Bạn đang băn khoăn thành lập doanh nghiệp chế xuất cần điều kiện gì, phải đăng ký EPE cùng với IRC hay thực hiện thủ tục riêng và khi nào doanh nghiệp được áp dụng cơ chế của khu phi thuế quan? Đây là vấn đề nhiều nhà đầu tư quan tâm khi dự kiến sản xuất hàng xuất khẩu trong khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc khu kinh tế. Trong bài viết này, Luật Dương Trí sẽ cùng bạn làm rõ từ mô hình dự án, địa điểm, IRC – ERC, điều kiện giám sát hải quan đến hồ sơ, thuế và công việc cần hoàn thành trước khi nhà máy đi vào hoạt động.
Thành lập doanh nghiệp chế xuất cần gì? 8 nhóm công việc trọng tâm
Bạn nên kiểm tra tính khả thi của mô hình trước khi ký thuê nhà xưởng hoặc đặt mua dây chuyền. Tám nhóm công việc dưới đây cần được chuẩn bị trên cùng một phương án dự án.
| Nhóm công việc | Nội dung cần chuẩn bị | Kết quả cần đạt |
|---|---|---|
| 1. Hoạt động dự án | Sản phẩm, công suất, thị trường xuất khẩu, nguyên liệu, máy móc, công nghệ và quy trình sản xuất. | Xác định mô hình có phù hợp cơ chế doanh nghiệp chế xuất hay nên thành lập doanh nghiệp sản xuất thông thường. |
| 2. Địa điểm | Nhà xưởng trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế; quyền thuê và hạ tầng kỹ thuật. | Địa điểm hợp pháp, phù hợp quy hoạch và có khả năng đáp ứng giám sát hải quan. |
| 3. Nhà đầu tư và vốn | Tài liệu nhà đầu tư, nguồn vốn, vốn góp, vốn huy động và tiến độ giải ngân. | Quy mô vốn tương xứng với nhà xưởng, dây chuyền, nguyên liệu và dòng tiền vận hành. |
| 4. IRC và ERC | Hồ sơ dự án đầu tư, tổ chức kinh tế, ngành nghề, địa chỉ, người đại diện và tiến độ thành lập. | Dự án và doanh nghiệp được đăng ký thống nhất, mục tiêu chế xuất được ghi nhận đúng. |
| 5. Công nhận mục tiêu EPE | Đăng ký cùng IRC, trong chủ trương đầu tư hoặc bằng văn bản xác nhận đối với trường hợp không thuộc diện cấp IRC. | Có căn cứ pháp lý xác định doanh nghiệp thực hiện hoạt động chế xuất. |
| 6. Điều kiện hải quan | Hàng rào, cổng, camera, phần mềm nhập – xuất – tồn và phương án quản lý hàng hóa. | Nhà máy có khả năng duy trì điều kiện của khu phi thuế quan trong suốt quá trình hoạt động. |
| 7. Thủ tục nhà máy | Xây dựng, môi trường, phòng cháy, máy móc, lao động, hóa chất hoặc giấy phép chuyên ngành nếu phát sinh. | Nhà xưởng đủ điều kiện vận hành dây chuyền sản xuất thực tế. |
| 8. Thuế và kế toán | Tài khoản vốn, hóa đơn, định mức, quản lý nguyên liệu, báo cáo quyết toán và hạch toán riêng khi có hoạt động khác. | Dữ liệu đầu tư, hải quan, thuế và kế toán thống nhất với hàng hóa thực tế. |
Doanh nghiệp chế xuất là gì và khi nào mô hình này phù hợp?
Doanh nghiệp chế xuất, thường được gọi là EPE – Export Processing Enterprise, là doanh nghiệp thực hiện hoạt động chế xuất trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế. Hoạt động trọng tâm là sản xuất hàng hóa xuất khẩu hoặc cung ứng dịch vụ trực tiếp cho sản xuất hàng xuất khẩu.
