20/03/2025 | Chia sẻ

Bổ sung ngành nghề dự án đầu tư 2026: Sửa IRC hay ERC?

Ngày đăng: Tác giả: Cập nhật:

Doanh nghiệp FDI muốn kinh doanh thêm một lĩnh vực mới không phải lúc nào cũng “bổ sung ngành nghề trong Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư”. Trước hết cần xác định hoạt động mới chỉ làm thay đổi ngành, nghề đăng ký của doanh nghiệp hay đồng thời làm thay đổi mục tiêu, phạm vi hoạt động của dự án đầu tư đang ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC).

Nếu hoạt động mới làm thay đổi nội dung chính của dự án đã ghi trên IRC, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án và IRC. Nếu dự án đã có chấp thuận chủ trương đầu tư và mục tiêu bổ sung thuộc nội dung phải chấp thuận, có thể phải điều chỉnh chủ trương đầu tư trước hoặc theo đúng trình tự liên quan. Ngược lại, nếu hoạt động mới không làm thay đổi mục tiêu của dự án đã đăng ký, doanh nghiệp cần rà thủ tục đăng ký doanh nghiệp và điều kiện chuyên ngành thay vì mặc định sửa IRC.

Thông tin pháp lý được đối chiếu đến ngày 17/08/2026. Căn cứ chính hiện nay là Luật Đầu tư 143/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/03/2026, Nghị định 96/2026/NĐ-CP và hệ thống biểu mẫu đầu tư ban hành năm 2026.

Muốn bổ sung hoạt động mới, doanh nghiệp FDI cần sửa IRC hay ERC?

Chỉ thay đổi ngành, nghề của doanh nghiệp: kiểm tra thủ tục đăng ký/thông báo thay đổi trên hồ sơ doanh nghiệp và điều kiện kinh doanh tương ứng.

Hoạt động mới làm thay đổi mục tiêu hoặc nội dung chính của dự án trên IRC: thực hiện điều chỉnh dự án và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Dự án đã có chấp thuận chủ trương đầu tư: nếu bổ sung mục tiêu thuộc nội dung phải chấp thuận, cần xử lý bước điều chỉnh chủ trương đầu tư theo Điều 33 Luật Đầu tư trước hoặc theo trình tự tương ứng.

Nhà đầu tư nước ngoài: ngoài ngành nghề kinh doanh có điều kiện, còn phải kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường về tỷ lệ sở hữu, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động và các hạn chế khác nếu có.

“Ngành nghề kinh doanh” và “mục tiêu dự án đầu tư” không phải một nội dung

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) ghi nhận thông tin pháp lý của doanh nghiệp và dữ liệu đăng ký doanh nghiệp. Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) là văn bản ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư.

Vấn đề ERC IRC
Đối tượng ghi nhận Doanh nghiệp/pháp nhân. Dự án đầu tư.
Hoạt động kinh doanh Ngành, nghề đăng ký của doanh nghiệp được quản lý trong dữ liệu đăng ký doanh nghiệp. Mục tiêu, quy mô và các nội dung chính của dự án được ghi nhận theo pháp luật đầu tư.
Khi mở thêm hoạt động Có thể phát sinh đăng ký/thông báo thay đổi ngành nghề. Chỉ phải điều chỉnh khi hoạt động mới làm thay đổi nội dung chính của dự án đã ghi nhận hoặc thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu.
Điều kiện chuyên ngành Đăng ký ngành nghề không thay thế giấy phép con. Điều chỉnh mục tiêu dự án cũng không thay thế giấy phép/điều kiện chuyên ngành.

Điểm cần tránh: không dùng câu “cứ bổ sung một ngành nghề là bắt buộc bổ sung vào IRC”. Với doanh nghiệp FDI, phải đọc đồng thời ERC, IRC, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu có) và mô tả hoạt động thực tế dự kiến triển khai.

Phân biệt bổ sung ngành nghề doanh nghiệp và điều chỉnh mục tiêu dự án đầu tư
Hoạt động mới cần được phân loại trước khi lựa chọn thủ tục ERC, IRC hoặc chủ trương đầu tư.

Khi nào bổ sung hoạt động mới phải điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư?

Điều 33 Luật Đầu tư 143/2025/QH15 cho phép nhà đầu tư điều chỉnh mục tiêu và các nội dung khác của dự án. Nhà đầu tư phải điều chỉnh IRC nếu việc điều chỉnh dự án làm thay đổi nội dung chính của dự án ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Với nhu cầu “bổ sung ngành nghề”, cần xem hoạt động mới có dẫn đến một hoặc nhiều thay đổi sau không:

Bổ sung hoặc thay đổi mục tiêu hoạt động của dự án.
Thay đổi quy mô, công suất hoặc sản phẩm/dịch vụ chính của dự án.
Phát sinh địa điểm thực hiện mới gắn với hoạt động bổ sung.
Phải điều chỉnh vốn đầu tư hoặc nguồn vốn để triển khai hoạt động mới.
Thay đổi tiến độ, thời hạn hoặc các mốc triển khai dự án.
Nội dung mới làm thay đổi điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài.

