Khi phát hiện một hành vi có dấu hiệu phạm tội, người dân có quyền gửi đơn tố giác tội phạm đến cơ quan có thẩm quyền để yêu cầu xử lý. Đây là một bước quan trọng trong quy trình tố tụng hình sự, giúp cơ quan chức năng kịp thời xác minh và xử lý hành vi vi phạm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, chính xác và đúng quy định pháp luật về việc viết và nộp đơn tố giác.
1. Đơn tố giác tội phạm là gì? Cơ quan nào có thể tiếp nhận?
Theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2021), tố giác tội phạm là hành vi cá nhân hoặc tổ chức phản ánh hành vi có dấu hiệu tội phạm đến cơ quan có thẩm quyền. Trong đó, đơn tố giác tội phạm là hình thức văn bản phổ biến nhất, giúp người tố giác nêu rõ sự việc, chứng cứ và đề nghị xử lý.
Căn cứ pháp lý tiếp nhận đơn tố giác tội phạm được quy định tại Điều 145, 146 BLTTHS 2015:
-
Cơ quan điều tra, công an xã/phường, Viện kiểm sát… đều có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, lập biên bản hoặc sổ tiếp nhận.
-
Mọi tố giác tội phạm dù bằng lời nói hay bằng văn bản đều phải được ghi sổ, nếu phù hợp sẽ được phân loại và xử lý theo thẩm quyền.
Việc gửi đơn tố giác tội phạm không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của công dân. Nếu cố ý che giấu hoặc không tố giác hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm, cá nhân có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 144.
Thực hiện đúng theo quy định pháp luật giúp đơn tố giác tội phạm có giá trị pháp lý, cơ quan điều tra dễ dàng tiếp nhận và tiến hành xác minh vụ việc một cách hiệu quả.

2. Download Mẫu đơn tố giác tội phạm chuẩn, mới nhất 2025 và hướng dẫn viết
>>> Tải ngay: Mẫu đơn tố giác tội phạm chuẩn, mới nhất 2025
Để đảm bảo đơn tố giác tội phạm hợp pháp và đầy đủ, bạn cần theo một mẫu đơn tố giác tội phạm chuẩn được hướng dẫn cụ thể.
Cấu trúc mẫu đơn tố giác tội phạm hợp lệ thường bao gồm:
-
Tiêu đề đơn: ĐƠN TỐ GIÁC TỘI PHẠM
-
Kính gửi: cơ quan điều tra hoặc công an nơi xảy ra việc hoặc cư trú của bị tố giác.
-
Thông tin người tố giác (họ tên, năm sinh, địa chỉ…).
-
Thông tin người bị tố giác (nếu biết rõ: họ tên, địa chỉ, chức vụ…).
-
Nội dung tố giác: miêu tả hành vi vi phạm, dấu hiệu tội phạm, thời gian – địa điểm, hành vi cụ thể.
-
Chứng cứ đính kèm nếu có (hình ảnh, tin nhắn, biên bản…).
-
Cam kết nội dung đúng sự thật.
-
Ký tên và ghi rõ ngày tháng làm đơn.
Hướng dẫn viết mẫu đơn tố giác tội phạm chuẩn:
-
Sử dụng ngôn từ khách quan, mạch lạc, không dùng từ xúc phạm hoặc phóng đại.
-
Trình bày thông tin theo trình tự thời gian để dễ theo dõi.
-
Nêu rõ mục đích tố giác và yêu cầu xử lý.
-
Kèm bằng chứng nếu có để tăng khả năng vụ tố giác được xử lý.
-
Viết theo mẫu sẵn, đừng bỏ sót phần quan trọng như thông tin liên hệ hoặc mô tả chi tiết sự việc.
3. Đơn tố giác tội phạm lừa đảo và nội dung cần lưu ý
Khi bạn gửi đơn tố giác tội phạm liên quan đến hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cần đảm bảo nội dung phản ánh chính xác tình huống theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Đơn tố giác tội phạm lừa đảo nên gồm các thông tin sau:
-
Tiêu đề: “ĐƠN TỐ GIÁC TỘI PHẠM – về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
-
Kính gửi: Cơ quan công an nơi xảy ra hành vi hoặc nơi cư trú của người bị tố giác.
