Nguyên tắc Mua Bán Giấy tờ có giá của TCTD từ 15/3/2025

Với mục tiêu tăng cường quản lý và đảm bảo an toàn trong hoạt động tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 59/2024/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung Thông tư 12/2021/TT-NHNN, quy định chi tiết về nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá đối với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 15/3/2025, đặt ra các tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật trong các giao dịch tài chính.

I. Điều kiện để tổ chức tín dụng được mua, bán giấy tờ có giá

Để tham gia vào hoạt động mua bán giấy tờ có giá, các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá theo quy định pháp luật. Cụ thể, Thông tư 59/2024/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 12/2021/TT-NHNN đã nêu rõ các điều kiện mà các tổ chức này cần đáp ứng.

1. Điều kiện chung
   
   Các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép mua, bán giấy tờ có giá khi:
   • Pháp luật cho phép hoạt động này.
   • Nội dung mua, bán giấy tờ có giá được ghi rõ trong Giấy phép thành lập và hoạt động (đối với tổ chức tín dụng) hoặc Giấy phép thành lập chi nhánh (đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài).
2. Điều kiện riêng theo từng loại tổ chức
   • Đối với tổ chức tín dụng (trừ công ty tài chính chuyên ngành) và chi nhánh ngân hàng nước ngoài: Được mua, bán chứng chỉ tiền gửi khi trong Giấy phép có nội dung mua, bán giấy tờ có giá khác; được mua, bán trái phiếu do tổ chức tín dụng khác phát hành trong nước khi Giấy phép có nội dung mua, bán trái phiếu doanh nghiệp.
   • Đối với công ty tài chính chuyên ngành: Được mua, bán chứng chỉ tiền gửi khi trong Giấy phép có nội dung mua, bán chứng chỉ tiền gửi do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành trong nước.

Tuân thủ các điều kiện trên không chỉ đảm bảo tính hợp pháp trong hoạt động mà còn góp phần duy trì sự ổn định và minh bạch của thị trường tài chính. Các nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá này giúp ngăn ngừa rủi ro và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch.

II. Nguyên tắc và trách nhiệm trong giao dịch giấy tờ có giá

Trong hoạt động mua bán giấy tờ có giá, việc tuân thủ các nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá và thực hiện đầy đủ trách nhiệm của các bên liên quan là yếu tố then chốt để đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho hệ thống tài chính.

1. Trách nhiệm của bên mua và bên bán
   
   Cả bên mua và bên bán đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc tuân thủ các quy định liên quan đến quy định giao dịch giấy tờ có giá. Cụ thể, họ phải đảm bảo rằng giao dịch phù hợp với Thông tư 12/2021/TT-NHNN và các quy định pháp luật hiện hành. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi của mỗi bên mà còn góp phần duy trì sự ổn định của thị trường tài chính.
2. Yêu cầu về quyền sở hữu và tình trạng giấy tờ có giá
   
   Giấy tờ có giá được mua, bán phải thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên bán và chưa đến hạn thanh toán cả gốc và lãi. Bên bán cần cam kết rằng giấy tờ này không có tranh chấp, được phép giao dịch theo quy định pháp luật và không đang trong tình trạng chiết khấu hoặc tái chiết khấu. Đây là một trong những nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá quan trọng nhằm đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch của giao dịch.
3. Quy định về đồng tiền giao dịch
   
   Tất cả các giao dịch mua, bán giấy tờ có giá phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam. Quy định này nhằm đảm bảo sự ổn định của thị trường tiền tệ trong nước và tuân thủ các nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá do Ngân hàng Nhà nước đề ra.

Việc tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá và thực hiện đầy đủ trách nhiệm của các bên tham gia không chỉ giúp đảm bảo tính hợp pháp của giao dịch mà còn góp phần xây dựng một môi trường tài chính lành mạnh, minh bạch và bền vững.

>>> Xem thêm: Luật Các Tổ Chức Tín Dụng 2010: Toàn Diện Từ A Đến Z

III. Hạn chế và quy định đặc thù trong mua, bán giấy tờ có giá

1. Hạn chế đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài

Theo nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được phép mua trái phiếu chuyển đổi. Quy định này nhằm hạn chế rủi ro và đảm bảo sự ổn định trong hoạt động của các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy định này giúp duy trì sự minh bạch và an toàn trong hệ thống tài chính.

2. Quy định về thời hạn còn lại của chứng chỉ tiền gửi

Nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá quy định rằng tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ được mua chứng chỉ tiền gửi có thời hạn còn lại dưới 12 tháng. Thời hạn còn lại được xác định từ ngày thanh toán tiền mua giấy tờ có giá đến ngày đến hạn thanh toán hết gốc và lãi của giấy tờ đó. Quy định này nhằm quản lý rủi ro thanh khoản và đảm bảo rằng các tổ chức tài chính không nắm giữ các công cụ tài chính có kỳ hạn dài, giúp duy trì sự linh hoạt trong quản lý tài sản và nguồn vốn.

3. Giao dịch giấy tờ có giá do công ty tài chính phát hành

Đối với giấy tờ có giá do công ty tài chính tổng hợp hoặc công ty tài chính chuyên ngành phát hành, nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá quy định rằng tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ được mua, bán với các tổ chức, bao gồm cả tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Quy định này nhằm hạn chế rủi ro và đảm bảo rằng các giao dịch liên quan đến giấy tờ có giá của các công ty tài chính được thực hiện trong một phạm vi kiểm soát chặt chẽ, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính.

IV. Tuân thủ pháp luật và trách nhiệm của các bên liên quan

1. Tuân thủ quy định pháp luật liên quan

Nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá yêu cầu rằng tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài (trừ công ty tài chính chuyên ngành) khi mua, bán trái phiếu do tổ chức tín dụng khác phát hành trong nước phải tuân thủ các quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Chứng khoán 2019, Nghị định của Chính phủ về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, các văn bản hướng dẫn Luật Chứng khoán 2019 và các quy định pháp luật liên quan khác. Việc tuân thủ này đảm bảo rằng các giao dịch được thực hiện hợp pháp và minh bạch, góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của thị trường tài chính.

2. Trách nhiệm của các bên trong giao dịch

Trong mọi giao dịch mua, bán giấy tờ có giá, cả bên mua và bên bán đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc tuân thủ quy định giao dịch giấy tờ có giá. Điều này bao gồm việc đảm bảo rằng các giấy tờ có giá được giao dịch thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên bán, không có tranh chấp, được phép giao dịch theo quy định của pháp luật và không đang trong tình trạng được chiết khấu hoặc tái chiết khấu. Sự tuân thủ và trách nhiệm này giúp đảm bảo tính minh bạch và an toàn trong các giao dịch tài chính, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia.

Tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc mua bán giấy tờ có giá không chỉ đảm bảo tính hợp pháp của các giao dịch mà còn góp phần duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống tài chính Việt Nam. Các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cần nắm vững và thực hiện đúng các quy định này để đảm bảo hoạt động kinh doanh hiệu quả và tuân thủ pháp luật.

>>> Xem thêm: Thống kê Giao dịch Nhà Đầu tư Nước ngoài Mới nhất 2025