11/08/2025 | Chia sẻ

Nghị định 114 năm 2024: Những thay đổi quan trọng về quản lý tài sản công

Ngày đăng: 11/08/2025Tác giả: Phạm Đình AnhCập nhật: 26/08/2026

Nghị định 114 năm 2024 (Nghị định số 114/2024/NĐ-CP) do Chính phủ ban hành ngày 15/9/2024 và có hiệu lực từ 30/10/2024, sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Nghị định 151/2017/NĐ-CP về quản lý, sử dụng tài sản công. Văn bản này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, đảm bảo minh bạch và tiết kiệm ngân sách nhà nước. Dưới đây là toàn bộ phân tích chi tiết của Luật Dương Trí giúp bạn hiểu rõ

1. Tổng quan về nghị định 114 năm 2024

Nghị định 114 năm 2024 được ban hành nhằm cập nhật và hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến quản lý, sử dụng tài sản công, phù hợp với thực tiễn quản trị nhà nước và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội. Văn bản này không chỉ là hướng dẫn thi hành Luật Quản lý, sử dụng tài sản công mà còn giải quyết những bất cập trong Nghị định 151/2017/NĐ-CP, đặc biệt ở khâu giao, mua sắm, thuê, xử lý và khai thác tài sản.

Điểm đáng chú ý là nghị định gắn chặt hơn với các quy định trong luật đấu thầu mới, giúp minh bạch quy trình lựa chọn nhà thầu khi khai thác hoặc chuyển giao quyền sử dụng tài sản công. Ngoài ra, các nội dung liên quan đến lập kế hoạch tài chính, tỷ lệ trích lập dự phòng và tiêu chuẩn quản lý cũng được siết chặt, nhằm hạn chế thất thoát và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Không chỉ các cơ quan nhà nước, nhiều doanh nghiệp FDI hoặc tổ chức có hoạt động đầu tư nước ngoài vào Việt Nam cũng chịu tác động khi tham gia khai thác hoặc hợp tác sử dụng tài sản công, đặc biệt là với các dự án kết hợp yếu tố công – tư. Trong bối cảnh số hóa, các đơn vị cũng cần tuân thủ quy định xuất hóa đơn điện tử và có thể phải áp dụng luật thuế GTGT không dùng tiền mặt trong giao dịch.

1.1 Thông tin cơ bản

Ngày ban hành: 15/9/2024
Ngày có hiệu lực: 30/10/2024
Phạm vi điều chỉnh: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 151/2017/NĐ-CP, tập trung vào quy trình giao, mua sắm, thuê, xử lý, khai thác và quản lý tài sản công.

Trong quá trình thực hiện, các cơ quan và đơn vị cần xác định rõ người đại diện chịu trách nhiệm pháp lý, đặc biệt khi ký kết hợp đồng mua bán hoặc áp dụng mẫu thanh lý hợp đồng liên quan đến tài sản công. Việc triển khai cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với luật sư tư vấn doanh nghiệp hoặc sử dụng dịch vụ luật sư để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các yêu cầu pháp luật, tránh rủi ro pháp lý và tài chính.

1.2 Bối cảnh ban hành và mục tiêu của nghị định 114 năm 2024

Nghị định 114 năm 2024 ra đời trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tối ưu hóa quản lý tài sản công và tăng cường minh bạch trong hoạt động tài chính công. Thực tế cho thấy, nhiều quy định trước đây trong Nghị định 151/2017/NĐ-CP không còn phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, đặc biệt là khi các mô hình hợp tác mới như PPP (đối tác công – tư) và đầu tư nước ngoài vào hạ tầng công ngày càng phổ biến.

Mục tiêu chính của nghị định là:

Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý tài sản công một cách minh bạch, hiệu quả và tiết kiệm ngân sách nhà nước.
Đồng bộ hóa quy định với các văn bản pháp luật liên quan như luật doanh nghiệp 2020, luật đấu thầu mới và các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp công nghệ khi tham gia khai thác tài sản công.
Tạo điều kiện để công ty có vốn đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư FDI tham gia sử dụng, khai thác tài sản công hợp pháp, tuân thủ đúng giấy chứng nhận đầu tư và các quy định hiện hành.
Khuyến khích ứng dụng công nghệ trong quản lý, bao gồm việc áp dụng quy định xuất hóa đơn điện tử và thanh toán theo luật thuế GTGT không dùng tiền mặt.

Việc ban hành nghị định 114 năm 2024 không chỉ giải quyết bất cập trong cơ chế quản lý tài sản công mà còn góp phần tạo môi trường pháp lý ổn định, thúc đẩy đầu tư và hợp tác công – tư, đồng thời tăng cường sự giám sát của xã hội đối với việc sử dụng nguồn lực công.

