mạng xã hội sẽ cần có cơ chế kiểm duyệt nội dung chặt chẽ hơn, bao gồm công cụ AI phát hiện nội dung vi phạm, hệ thống báo cáo người dùng, cũng như cơ chế chặn hoặc xóa nội dung xấu độc trong thời gian quy định. Điều này không chỉ góp phần tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân mà còn giúp người dùng có một môi trường số an toàn hơn, tránh bị quấy rối, lừa đảo trực tuyến hoặc bôi nhọ danh dự trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, với quy định về quản lý tài khoản, nhóm cộng đồng, kênh nội dung, người sáng tạo nội dung số, influencer, KOLs hay những người kinh doanh online trên nền tảng mạng xã hội cũng cần thực hiện đăng ký, tuân thủ các quy định về thuế, sở hữu trí tuệ và bảo vệ người tiêu dùng. Điều này sẽ góp phần tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, hạn chế tình trạng lừa đảo, quảng cáo sai sự thật hoặc bán hàng kém chất lượng trên không gian mạng.

Nhìn chung, các quy định mới giúp đảm bảo mạng xã hội không chỉ là nơi kết nối, chia sẻ thông tin mà còn là một môi trường pháp lý rõ ràng, đảm bảo quyền lợi cho tất cả người tham gia. Tuy nhiên, để các quy định thực sự có hiệu quả, cần có cơ chế giám sát linh hoạt, cập nhật liên tục và sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nền tảng mạng xã hội và người dùng.

>>> Xem thêm: Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 – Áp dụng cho tới nay