Mỹ áp thuế Việt Nam tới 46%, Doanh nghiệp Xuất khẩu lo ngại

Ngày 2/4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố chính sách thuế quan mới, áp dụng mức thuế cơ bản 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Đặc biệt, Mỹ áp thuế Việt Nam ở mức 46%, cao nhất trong số các quốc gia bị ảnh hưởng. Chính sách này được cho rằng nhằm giảm thâm hụt thương mại và bảo vệ sản xuất trong nước.

1. Chính sách thuế quan mới của Mỹ được áp dụng từ thời điểm nào?

Ngày 2/4/2025 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump chính thức ký sắc lệnh áp thuế đối ứng với hàng hóa từ hơn 180 nền kinh tế trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Theo chính sách mới này, Mỹ áp thuế Việt Nam với mức thuế đối ứng cao nhất lên đến 46%, cùng với Trung Quốc với mức thuế đối ứng là 34%. Đây là một trong những quyết định quan trọng nhất về thương mại của chính quyền Trump trong nhiệm kỳ này, với mục tiêu bảo vệ nền kinh tế Mỹ và giảm thâm hụt thương mại.

Mức thuế “cơ bản” 10% được áp dụng đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, bao gồm các nước như Anh, Brazil, Singapore, Úc, Chile và Argentina. Tuy nhiên, một số nền kinh tế có mức thuế đối ứng cao hơn, tùy theo mức độ thâm hụt thương mại với Mỹ. Theo đó, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ chịu mức thuế từ 20% – 26%, trong khi Trung Quốc và Việt Nam bị áp mức thuế lần lượt là 34% và 46%.

Tổng thống Trump phát biểu tại Vườn Hồng Nhà Trắng vào rạng sáng 3/4 (giờ Việt Nam), nhấn mạnh rằng chính sách thuế mới này là một tuyên bố độc lập của Mỹ, nhằm đối phó với tình trạng mất cân bằng thương mại kéo dài. Mỹ áp thuế Việt Nam và các nước khác dựa trên mức thuế mà các quốc gia này đang áp dụng lên hàng hóa Mỹ. Theo tấm bảng mà ông Trump giơ lên trong buổi họp báo, Việt Nam đang áp mức thuế lên đến 90% với hàng hóa Mỹ, cao hơn cả Trung Quốc (67%) và EU (39%).

Hãng tin Reuters cho biết, mức thuế mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 5/4 đối với mức thuế cơ bản 10%, trong khi các nước chịu mức thuế cao hơn, bao gồm Việt Nam, sẽ bị áp dụng từ ngày 9/4. Đáng chú ý, Canada và Mexico không nằm trong danh sách bị áp thuế lần này.

2. Mỹ áp thuế 46% đối với 90% hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam

Mỹ áp thuế Việt Nam với mức thuế đối ứng 46%, thuộc hàng cao nhất trong số hàng chục nền kinh tế bị áp thuế theo sắc lệnh được Tổng thống Trump ký ngày 2/4. Điều này đồng nghĩa với việc 90% hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam vào Mỹ sẽ chịu mức thuế mới, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Mỹ đưa ra lập luận rằng, mức thuế đối ứng được tính toán dựa trên thâm hụt thương mại song phương. Theo dữ liệu mới nhất, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ khoảng 136,6 tỷ USD nhưng chỉ nhập khẩu từ Mỹ khoảng 13,1 tỷ USD, tạo ra thâm hụt thương mại 123,5 tỷ USD, tương đương 90% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước. Chính vì vậy, Mỹ áp thuế Việt Nam ở mức cao nhằm cân bằng lại thương mại.

Chính sách mới này sẽ tác động mạnh đến các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là dệt may, đồ gỗ, linh kiện điện tử và thép. Nhiều doanh nghiệp lo ngại rằng với mức thuế mới, sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tại thị trường Mỹ sẽ giảm mạnh, khiến các đơn hàng xuất khẩu sụt giảm đáng kể.