Nếu có, doanh nghiệp nên rà hồ sơ điều chỉnh IRC trước khi đưa hoạt động mới vào vận hành. Chi tiết về từng loại thay đổi được trình bày tại dịch vụ điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Khi nào hoạt động mới có thể chỉ cần xử lý đăng ký doanh nghiệp?

Nếu ngành nghề dự kiến bổ sung không làm thay đổi mục tiêu và nội dung chính của dự án trên IRC, doanh nghiệp có thể chỉ phát sinh thủ tục ở lớp đăng ký doanh nghiệp và/hoặc giấy phép chuyên ngành.

Ví dụ, một doanh nghiệp đã có mục tiêu dự án đủ rộng để bao phủ hoạt động dự kiến nhưng dữ liệu ngành nghề trên đăng ký doanh nghiệp chưa cập nhật thì cần xử lý ở ERC. Ngược lại, nếu hoạt động mới nằm ngoài mục tiêu dự án đã được ghi nhận, chỉ bổ sung ERC là chưa đủ.

Xem thêm thay đổi đăng ký doanh nghiệp năm 2026 để phân biệt thủ tục đăng ký và thông báo thay đổi ngành nghề.

Dự án có chấp thuận chủ trương đầu tư: khi nào phải điều chỉnh trước?

Đối với dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, Điều 33 Luật Đầu tư 2025 quy định phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư trong một số trường hợp. Đáng chú ý với việc bổ sung hoạt động là trường hợp thay đổi, bổ sung nội dung hoặc mục tiêu thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư.

Vì vậy, không nên nộp thẳng hồ sơ “bổ sung ngành nghề vào IRC” nếu dự án có quyết định/chấp thuận chủ trương đầu tư. Trước hết phải kiểm tra mục tiêu mới có nằm trong phạm vi phải điều chỉnh chủ trương hay không.

Nhà đầu tư nước ngoài cần kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường trước khi bổ sung mục tiêu

Luật Đầu tư 2025 tiếp tục áp dụng cơ chế điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Tùy ngành nghề, điều kiện có thể liên quan đến:

  • tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài;
  • hình thức đầu tư và hình thức hiện diện thương mại;
  • phạm vi hoạt động được phép thực hiện;
  • năng lực của nhà đầu tư hoặc đối tác Việt Nam;
  • điều kiện theo điều ước quốc tế về đầu tư và pháp luật chuyên ngành.

Doanh nghiệp nên kiểm tra theo quốc tịch nhà đầu tư + hoạt động cụ thể, không chỉ đọc tên mã ngành kinh tế.

Bổ sung mục tiêu trên IRC có đồng nghĩa được phép kinh doanh ngay không?

Không. Việc IRC/ERC đã ghi nhận hoạt động không thay thế giấy phép, chứng nhận hoặc điều kiện kinh doanh chuyên ngành.

Giáo dục

Có thể còn phải đáp ứng điều kiện thành lập, hoạt động, cơ sở vật chất, nhân sự và giấy phép tương ứng với mô hình giáo dục.

Y tế

Cơ sở và người hành nghề phải đáp ứng điều kiện chuyên ngành trước khi cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh.

Thương mại điện tử

Tùy mô hình website/app có thể phát sinh thủ tục thông báo, đăng ký và nghĩa vụ vận hành khác.

Logistics, vận tải, phân phối

Cần kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường, giấy phép chuyên ngành và phạm vi dịch vụ thực tế.

Thời điểm xin giấy phép chuyên ngành không phải lúc nào cũng “trước khi điều chỉnh IRC”. Có trường hợp phải chứng minh điều kiện ngay trong giai đoạn đầu tư; có trường hợp giấy phép được thực hiện sau khi IRC/ERC đã được cập nhật nhưng trước khi chính thức kinh doanh. Cần đọc quy định của từng ngành.

Hồ sơ điều chỉnh IRC khi bổ sung mục tiêu thường cần những gì?

