25/07/2025 | Chia sẻ

Luật Bảo Hiểm Xã Hội Sửa Đổi 2024: Những Điểm Mới Doanh Nghiệp Không Thể Bỏ Qua

Ngày đăng: 25/07/2025Tác giả: Phạm Đình AnhCập nhật: 26/08/2026

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024 chính thức được Quốc hội thông qua với nhiều điểm thay đổi lớn, đặc biệt liên quan đến độ tuổi hưởng lương hưu, đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, và chính sách BHXH tự nguyện. Bài viết sau Luật Dương Trí sẽ giúp bạn – nhất là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài – nắm rõ nội dung và nghĩa vụ pháp lý theo luật mới.

1. Căn cứ pháp lý và thời điểm áp dụng

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024 được Quốc hội thông qua ngày 27/6/2024 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Đây là bản luật sửa đổi quan trọng, thay thế và cập nhật một số nội dung cốt lõi trong Luật Bảo hiểm xã hội 2014, phù hợp với bối cảnh kinh tế – xã hội và xu hướng lao động mới.

1.1 Đối tượng điều chỉnh và phạm vi áp dụng

Luật quy định rõ phạm vi điều chỉnh đối với người lao động và người sử dụng lao động, bao gồm:

Các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, như người làm việc theo hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên, lao động quản lý có hưởng lương, công chức, viên chức.
Các nhóm có quyền lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện, đặc biệt mở rộng cho người lao động tự do, hộ kinh doanh cá thể, người làm việc không có quan hệ lao động chính thức.

Đối với doanh nghiệp FDI, công ty có vốn đầu tư nước ngoài, quy định mới buộc doanh nghiệp phải rà soát lại hệ thống hợp đồng lao động, thang bảng lương, và cập nhật lại quy chế lao động nội bộ để đảm bảo đồng bộ với luật hiện hành.

1.2 Các nội dung được sửa đổi, bổ sung trọng tâm

Luật 2024 điều chỉnh các điểm sau:

Điều kiện hưởng lương hưu: linh hoạt và thuận lợi hơn, đặc biệt với nhóm lao động không đủ 20 năm đóng BHXH như trước đây.
Rút BHXH một lần: được mở rộng quyền lựa chọn cho người lao động nghỉ việc, giảm thời gian chờ đợi.
Mức đóng và cách tính đóng BHXH: áp dụng theo nguyên tắc “đóng theo thu nhập thực tế”, tạo điều kiện minh bạch cho người lao động và công ty.
Quy định mới về lao động thời vụ, bán thời gian, người làm việc tự do: bổ sung vào nhóm được khuyến khích tham gia BHXH tự nguyện.

Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp sản xuất hay các công ty công nghệ có yếu tố đầu tư nước ngoài nên liên hệ dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp để được rà soát hệ thống quản lý nhân sự, tránh sai sót khi áp dụng các quy định mới.

Chi tiết luật bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024

2. Những điểm mới nổi bật của Luật BHXH sửa đổi 2024

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024 mang đến nhiều thay đổi quan trọng, giúp nâng cao tỷ lệ bao phủ bảo hiểm trên toàn quốc, đồng thời phù hợp với xu hướng lao động linh hoạt và phi chính thức hiện nay. Đây là những nội dung mà doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, công ty sản xuất, và doanh nghiệp công nghệ cần nắm rõ để cập nhật kịp thời chính sách nội bộ.

2.1 Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Từ ngày 01/01/2025, đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội được mở rộng, bao gồm cả những nhóm trước đây chưa từng được quy định:

Người lao động làm việc bán thời gian, hợp đồng dưới 1 tháng nhưng có tính chất thường xuyên.
Người làm việc theo hợp đồng khoán gọn, có thu nhập ổn định và đóng thuế TNCN.
Chủ hộ kinh doanh cá thể, người hành nghề tự do nếu đáp ứng điều kiện đóng BHXH.

Điều này giúp bao phủ an sinh toàn diện, nhưng đồng thời đặt ra áp lực không nhỏ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, khi phải:

Điều chỉnh hệ thống hợp đồng lao động và bảng chấm công.
Cập nhật thang bảng lương phù hợp với mức lương tối thiểu vùng.
Triển khai các dịch vụ tư vấn pháp luật lao động để đảm bảo hồ sơ BHXH được cập nhật đúng và đầy đủ.

Với các doanh nghiệp FDI, việc không kịp thời điều chỉnh theo luật mới có thể dẫn tới vi phạm hành chính khi bị thanh tra lao động.

2.2 Quy định mới về điều kiện hưởng lương hưu

Một trong những thay đổi nổi bật nhất trong Luật BHXH sửa đổi 2024 là việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm, áp dụng cho cả người lao động tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện. Cụ thể:

Người lao động được hưởng lương hưu hàng tháng nếu đã đóng từ 15 năm trở lên, thay vì 20 năm như trước.
Vẫn phải đáp ứng độ tuổi nghỉ hưu theo quy định: nam đủ 62 tuổi, nữ đủ 60 tuổi (tính theo lộ trình nâng tuổi nghỉ hưu đã ban hành từ 2021).