Trước tình hình căng thẳng này, nhiều doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề tại Việt Nam đã tổ chức các cuộc họp khẩn để tìm giải pháp thích ứng. Để giảm bớt tác động tiêu cực, Chính phủ Việt Nam đã chủ động đàm phán và đưa ra chính sách giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng từ Mỹ, bao gồm ô tô, ethanol và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), nhằm giảm thặng dư thương mại và tránh bị áp thêm các biện pháp thuế quan khác.

Tuy nhiên, việc Mỹ áp thuế Việt Nam ở mức cao như vậy đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp Việt. Để đối phó, các công ty xuất khẩu cần phải tìm kiếm thị trường mới, mở rộng quan hệ thương mại với các đối tác ngoài Mỹ, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, từ đó duy trì năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Theo thông tin từ Nhà Trắng, chính sách thuế đối ứng lần này sẽ không áp dụng cho một số mặt hàng nhất định như dược phẩm, chất bán dẫn, vàng, năng lượng và một số khoáng sản mà Mỹ không có sẵn. Tuy nhiên, đối với những ngành hàng khác, đặc biệt là các sản phẩm công nghiệp, mức thuế 46% sẽ là một rào cản lớn cho xuất khẩu Việt Nam vào thị trường Mỹ.

3. Mỹ áp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với thép Việt Nam

Mỹ áp thuế Việt Nam trong lĩnh vực thép đã diễn ra từ năm 2018 khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng mức thuế 25% đối với toàn bộ thép nhập khẩu, bao gồm cả thép từ Việt Nam. Tuy nhiên, gần đây, Mỹ áp thuế Việt Nam với các mức thuế chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp (CVD) đối với một số sản phẩm thép cụ thể.​

Cụ thể, Mỹ áp thuế Việt Nam đối với thép cuộn cán nguội và thép chống ăn mòn (tôn mạ) sản xuất tại Việt Nam bằng phôi thép nhập khẩu từ Trung Quốc. Mức thuế chống bán phá giá được áp dụng là 199,76%, trong khi thuế chống trợ cấp là 256,44%. Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ Thương mại Mỹ xác định rằng các sản phẩm này được sản xuất tại Việt Nam bằng phôi thép có xuất xứ từ Trung Quốc, nhằm tránh các biện pháp thuế trước đó của Mỹ. ​

Ngoài ra, Mỹ áp thuế Việt Nam đối với sản phẩm mắc áo thép nhập khẩu từ Việt Nam với mức thuế chống bán phá giá là 220,68% và thuế chống trợ cấp là 31,58%. Mức thuế này được duy trì do không có doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào quá trình rà soát, dẫn đến việc áp dụng mức thuế cao nhất đối với sản phẩm này.

Những biện pháp thuế này đã gây ảnh hưởng đáng kể đến ngành thép Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm thép sang Mỹ. Để đối phó, các doanh nghiệp cần xem xét lại chiến lược xuất khẩu, tìm kiếm thị trường mới và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.​

4. Tác động của chính sách thuế mới của Mỹ đến xuất khẩu và nền kinh tế Việt Nam

Việc Mỹ áp thuế Việt Nam với mức thuế đối ứng lên đến 46% đối với 90% hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam đã tạo ra những thách thức lớn cho nền kinh tế và xuất khẩu của Việt Nam. Các ngành hàng chủ lực như may mặc, giày dép và nội thất chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đối mặt với chi phí tăng cao do thuế quan mới, dẫn đến khả năng cạnh tranh giảm trên thị trường Mỹ. Việc Mỹ áp thuế Việt Nam có thể khiến doanh thu xuất khẩu giảm và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế chung. Đặc biệt, những doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu lớn sang Mỹ sẽ chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ.​

Để ứng phó với tình hình này, các doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, không chỉ tập trung vào Mỹ mà còn hướng đến các thị trường tiềm năng khác như châu Âu, Nhật Bản và các nước Đông Nam Á. Ngoài ra, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện thiết kế và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp tăng khả năng cạnh tranh và giảm thiểu tác động từ chính sách thuế của Mỹ.​

Chính phủ Việt Nam cũng cần có các biện pháp hỗ trợ, như đàm phán với Mỹ để giảm mức thuế, cung cấp thông tin và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận các thị trường mới. Song song đó, việc thúc đẩy cải cách môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong nước sẽ góp phần tăng cường sức cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.​