2. Những điểm nhấn pháp lý đáng chú ý

Nghị định 114 năm 2024 mang tới nhiều thay đổi quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và cả các doanh nghiệp FDI hoặc công ty có vốn đầu tư nước ngoài khi tham gia quản lý, sử dụng tài sản công. Những thay đổi này không chỉ điều chỉnh thủ tục hành chính mà còn gắn kết với các quy định liên quan trong luật đấu thầu mới, luật doanh nghiệp 2020 và các chính sách ưu đãi đầu tư hiện hành.

2.1 Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Ngày hiệu lực: Nghị định chính thức áp dụng từ 30/10/2024, cho phép các cơ quan, đơn vị có thời gian chuẩn bị để chuyển đổi sang cơ chế mới.
Bãi bỏ một số điều khoản cũ: Các điều 96, 97, 98 và 99 của Nghị định 151/2017/NĐ-CP hết hiệu lực kể từ 01/01/2025, nhằm loại bỏ những quy định đã lạc hậu hoặc không còn phù hợp với thực tiễn quản lý tài sản công.
Quy định chuyển tiếp: Các trụ sở làm việc và đơn vị sự nghiệp công lập đã có đề án sử dụng tài sản được phê duyệt trước đó sẽ tiếp tục thực hiện đến hết năm 2023; từ năm 2024, phải áp dụng theo các quy định mới.

Việc chuyển tiếp này đặc biệt quan trọng đối với các đơn vị đang triển khai dự án đầu tư nước ngoài vào Việt Nam hoặc hợp tác công – tư, bởi nó yêu cầu điều chỉnh hợp đồng, phương án tài chính và thậm chí tỷ lệ trích lập dự phòng để phù hợp với khung pháp lý mới.

2.2 Bãi bỏ và sửa đổi các điều khoản cũ

Bãi bỏ khoản 5 Điều 59 Nghị định 123/2020/NĐ-CP: Loại bỏ quy định về hóa đơn bán tài sản công nhằm đồng bộ với quy định xuất hóa đơn điện tử và cơ chế thanh toán không dùng tiền mặt.
Bãi bỏ khoản 5 Điều 12 Nghị định 152/2017/NĐ-CP: Xóa bỏ một số tiêu chuẩn về trụ sở làm việc, trao quyền chủ động hơn cho các đơn vị, đồng thời gắn kết với các tiêu chuẩn kỹ thuật mới.
Đơn giản hóa thủ tục: Loại bỏ một số mẫu biểu, giấy tờ không còn cần thiết, giảm gánh nặng hành chính và tạo thuận lợi cho các cơ quan, doanh nghiệp, kể cả luật sư tư vấn doanh nghiệp khi hỗ trợ khách hàng xử lý thủ tục pháp lý liên quan đến tài sản công.

Những điều chỉnh này giúp hệ thống pháp luật trở nên linh hoạt hơn, đồng thời mở ra cơ hội cho các công ty công nghệ và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia vào quá trình quản lý, khai thác tài sản công một cách minh bạch và hiệu quả.

3. Ý nghĩa thực tiễn của nghị định 114 năm 2024

Việc ban hành nghị định 114 năm 2024 không chỉ giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý và sử dụng tài sản công, mà còn tạo ra tác động tích cực và sâu rộng đến hoạt động của các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập cũng như doanh nghiệp FDI và công ty có vốn đầu tư nước ngoài tham gia khai thác tài sản công.

3.1 Tăng cường tính minh bạch và công khai

Nghị định mới quy định rõ ràng hơn về trách nhiệm của người đại diện pháp luật và cơ chế báo cáo, công khai thông tin liên quan đến tài sản công. Việc áp dụng đồng bộ với quy định xuất hóa đơn điện tử và luật thuế GTGT không dùng tiền mặt sẽ giảm thiểu nguy cơ gian lận, tăng niềm tin của xã hội và nhà đầu tư.

3.2 Nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng tài sản

Bằng cách bãi bỏ các thủ tục lạc hậu và đơn giản hóa quy trình, nghị định 114 năm 2024 cho phép cơ quan quản lý và các doanh nghiệp công nghệ áp dụng giải pháp số hóa, tối ưu hóa việc sử dụng và khai thác tài sản. Điều này đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác công – tư, thu hút thêm đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

3.3 Tiết kiệm ngân sách và giảm thất thoát

Việc yêu cầu lập kế hoạch quản lý rõ ràng, tính toán tỷ lệ trích lập dự phòng phù hợp và kiểm soát chặt chẽ chi phí giúp hạn chế lãng phí, thất thoát tài sản công. Nghị định còn góp phần phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, đơn vị khi xử lý hoặc thanh lý tài sản theo mẫu thanh lý hợp đồng chuẩn.

3.4 Gắn kết với các luật liên quan

Nghị định này được xây dựng đồng bộ với luật đấu thầu mới, luật doanh nghiệp 2020 và các chính sách ưu đãi đầu tư, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho cả khu vực công và tư.

Liên hệ hỗ trợ pháp lý: