29/07/2025 | Chia sẻ

Tội cướp giật tài sản: Quy định pháp luật, cấu thành tội phạm và mức hình phạt

Ngày đăng: 29/07/2025Tác giả: Phạm Đình AnhCập nhật: 26/08/2026

Tội cướp giật tài sản là một trong những hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản và gây mất trật tự an toàn công cộng. Việc hiểu rõ khái niệm, dấu hiệu và khung hình phạt sẽ giúp cá nhân, tổ chức nhận thức đúng đắn và phòng ngừa vi phạm pháp luật. Hãy cùng Luật Dương Trí tìm hiểu rõ ràng hơn ở bài viết dưới đây.

1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh tội cướp giật tài sản

Tội cướp giật tài sản là một trong những tội danh phổ biến trong nhóm tội xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người khác, được quy định rõ trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam. Hành vi này không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn tạo ra sự bất an trong xã hội, cần được xử lý nghiêm khắc.

Các căn cứ pháp lý trực tiếp điều chỉnh tội danh này bao gồm:

Điều 171 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017: Quy định đầy đủ về hành vi, tình tiết tăng nặng, khung hình phạt và các yếu tố cấu thành tội cướp giật tài sản.
Nghị quyết 02/2003/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao: Hướng dẫn chi tiết việc áp dụng pháp luật trong xử lý các tội xâm phạm quyền sở hữu, bao gồm cướp giật, trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản…
Các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ từ Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Bộ Công an, liên quan đến tố tụng hình sự, quy trình điều tra, truy tố và xét xử hành vi cướp giật, đặc biệt trong trường hợp người phạm tội là người chưa thành niên.

Theo các quy định nêu trên, hành vi cướp giật là hành vi công khai, nhanh chóng chiếm đoạt tài sản của người khác mà không có sự đồng ý, thường đi kèm yếu tố bất ngờ, bất ngờ tốc độ và tinh thần chống đối, gây hoang mang, mất kiểm soát cho người bị hại.

Việc xác định đúng cấu thành tội phạm là rất quan trọng để truy tố và định khung hình phạt chính xác. Chính vì thế, cá nhân hoặc gia đình có liên quan đến vụ việc cần chủ động liên hệ luật sư tư vấn hình sự hoặc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật hình sự nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong suốt quá trình tố tụng.

2. Cấu thành tội cướp giật tài sản

Để một hành vi bị coi là tội cướp giật tài sản, cần hội đủ các dấu hiệu pháp lý trong cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015. Dưới đây là phân tích chi tiết từng yếu tố:

2.1 Mặt khách quan

Hành vi đặc trưng của tội này là chiếm đoạt tài sản một cách công khai, nhanh chóng. Người phạm tội thường lợi dụng sơ hở của nạn nhân để giật tài sản trong chớp nhoáng – như giật điện thoại, túi xách, dây chuyền… từ tay hoặc trên người người bị hại rồi bỏ chạy.

Hành vi này không lén lút như trộm cắp tài sản, mà mang tính bất ngờ, công khai, gây ra sự hoảng loạn, mất kiểm soát cho người bị hại. Trong nhiều trường hợp, hậu quả có thể dẫn đến va chạm giao thông, té ngã, thương tích, hoặc thiệt hại vật chất đáng kể.

2.2 Mặt chủ quan

Tội phạm thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp. Họ hoàn toàn nhận thức được tính nguy hiểm của hành vi và mong muốn chiếm đoạt tài sản trái pháp luật.

Người phạm tội phải có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, tức từ đủ 16 tuổi trở lên (trường hợp từ 14 tuổi nếu gây hậu quả nghiêm trọng), không mắc bệnh tâm thần hoặc các tình trạng làm mất năng lực hành vi theo quy định.

2.3 Khách thể

Hành vi xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp về tài sản, đồng thời đe dọa đến sự an toàn thân thể, tính mạng của người bị hại trong một số trường hợp.

Tội cướp giật tài sản khác với các tội danh như trộm cắp tài sản ở chỗ: người phạm tội không che giấu, không lặng lẽ mà hành động táo tợn, công khai, khiến nạn nhân không kịp phản kháng.

Lưu ý: Trong thực tiễn, việc định danh hành vi là cướp giật tài sản hay trộm cắp tài sản có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khung hình phạt và hướng xử lý. Do đó, nếu bạn hoặc người thân đang liên quan đến vụ việc, hãy liên hệ luật sư tư vấn hình sự hoặc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật hình sự để được phân tích cụ thể và bảo vệ quyền lợi một cách hợp pháp.

3. Mức hình phạt đối với tội cướp giật tài sản

Tội cướp giật tài sản được pháp luật hình sự Việt Nam xử lý rất nghiêm khắc do tính chất táo tợn, gây mất an ninh trật tự và xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Căn cứ theo Điều 171 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), mức phạt đối với người phạm tội sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: giá trị tài sản, mức độ hậu quả, ý chí chủ quan, và tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.

3.1 Phạt tù từ 1 năm đến 5 năm

Áp dụng với trường hợp giật tài sản có giá trị dưới 2 triệu đồng, không gây thương tích và không thuộc các tình tiết tăng nặng như có tổ chức hoặc tái phạm. Đây là mức khởi điểm nhưng vẫn mang tính răn đe cao đối với các hành vi cướp giật tài sản lần đầu.

3.2 Phạt tù từ 3 năm đến 10 năm

Áp dụng trong các trường hợp:

Giá trị tài sản bị giật từ 2 triệu đồng trở lên
Có tổ chức, sử dụng phương tiện gây nguy hiểm
Tái phạm nguy hiểm, từng bị xử lý về hành vi tương tự trước đó

Đây là khung hình phạt phổ biến đối với các hành vi cố ý chiếm đoạt có tổ chức, gây ảnh hưởng lớn đến cộng đồng.

3.3 Phạt tù từ 7 năm đến 15 năm

Khung hình phạt nghiêm trọng hơn sẽ áp dụng nếu hành vi:

Gây thương tích cho nạn nhân trong quá trình giật
Lợi dụng hoàn cảnh thiên tai, dịch bệnh, gây mất ổn định xã hội
Thực hiện cướp giật tại khu vực công cộng đông người, trường học, bệnh viện…

Đây là mức hình phạt thể hiện sự nghiêm khắc của pháp luật nhằm bảo vệ an toàn xã hội và tính mạng công dân.

3.4 Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân

Áp dụng đối với hành vi gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, như:

Làm chết người
Gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe nhiều người
Chiếm đoạt tài sản có giá trị đặc biệt lớn (hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng)

Việc phân biệt tội cướp giật tài sản với các tội khác như trộm cắp tài sản, cướp tài sản, hay lừa đảo chiếm đoạt tài sản có ý nghĩa quyết định trong việc định tội và lượng hình. Do đó, nếu bạn là người bị hại, người thân của bị can, hoặc có tranh chấp liên quan, nên liên hệ ngay luật sư tư vấn hình sự hoặc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật hình sự chuyên sâu để được hướng dẫn kịp thời và đúng pháp luật.