Đối với dự án đã có IRC và không thuộc diện phải chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, hồ sơ cần bám Nghị định 96/2026/NĐ-CP và biểu mẫu đầu tư hiện hành. Tùy trường hợp, nhóm tài liệu thường gồm:

Văn bản đề nghị điều chỉnh dự án đầu tư.
Báo cáo tình hình triển khai dự án đến thời điểm điều chỉnh.
Quyết định/văn bản của nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp về nội dung điều chỉnh.
IRC hiện tại và văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư nếu dự án có.
Giải trình hoạt động/mục tiêu mới và tài liệu chứng minh nội dung điều chỉnh.
Tài liệu về vốn, địa điểm, công nghệ hoặc điều kiện thị trường nếu nội dung mới làm phát sinh việc phải chứng minh.

Không nên mặc định mọi hồ sơ phải có “phương án kinh doanh chi tiết + báo cáo tài chính kiểm toán + hợp đồng thuê + giấy phép con”. Thành phần bổ sung phụ thuộc chính nội dung dự án đang điều chỉnh.

Năm 2026 nộp hồ sơ điều chỉnh IRC ở đâu?

Luật Đầu tư 143/2025/QH15 đã thay đổi tên cơ quan đăng ký đầu tư so với nhiều tài liệu trước đây:

Địa điểm dự án Cơ quan cấp/điều chỉnh IRC
Trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế Ban quản lý tương ứng, trừ trường hợp đặc thù luật quy định.
Ngoài các khu nêu trên Sở Tài chính cấp tỉnh, trừ trường hợp dự án thuộc khoản 3 Điều 27 Luật Đầu tư.
Dự án thực hiện tại từ 02 tỉnh trở lên hoặc trường hợp đặc thù Cơ quan đăng ký đầu tư nơi đặt/dự kiến đặt văn phòng điều hành theo Điều 27.

Do đó, không tiếp tục hướng dẫn chung rằng hồ sơ được nộp tại “Sở Kế hoạch và Đầu tư” như cơ cấu trước đây.

Bổ sung mục tiêu dự án mất bao lâu?

Đối với dự án đã được cấp IRC, không thuộc diện chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư và việc bổ sung mục tiêu thuộc nhóm điều chỉnh thông thường theo khoản 2 Điều 56 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, thời hạn pháp lý để cơ quan đăng ký đầu tư điều chỉnh IRC là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.

Nếu phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, lấy ý kiến chuyên ngành, xử lý địa điểm, điều kiện tiếp cận thị trường hoặc đồng thời sửa nhiều nội dung của dự án, tổng thời gian thực tế sẽ theo lộ trình riêng và có thể dài hơn.

Thời hạn pháp lý chỉ tính từ khi hồ sơ hợp lệ. Doanh nghiệp nên dự trù thêm thời gian để rà điều kiện ngành, tài liệu nước ngoài, quyết định nội bộ và hồ sơ ERC/giấy phép liên quan.

Sau khi IRC được điều chỉnh, doanh nghiệp còn phải cập nhật những gì?

Ngành, nghề đăng ký doanh nghiệp nếu dữ liệu ERC chưa phù hợp.
Giấy phép/chứng nhận chuyên ngành trước khi đưa hoạt động có điều kiện vào vận hành.
Báo cáo đầu tư và dữ liệu dự án trên hệ thống.
Hợp đồng, ngân hàng, tài khoản vốn đầu tư khi nội dung thay đổi có liên quan.
Thuế, hóa đơn và hạch toán đối với hoạt động mới.
Lao động, giấy phép lao động hoặc hồ sơ nhân sự nếu mô hình mới làm thay đổi vị trí/chuyên gia.

Triển khai hoạt động mới trước khi điều chỉnh có rủi ro gì?

Không nên dùng một mức phạt cố định cho mọi trường hợp “chưa bổ sung ngành nghề”. Hành vi thực tế có thể nằm ở lớp đầu tư, đăng ký doanh nghiệp, giấy phép chuyên ngành hoặc nhiều lớp cùng lúc.

Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt lĩnh vực kế hoạch và đầu tư đã được Nghị định 288/2026/NĐ-CP sửa đổi từ ngày 21/07/2026. Vì vậy khi đánh giá một trường hợp đã triển khai hoạt động trước khi điều chỉnh, cần xác định đúng hành vi và thời điểm vi phạm thay vì mặc định “50–70 triệu đồng”.

Thủ tục điều chỉnh mục tiêu dự án trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Thứ tự IRC – ERC – giấy phép chuyên ngành phải được xác định theo nội dung hoạt động mới.

6 tình huống thường gặp khi doanh nghiệp FDI mở thêm hoạt động

1. Công ty sản xuất muốn bán buôn sản phẩm

Rà mục tiêu hiện có trên IRC, ngành nghề ERC, điều kiện phân phối của nhà đầu tư nước ngoài và giấy phép kinh doanh nếu trường hợp cụ thể thuộc diện áp dụng.