| Tiêu chí | Doanh nghiệp chế xuất | Doanh nghiệp sản xuất thông thường |
|---|---|---|
| Mục tiêu chính | Sản xuất hàng xuất khẩu hoặc cung ứng dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu. | Sản xuất để bán trong nước, xuất khẩu hoặc kết hợp nhiều thị trường. |
| Không gian hoạt động | Đặt trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế và có khu vực ngăn cách đáp ứng quản lý hải quan. | Có thể đặt tại địa điểm sản xuất hợp pháp ngoài các khu nêu trên nếu đáp ứng pháp luật chuyên ngành. |
| Giao dịch với nội địa | Phần lớn quan hệ mua bán hàng hóa với thị trường nội địa được xử lý như quan hệ xuất khẩu – nhập khẩu, trừ trường hợp pháp luật quy định khác. | Là giao dịch mua bán trong nước theo cơ chế thuế và hóa đơn nội địa. |
| Giám sát hàng hóa | Phải duy trì hệ thống quản lý riêng đối với hàng hóa thuộc phạm vi kiểm tra, giám sát hải quan. | Không áp dụng toàn bộ cơ chế giám sát của doanh nghiệp chế xuất. |
| Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp | Không phát sinh tự động chỉ vì có tư cách doanh nghiệp chế xuất; phải xét ngành nghề, địa bàn, quy mô và điều kiện ưu đãi của dự án. | Cũng được xem xét ưu đãi theo điều kiện của dự án, không phụ thuộc riêng vào tên gọi doanh nghiệp. |
Bước 1: Chọn đúng lộ trình đăng ký doanh nghiệp chế xuất
Lộ trình phụ thuộc việc dự án có cấp IRC, có thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư hay doanh nghiệp đang hoạt động muốn chuyển sang mô hình chế xuất.
| Tình huống | Cách ghi nhận mục tiêu chế xuất | Kết quả pháp lý | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Dự án mới thực hiện cùng thủ tục cấp IRC | Đăng ký hoạt động chế xuất trong hồ sơ dự án và đề nghị ghi nhận trên IRC. | IRC thể hiện mục tiêu thành lập doanh nghiệp chế xuất. | Địa điểm và phương án đáp ứng điều kiện hải quan phải được chuẩn bị ngay từ giai đoạn dự án. |
| Dự án không thuộc diện cấp IRC | Nộp hồ sơ đề nghị cơ quan đăng ký đầu tư xác nhận đăng ký doanh nghiệp chế xuất. | Giấy xác nhận đăng ký doanh nghiệp chế xuất được xem xét trong 03 ngày làm việc khi hồ sơ đầy đủ. | Không được bỏ qua ERC và các thủ tục vận hành khác của doanh nghiệp. |
| Dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư | Thể hiện mục tiêu chế xuất trong hồ sơ đề nghị chấp thuận; sau đó ghi nhận trên IRC hoặc văn bản xác nhận theo trường hợp. | Chủ trương đầu tư, IRC hoặc văn bản xác nhận phản ánh đúng mục tiêu dự án. | Thời gian tổng thể phụ thuộc thủ tục chấp thuận chủ trương, không chỉ riêng bước đăng ký EPE. |
| Doanh nghiệp hoặc dự án đang hoạt động chuyển sang EPE | Điều chỉnh mục tiêu dự án, IRC và các nội dung doanh nghiệp liên quan; xử lý hàng hóa, tài sản, thuế và điều kiện hải quan trước khi chuyển đổi. | IRC điều chỉnh hoặc văn bản xác nhận ghi nhận tư cách chế xuất. | Cần chốt nghĩa vụ thuế, tồn kho, tài sản và thời điểm bắt đầu áp dụng cơ chế mới. |
Nhà đầu tư đang chuẩn bị dự án mới có thể tham khảo thủ tục xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Trường hợp dự án hiện hữu cần thay đổi mục tiêu, địa điểm hoặc quy mô, hãy đối chiếu thủ tục điều chỉnh IRC.
Bước 2: Chọn khu công nghiệp và nhà xưởng phù hợp mô hình EPE
Doanh nghiệp chế xuất phải được tổ chức trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế. Tuy nhiên, không phải mọi nhà xưởng trong các khu này đều có thể sử dụng ngay cho mô hình EPE.
Quy hoạch và ngành nghề tiếp nhận
Bạn cần kiểm tra khu công nghiệp có tiếp nhận ngành sản xuất dự kiến hay không, giới hạn về công suất, công nghệ, nước thải, hóa chất, tiếng ồn và yêu cầu của nhà đầu tư hạ tầng.
Khả năng ngăn cách với khu vực bên ngoài
Nhà xưởng phải có phương án hàng rào, cổng hoặc cửa ra vào kiểm soát được luồng hàng hóa. Nếu thuê chung khuôn viên với doanh nghiệp khác, cần đánh giá khả năng phân định khu vực, đường đi và nơi lưu giữ hàng của từng doanh nghiệp.