-
Thông tin người tố giác: họ tên, ngày sinh, địa chỉ, số chứng minh thư và số điện thoại để cơ quan điều tra liên hệ.
-
Thông tin bị tố giác: tên, địa chỉ, phương thức thực hiện hành vi (qua mạng, qua điện thoại, trực tiếp,…).
-
Mô tả hành vi lừa đảo: ghi rõ chi tiết thủ đoạn, thời gian, địa điểm, giá trị tài sản bị chiếm đoạt.
-
Chứng cứ kèm theo: tin nhắn, chuyển khoản, hóa đơn, ghi âm, hình ảnh… càng chi tiết càng giúp đơn tố giác tội phạm có giá trị xác minh.
-
Cam kết chân thực, đề nghị cơ quan xử lý và chữ ký người tố giác.
Lưu ý quan trọng:
-
Không dùng ngôn từ xúc phạm, tránh từ ngữ vu khống hoặc trình bày cảm tính, để giữ tính khách quan và tránh bị từ chối tiếp nhận.
-
Ghi rõ giá trị tài sản và cách lừa đảo, đặc biệt khi tố cáo lừa đảo qua mạng để cơ quan điều tra xác định tội danh đúng theo luật.
Một đơn tố giác tội phạm lừa đảo chuẩn sẽ giúp đơn đủ điều kiện để cơ quan điều tra tiếp nhận, xác minh và khởi tố nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm phù hợp quy định pháp luật.

4. Quy trình nộp đơn tố giác tội phạm và quyền lợi người tố giác
Sau khi hoàn thiện nội dung, bạn cần hiểu rõ quy trình nộp đơn tố giác tội phạm và các quyền lợi pháp lý bạn có thể yêu cầu để bảo vệ bản thân.
Quy trình nộp đơn gồm các bước sau:
-
Xác định cơ quan tiếp nhận: Theo Điều 145 và 146 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tố giác tội phạm gửi tới công an cấp huyện/quận nơi xảy ra vụ việc hoặc nơi cư trú người bị tố giác.
-
Gửi đơn đúng cách: Có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính, email hoặc sử dụng ứng dụng định danh VNeID. Cơ quan tiếp nhận phải lập biên bản tiếp nhận tố giác.
-
Thời hạn xử lý nguồn tin: Theo Điều 147 BLTTHS, trong vòng 20 ngày kể từ ngày nhận đơn tố giác tội phạm, cơ quan điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra quyết định khởi tố hoặc không. Nếu cần gia hạn, tối đa thêm 10 ngày.
-
Thông báo kết quả: Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát có trách nhiệm thông báo kết quả cho người tố giác.
Quyền lợi người tố giác được pháp luật đảm bảo:
-
Bảo mật danh tính và thông tin cá nhân khi có yêu cầu và đủ điều kiện theo Điều 56 BLTTHS.
-
Được thông báo kết quả giải quyết tố giác đúng thời hạn theo quy định.
-
Được khiếu nại hoặc tiếp tục tố giác nếu cơ quan xử lý không thỏa đáng.
-
Có nghĩa vụ hợp tác khi cơ quan yêu cầu cung cấp thêm thông tin, chứng cứ hoặc tham gia làm việc trực tiếp.
Thực hiện đúng quy trình tố giác và hiểu quyền lợi của mình sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi bản thân và thúc đẩy xử lý vụ việc nghiêm túc theo đúng pháp luật.
? Liên hệ ngay với Luật Dương Trí để được tư vấn pháp luật nhanh nhất qua:
? Hotline: 0961.353.606
? Email: contact@luatduongtri.vn
>>> Tham khảo thêm tại: Dịch Vụ Tư Vấn Luật Sư Thường Xuyên Chuyên Sâu Và Tiết Kiệm