2. Công ty dịch vụ muốn mở trung tâm đào tạo

Hoạt động giáo dục có thể làm thay đổi mục tiêu dự án và phát sinh điều kiện/giấy phép chuyên ngành; không chỉ bổ sung mã ngành ERC.

3. IRC đã ghi mục tiêu tư vấn rộng, ERC thiếu mã ngành

Nếu hoạt động mới thực sự nằm trong phạm vi dự án đã được ghi nhận, có thể trọng tâm nằm ở đăng ký doanh nghiệp và điều kiện kinh doanh.

4. Dự án có chấp thuận chủ trương đầu tư

Kiểm tra mục tiêu mới có thuộc phạm vi phải điều chỉnh chủ trương trước khi nộp hồ sơ IRC.

5. Hoạt động mới cần thêm địa điểm

Ngoài mục tiêu, có thể phát sinh điều chỉnh địa điểm, quy mô, tiến độ và hồ sơ về quyền sử dụng địa điểm.

6. Hoạt động mới đã triển khai rồi

Cần rà tình trạng thực hiện, báo cáo, hợp đồng/doanh thu đã phát sinh và chế tài có thể áp dụng trước khi hợp thức hóa hồ sơ.

Căn cứ pháp lý áp dụng năm 2026

  • Luật Đầu tư 143/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/03/2026; đặc biệt Điều 8, Điều 27 và Điều 33. Xem Luật Đầu tư trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
  • Nghị định 96/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 31/03/2026, hướng dẫn Luật Đầu tư.
  • Thông tư 55/2026/TT-BTC về mẫu văn bản, báo cáo liên quan đến hoạt động đầu tư tại Việt Nam và xúc tiến đầu tư.
  • Nghị định 168/2025/NĐ-CP và văn bản sửa đổi áp dụng khi đồng thời thay đổi đăng ký doanh nghiệp.
  • Nghị định 122/2021/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 288/2026/NĐ-CP, về xử phạt trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.

Câu hỏi thường gặp về bổ sung ngành nghề dự án đầu tư

1. Công ty FDI bổ sung ngành nghề ERC có bắt buộc điều chỉnh IRC không?

Không phải mọi trường hợp. Cần kiểm tra hoạt động mới có làm thay đổi mục tiêu hoặc nội dung chính của dự án đã ghi trên IRC hay không.

2. IRC có phải là danh sách đầy đủ mã ngành VSIC của công ty không?

Không. IRC ghi nhận thông tin của dự án đầu tư; ERC và dữ liệu đăng ký doanh nghiệp xử lý ngành, nghề của doanh nghiệp. Hai lớp thông tin phải thống nhất về phạm vi hoạt động nhưng không phải cùng một danh sách.

3. Điều chỉnh mục tiêu dự án có phải xin giấy phép con trước không?

Không có một quy tắc chung. Thời điểm đáp ứng điều kiện hoặc xin giấy phép chuyên ngành phụ thuộc từng ngành. Có trường hợp điều chỉnh IRC/ERC trước rồi mới xin giấy phép để hoạt động.

4. Năm 2026 hồ sơ ngoài khu công nghiệp còn nộp Sở KH&ĐT không?

Luật Đầu tư 2025 quy định Sở Tài chính cấp, điều chỉnh và thu hồi IRC đối với dự án ngoài các khu thuộc phạm vi Ban quản lý, trừ trường hợp đặc thù tại Điều 27.

5. Thời gian điều chỉnh IRC khi bổ sung mục tiêu là bao lâu?

Với hồ sơ điều chỉnh thông thường thuộc khoản 2 Điều 56 Nghị định 96/2026/NĐ-CP và không phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, thời hạn là 07 ngày làm việc từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.

6. Có thể vừa điều chỉnh IRC vừa cập nhật ERC không?

Tùy nội dung, các thủ tục có thể cần thực hiện theo thứ tự hoặc phối hợp để dữ liệu thống nhất. Trước khi nộp nên xác định nội dung nào là điều kiện tiên quyết của thủ tục còn lại.

Nội dung liên quan

Doanh nghiệp đang muốn bổ sung một hoạt động mới vào dự án?

Hãy gửi IRC, ERC, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư nếu có, mô tả hoạt động mới, địa điểm và cơ cấu nhà đầu tư. Luật Dương Trí có thể hỗ trợ xác định cần điều chỉnh IRC, ERC, chủ trương đầu tư hay giấy phép chuyên ngành và sắp xếp đúng thứ tự thủ tục.

Zalo Luật Sư Hotline WhatsApp