Quyền cho thuê và thời hạn sử dụng
Hợp đồng thuê phải phù hợp quyền của bên cho thuê, thời hạn dự án, thời gian hoàn vốn và kế hoạch xây dựng, lắp đặt dây chuyền. Điều khoản đặt cọc nên xử lý rõ trường hợp dự án không được chấp thuận hoặc nhà xưởng không đáp ứng điều kiện đã cam kết.
Hạ tầng kỹ thuật và giấy phép nhà máy
Cần kiểm tra tải điện, nước, xử lý nước thải, kết cấu sàn, hệ thống thông gió, phòng cháy, giấy phép xây dựng, môi trường và khả năng lắp đặt thiết bị chuyên dụng.
Bước 3: Chuẩn bị điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan năm 2026
Doanh nghiệp muốn áp dụng cơ chế của khu phi thuế quan phải duy trì điều kiện quản lý hàng hóa phù hợp. Ba nhóm điều kiện nền tảng gồm:
| Điều kiện | Yêu cầu chính | Cách chuẩn bị thực tế |
|---|---|---|
| Hàng rào và cổng kiểm soát | Có hàng rào cứng ngăn cách với bên ngoài; hàng hóa ra vào qua cổng hoặc cửa được kiểm soát. | Lập sơ đồ ranh giới, vị trí cổng, luồng xe, khu vực giao nhận và phương án quản lý người ra vào. |
| Hệ thống camera | Quan sát cổng, cửa và các vị trí lưu giữ hàng hóa 24/24 giờ; kết nối trực tuyến theo yêu cầu quản lý; dữ liệu lưu tối thiểu 12 tháng. | Xác định điểm mù, dung lượng lưu trữ, nguồn điện dự phòng, phân quyền truy cập và kế hoạch bảo trì. |
| Phần mềm quản lý | Quản lý hàng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế, theo dõi nhập – xuất – tồn và lập báo cáo quyết toán theo pháp luật hải quan. | Đồng bộ mã hàng, định mức, kho, sản xuất, kế toán và dữ liệu khai hải quan từ ngày đầu vận hành. |
Điểm mới áp dụng từ ngày 15/04/2026
Theo Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP, trong thời gian văn bản còn hiệu lực, không thực hiện thủ tục kiểm tra, xác nhận khả năng đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất hoặc nhà đầu tư đăng ký doanh nghiệp chế xuất; đồng thời không thực hiện một số thủ tục kiểm tra thực tế đối với nhóm doanh nghiệp chế xuất đã hoạt động được quy định trong văn bản.
Bước 4: Phân biệt IRC, ERC và giấy xác nhận doanh nghiệp chế xuất
Ba giấy tờ này ghi nhận ba nội dung khác nhau. Doanh nghiệp cần kiểm tra sự thống nhất giữa chúng trước khi mở tài khoản vốn, ký hợp đồng thuê hoặc làm thủ tục hải quan.
| Giấy tờ | Nội dung được ghi nhận | Khi nào phát sinh? |
|---|---|---|
| IRC Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư |
Nhà đầu tư, dự án, mục tiêu chế xuất, địa điểm, vốn, quy mô, thời hạn và tiến độ. | Dự án thuộc trường hợp phải cấp IRC theo Luật Đầu tư hoặc nhà đầu tư lựa chọn lộ trình tương ứng. |
| ERC Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp |
Tên doanh nghiệp, mã số, trụ sở, vốn điều lệ, loại hình và người đại diện. | Khi thành lập pháp nhân thực hiện dự án. |
| Giấy xác nhận đăng ký doanh nghiệp chế xuất | Xác nhận mục tiêu EPE trong trường hợp dự án không thuộc diện cấp IRC hoặc trường hợp pháp luật yêu cầu xác nhận riêng. | Được cơ quan đăng ký đầu tư xem xét trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo trường hợp áp dụng. |
Từ năm 2026, nhà đầu tư nước ngoài có thể cân nhắc lộ trình IRC trước – ERC sau hoặc thành lập tổ chức kinh tế trước rồi hoàn thành IRC trong thời hạn luật định khi đáp ứng điều kiện áp dụng. Dù theo lộ trình nào, doanh nghiệp chỉ nên triển khai dự án chế xuất khi mục tiêu EPE, địa điểm, vốn và hoạt động đã được ghi nhận đầy đủ.
Thông tin tổng thể về lộ trình nhà đầu tư nước ngoài được trình bày tại dịch vụ thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Bước 5: Hiểu đúng chính sách thuế và giao dịch với thị trường nội địa
Tư cách doanh nghiệp chế xuất tạo cơ sở áp dụng cơ chế hải quan và thuế của khu phi thuế quan đối với giao dịch đủ điều kiện. Tuy nhiên, mỗi sắc thuế vẫn phải được xác định theo hàng hóa, mục đích sử dụng và chứng từ thực tế.
| Vấn đề | Nguyên tắc cần lưu ý | Rủi ro thường gặp |
|---|---|---|
| Thuế nhập khẩu | Hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài để sử dụng trong khu phi thuế quan có thể thuộc đối tượng không chịu thuế khi đáp ứng mục đích và điều kiện quản lý. | Dùng sai mục đích, không theo dõi được tồn kho hoặc đưa hàng vào nội địa nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. |
| Thuế giá trị gia tăng | Hàng hóa, dịch vụ cung ứng cho khu phi thuế quan được áp dụng chính sách tương ứng khi đáp ứng điều kiện về đối tượng, sử dụng và chứng từ; không phải mọi giao dịch đều mặc nhiên có thuế suất 0%. | Thiếu hợp đồng, chứng từ thanh toán, tờ khai hải quan hoặc hàng hóa không được sử dụng trong khu phi thuế quan. |
| Thuế thu nhập doanh nghiệp | Ưu đãi được xét theo ngành nghề, địa bàn, quy mô và điều kiện của dự án; tư cách EPE không tự tạo ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. | Dự toán hiệu quả đầu tư dựa trên ưu đãi chưa được kiểm tra điều kiện. |
| Mua bán với doanh nghiệp nội địa | Quan hệ trao đổi hàng hóa thường được xử lý như xuất khẩu – nhập khẩu, trừ các trường hợp được pháp luật loại trừ. | Giao nhận hàng trước khi xác định người khai hải quan, loại hình tờ khai và nghĩa vụ thuế. |
| Bán hàng vào nội địa | Doanh nghiệp có thể thực hiện khi phù hợp phạm vi hoạt động và hoàn thành thủ tục, thuế đối với hàng hóa đưa vào thị trường Việt Nam. | Nhầm hoạt động bán nội địa với giao dịch xuất khẩu hoặc không tách dữ liệu doanh thu, hàng hóa. |
| Hoạt động kinh doanh khác | Phải bố trí khu vực lưu giữ riêng, hạch toán riêng doanh thu – chi phí và không sử dụng tài sản hưởng ưu đãi thuế cho hoạt động khác khi pháp luật không cho phép. | Dữ liệu và tài sản dùng chung khiến doanh nghiệp khó chứng minh phạm vi ưu đãi. |
Bước 6: Chuẩn bị hồ sơ thành lập doanh nghiệp chế xuất
Hồ sơ được tổ chức theo tình trạng của dự án. Bạn không nên dùng một bộ tài liệu giống nhau cho dự án mới, dự án có chủ trương đầu tư và doanh nghiệp đang chuyển đổi.
| Nhóm hồ sơ | Tài liệu trọng tâm | Mục đích |
|---|---|---|
| Nhà đầu tư | Hộ chiếu hoặc giấy tờ tổ chức, điều lệ, quyết định đầu tư, ủy quyền và tài liệu của người đại diện. | Chứng minh tư cách, thẩm quyền và chủ thể thực hiện dự án. |
| Năng lực tài chính | Báo cáo tài chính, xác nhận số dư, cam kết hỗ trợ vốn, tài liệu nguồn vốn và kế hoạch giải ngân. | Chứng minh khả năng đầu tư nhà xưởng, dây chuyền, nguyên liệu và vốn vận hành. |
| Dự án đầu tư | Đề xuất dự án, mục tiêu chế xuất, sản phẩm, công suất, vốn, địa điểm, tiến độ, lao động, công nghệ và giải trình thị trường. | Thực hiện chủ trương đầu tư, IRC hoặc điều chỉnh dự án theo trường hợp. |
| Địa điểm | Thỏa thuận thuê, hợp đồng nguyên tắc, giấy tờ của bên cho thuê, sơ đồ ranh giới và tài liệu khu công nghiệp. | Chứng minh quyền sử dụng và khả năng bố trí khu vực EPE. |
| Doanh nghiệp | Điều lệ, danh sách thành viên hoặc cổ đông, vốn điều lệ, người đại diện, trụ sở và thông tin chủ sở hữu hưởng lợi. | Thành lập pháp nhân và nhận ERC. |
| Đăng ký EPE | Nội dung đề nghị ghi nhận hoạt động chế xuất, phương án đáp ứng điều kiện quản lý hải quan và văn bản liên quan theo lộ trình. | Ghi mục tiêu trên IRC hoặc nhận giấy xác nhận đăng ký doanh nghiệp chế xuất. |
| Nhà máy và chuyên ngành | Tài liệu xây dựng, môi trường, phòng cháy, máy móc, hóa chất, công nghệ và giấy phép ngành nghề nếu phát sinh. | Đưa nhà máy vào hoạt động đúng tiến độ và phạm vi dự án. |
Bước 7: Quy trình thành lập doanh nghiệp chế xuất năm 2026
1. Đánh giá mô hình EPE
Xác định tỷ lệ xuất khẩu, chuỗi cung ứng, nhu cầu mua bán nội địa, loại nguyên liệu, thành phẩm, định mức và khả năng quản lý hàng hóa riêng biệt.
2. Khảo sát khu công nghiệp và nhà xưởng
Kiểm tra quy hoạch, ngành nghề tiếp nhận, môi trường, phòng cháy, điện – nước, quyền cho thuê và khả năng lắp đặt hệ thống giám sát.
3. Lựa chọn lộ trình đầu tư
Xác định dự án cần chấp thuận chủ trương, cấp IRC, thành lập doanh nghiệp trước hay thực hiện điều chỉnh dự án hiện hữu.
4. Đăng ký mục tiêu doanh nghiệp chế xuất
Thể hiện mục tiêu trong hồ sơ chủ trương, IRC hoặc đề nghị cấp giấy xác nhận đăng ký EPE theo trường hợp áp dụng.
5. Thành lập doanh nghiệp và hoàn thiện vốn
Nhận ERC, mở tài khoản vốn, góp vốn đúng tiến độ, đăng ký thuế, hóa đơn, chữ ký số và hệ thống kế toán.
6. Hoàn thiện nhà máy
Thực hiện cải tạo, xây dựng, môi trường, phòng cháy, lắp đặt dây chuyền, hàng rào, camera và phần mềm quản lý.
7. Chuẩn hóa hải quan và vận hành thử
Thiết lập mã hàng, kho, định mức, quy trình nhập – xuất, phân quyền, lưu trữ dữ liệu và kiểm tra khả năng đối chiếu giữa phần mềm sản xuất, kế toán với hồ sơ hải quan.
8. Đưa dự án vào hoạt động
Chỉ nhập nguyên liệu và sản xuất chính thức khi dự án, nhà xưởng, hệ thống quản lý, lao động và giấy phép chuyên ngành đã sẵn sàng.
| Giai đoạn | Thời gian pháp lý tham chiếu | Yếu tố làm thay đổi tiến độ |
|---|---|---|
| Cấp IRC cho dự án thông thường không thuộc diện chấp thuận chủ trương | Khoảng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ theo trình tự áp dụng năm 2026. | Địa điểm, công nghệ, điều kiện thị trường và yêu cầu lấy ý kiến cơ quan chuyên môn. |
| Đăng ký doanh nghiệp | 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ. | Tên, trụ sở, thành viên, vốn, người đại diện và dữ liệu chủ sở hữu hưởng lợi. |
| Xác nhận đăng ký EPE khi dự án không thuộc diện cấp IRC | 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo trường hợp áp dụng. | Sự đầy đủ của thông tin dự án, địa điểm và phương án chế xuất. |
| Chấp thuận chủ trương đầu tư | Thực hiện theo thẩm quyền và quy mô của từng dự án. | Đất đai, quy hoạch, công nghệ, môi trường và ý kiến của các cơ quan liên quan. |
| Hoàn thiện nhà máy và điều kiện vận hành | Phụ thuộc thực tế dự án. | Thi công, máy móc, môi trường, phòng cháy, lao động, camera và phần mềm. |
Bước 8: Công việc cần thực hiện sau khi thành lập doanh nghiệp chế xuất
| Nhóm nghĩa vụ | Công việc trọng tâm | Thời điểm cần kiểm soát |
|---|---|---|
| Vốn đầu tư | Mở đúng tài khoản vốn, nhận vốn từ đúng nhà đầu tư, lưu chứng từ và góp đủ theo IRC, ERC. | Ngay sau thành lập và trong suốt tiến độ góp vốn. |
| Hải quan | Đăng ký người sử dụng, chữ ký số, mã hàng, kho, định mức, quy trình tờ khai và báo cáo quyết toán. | Trước lô hàng đầu tiên và khi thay đổi hệ thống sản xuất. |
| Thuế – kế toán | Tổ chức hóa đơn, chứng từ, hạch toán chi phí, tài sản, tồn kho và hoạt động kinh doanh khác nếu có. | Từ ngày phát sinh giao dịch đầu tiên. |
| Báo cáo đầu tư | Cập nhật tình hình dự án, vốn, lao động, sản xuất và báo cáo giám sát, đánh giá theo kỳ. | Hằng quý, hằng năm và trước một số thủ tục điều chỉnh. |
| Lao động | Ký hợp đồng, bảo hiểm, nội quy, an toàn lao động và giấy phép lao động cho người nước ngoài. | Trước khi người lao động làm việc. |
| Giấy phép nhà máy | Duy trì môi trường, phòng cháy, hóa chất, xây dựng và điều kiện ngành nghề. | Trong suốt quá trình vận hành. |
| Điều chỉnh dự án | Rà soát khi thay đổi vốn, sản phẩm, công suất, địa điểm, tiến độ, nhà đầu tư hoặc hoạt động nội địa. | Trước khi thực hiện thay đổi nếu nội dung thuộc diện phải điều chỉnh. |
Doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư để đồng bộ số liệu dự án với báo cáo tài chính, vốn và tình hình sản xuất thực tế.
Những sai sót thường làm chậm dự án EPE
- Chọn nhà xưởng không thể ngăn cách: phải thay đổi thiết kế hoặc chuyển địa điểm sau khi đã đặt cọc.
- Chỉ ghi ngành sản xuất nhưng không ghi rõ mục tiêu chế xuất: hồ sơ dự án không tạo căn cứ rõ để áp dụng mô hình EPE.
- Hiểu việc bỏ thủ tục xác nhận là bỏ điều kiện: doanh nghiệp không đầu tư đầy đủ camera, hàng rào hoặc phần mềm.
- Đăng ký vốn không phù hợp: vốn quá thấp so với máy móc, nhà xưởng hoặc quá cao so với khả năng giải ngân.
- Nhập máy móc trước khi xác định cơ chế thuế: phát sinh vướng mắc về tờ khai, mục đích sử dụng và tài sản dự án.
- Không tách hoạt động nội địa: khó hạch toán doanh thu, chi phí, tài sản và nghĩa vụ thuế.
- Hệ thống mã hàng không thống nhất: số liệu kho, sản xuất, kế toán và hải quan không đối chiếu được.
- Điều chỉnh sản phẩm hoặc công suất sau khi đã vận hành: hồ sơ môi trường, IRC và giấy phép nhà máy không còn khớp thực tế.
Căn cứ pháp lý áp dụng năm 2026
- Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/03/2026.
- Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.
- Luật Doanh nghiệp 2020, Luật số 76/2025/QH15 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.
- Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế.
- Nghị định 18/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi quy định về điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất.
- Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, áp dụng từ ngày 15/04/2026 đến hết ngày 28/02/2027 theo điều kiện hiệu lực của văn bản.
- Thông tư 121/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/02/2026, sửa đổi quy định về thủ tục hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Các quy định về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, môi trường, xây dựng, phòng cháy, hóa chất, lao động và ngoại hối theo dự án thực tế.
Câu hỏi thường gặp về thành lập doanh nghiệp chế xuất
Doanh nghiệp chế xuất có bắt buộc phải có vốn nước ngoài không?
Không. Nhà đầu tư trong nước hoặc nước ngoài đều có thể thành lập doanh nghiệp chế xuất. Nếu có nhà đầu tư nước ngoài, dự án còn phải tuân thủ điều kiện tiếp cận thị trường và trình tự đầu tư tương ứng.
Doanh nghiệp chế xuất có bắt buộc đặt trong khu chế xuất không?
Không chỉ khu chế xuất. Doanh nghiệp có thể đặt trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế, nhưng địa điểm phải có khả năng tổ chức khu vực riêng và đáp ứng điều kiện quản lý hải quan.
Có cần một giấy phép riêng mang tên “Giấy phép doanh nghiệp chế xuất” không?
Tùy lộ trình, mục tiêu doanh nghiệp chế xuất được ghi trên IRC, IRC điều chỉnh hoặc văn bản xác nhận đăng ký doanh nghiệp chế xuất. ERC chỉ ghi nhận pháp nhân và không tự thay thế việc đăng ký mục tiêu EPE.
Thời gian xác nhận đăng ký EPE là bao lâu?
Đối với trường hợp dự án không thuộc diện cấp IRC và thực hiện thủ tục xác nhận riêng, cơ quan đăng ký đầu tư xem xét cấp giấy xác nhận trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo quy định.
Năm 2026 doanh nghiệp có phải xin hải quan xác nhận điều kiện trước khi hoạt động không?
Trong thời gian Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP còn hiệu lực, không thực hiện thủ tục kiểm tra, xác nhận khả năng đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với EPE theo phạm vi được cắt giảm. Doanh nghiệp vẫn phải thực tế có đủ hàng rào, camera, phần mềm và chịu trách nhiệm duy trì điều kiện.
Camera doanh nghiệp chế xuất phải lưu dữ liệu bao lâu?
Dữ liệu hình ảnh tại cổng, cửa và các vị trí lưu giữ hàng hóa phải được lưu tại doanh nghiệp tối thiểu 12 tháng; hệ thống phải hoạt động 24/24 giờ và đáp ứng yêu cầu kết nối phục vụ quản lý.
Doanh nghiệp chế xuất có được bán hàng vào nội địa không?
Có thể thực hiện nếu hoạt động phù hợp phạm vi đăng ký và doanh nghiệp hoàn thành thủ tục hải quan, thuế đối với hàng hóa đưa vào thị trường Việt Nam. Cần kiểm tra riêng từng mặt hàng và phương thức giao dịch.
Doanh nghiệp chế xuất có tự động được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp không?
Không. Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp phụ thuộc ngành nghề, địa bàn, quy mô và điều kiện của dự án. Tư cách EPE chủ yếu liên quan cơ chế hải quan và thuế của khu phi thuế quan đối với giao dịch đủ điều kiện.
Công ty đang hoạt động có chuyển thành doanh nghiệp chế xuất được không?
Có thể xem xét nếu địa điểm đáp ứng, dự án phù hợp và doanh nghiệp xử lý được tồn kho, tài sản, nghĩa vụ thuế, hải quan. Thủ tục thường bao gồm điều chỉnh dự án, IRC và đăng ký mục tiêu EPE trước thời điểm chuyển đổi.
Doanh nghiệp chế xuất có được kinh doanh hoạt động khác không?
Có thể thực hiện hoạt động khác nếu được phép, nhưng phải bố trí khu vực lưu giữ riêng, hạch toán riêng doanh thu – chi phí và quản lý tài sản, hàng hóa đúng chế độ thuế áp dụng.
Luật Dương Trí đồng hành cùng dự án từ địa điểm đến vận hành
Mỗi dự án EPE có khác biệt về sản phẩm, công suất, khu công nghiệp, dây chuyền và chuỗi cung ứng. Luật Dương Trí lắng nghe kế hoạch thực tế trước khi đề xuất lộ trình, giúp nhà đầu tư hạn chế phải thay đổi địa điểm, vốn hoặc phương án quản lý hàng hóa ở giai đoạn sau.
- Đánh giá mô hình EPE và khả năng giao dịch với thị trường nội địa.
- Rà soát khu công nghiệp, nhà xưởng và điều khoản thuê.
- Xây dựng lộ trình chủ trương đầu tư, IRC, ERC và đăng ký mục tiêu chế xuất.
- Chuẩn hóa hồ sơ nhà đầu tư, tài chính, công nghệ và địa điểm.
- Phối hợp rà soát điều kiện hải quan, thuế và hệ thống quản lý hàng hóa.
- Hỗ trợ điều chỉnh dự án, báo cáo đầu tư và công việc pháp lý trong quá trình vận hành.
Nhà đầu tư có thể bắt đầu tại trung tâm tư vấn đầu tư nước ngoài hoặc tham khảo dịch vụ thành lập công ty FDI để xác định lộ trình phù hợp với dự án.