Sự thay đổi này mang lại lợi ích lớn cho:

Lao động nữ, vốn thường có thời gian làm việc gián đoạn do nghỉ thai sản, chăm sóc con nhỏ.
Người làm việc trong khu vực phi chính thức, ít cơ hội tích lũy đủ 20 năm đóng trước đây.
Doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, khi quản lý nhân sự đa dạng (cả trong và ngoài nước) cần được cập nhật để tư vấn chính xác quyền lợi người lao động.

Gợi ý: Các doanh nghiệp nên kết hợp cùng dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp, hoặc thiết lập bộ phận pháp chế nội bộ để cập nhật và truyền thông chính sách BHXH mới cho người lao động một cách hệ thống.

Quy định luật bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024

3. Rút bảo hiểm xã hội một lần – linh hoạt hơn

Một trong những điểm được quan tâm nhất trong Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024 chính là quy định mới về rút bảo hiểm xã hội một lần. So với Luật BHXH 2014, quy định mới có tính linh hoạt, thực tế, và nhân văn hơn, tạo điều kiện để người lao động tiếp cận nhanh nguồn tài chính trong giai đoạn khó khăn.

3.1 Điều kiện rút BHXH một lần dễ tiếp cận hơn

Theo luật mới, người lao động có thể rút toàn bộ BHXH một lần nếu đáp ứng một trong các điều kiện sau:

Đã nghỉ việc ít nhất 12 tháng liên tục, không còn tham gia đóng BHXH ở bất kỳ nơi nào.
Không có nhu cầu tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
Gặp khó khăn về tài chính, không còn khả năng lao động hoặc thuộc hộ nghèo, cận nghèo.
Là người lao động nước ngoài tại Việt Nam chấm dứt hợp đồng lao động.

Việc giữ nguyên mốc 12 tháng chờ thay vì kéo dài sang 2–3 năm như đề xuất trước đây là một điểm cộng lớn, giúp người lao động giảm gánh nặng tài chính, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động.

Doanh nghiệp có sử dụng lao động hợp đồng thời vụ, lao động phổ thông, hoặc lao động làm theo sản lượng cần nắm kỹ quy định này để:

Tư vấn chính xác quyền lợi cho người lao động ngay khi nghỉ việc.
Tránh hiểu nhầm, bức xúc, hoặc tranh chấp dẫn đến khiếu nại tập thể.
Chủ động phối hợp với luật sư tư vấn pháp luật lao động nhằm xử lý đúng quy trình khi người lao động yêu cầu xác nhận hồ sơ để rút BHXH.

3.2 Doanh nghiệp nên làm gì?

Với việc ngày càng nhiều lao động chọn rút BHXH thay vì chờ lương hưu, các doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp FDI hoặc công ty sản xuất có quy mô lớn – cần có chiến lược cụ thể:

Truyền thông nội bộ rõ ràng về quyền lợi BHXH một lần và hậu quả dài hạn (ví dụ: không còn cơ hội hưởng lương hưu sau này).
Hợp tác với dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp, dịch vụ nhân sự chuyên trách để chuẩn hóa quy trình xác nhận sổ BHXH và bàn giao chứng từ cho người lao động.
Tổ chức đào tạo pháp lý ngắn hạn cho phòng nhân sự để giải thích chính xác về quy định mới, tránh gây hiểu lầm hay thông tin sai lệch.

Đây là điểm chạm nhạy cảm giữa doanh nghiệp và người lao động. Việc xử lý khéo léo, minh bạch không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng thương hiệu tuyển dụng bền vững.

4. Ưu đãi khi tham gia BHXH tự nguyện

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2024 mở rộng đáng kể các ưu đãi dành cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, nhằm gia tăng tỷ lệ bao phủ và tạo điều kiện cho những người chưa có điều kiện làm việc chính thức vẫn có thể đảm bảo an sinh xã hội trong tương lai.

4.1 Nhà nước hỗ trợ mức đóng BHXH tự nguyện

Thay vì để người dân tự đóng 100% như trước đây, từ 2025:

Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần mức đóng BHXH theo tỷ lệ phần trăm thu nhập tối thiểu.
Đối tượng thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ mức cao hơn.
Người dân sống tại vùng sâu vùng xa, khu vực có điều kiện kinh tế khó khăn cũng được ưu tiên.

? Đây là thay đổi tích cực giúp các lao động tự do, hộ kinh doanh cá thể, người chưa có việc làm ổn định dễ dàng tiếp cận chính sách hơn.

4.2 Linh hoạt trong mức đóng và thời gian tham gia

Người tham gia BHXH tự nguyện được:

Tự chọn mức đóng phù hợp với khả năng tài chính, tối thiểu bằng mức lương cơ sở.
Tự quyết định thời gian tham gia liên tục hoặc ngắt quãng mà không làm mất đi quyền lợi tích lũy.
Được bảo lưu toàn bộ thời gian đã đóng, để cộng dồn sau này khi chuyển sang BHXH bắt buộc nếu có việc làm mới.

? Đây là giải pháp lý tưởng cho nhóm lao động chuyển việc, tạm ngừng đóng BHXH, hoặc làm nghề tự do, đặc biệt trong lĩnh vực sáng tạo, nghệ thuật, công nghệ thông tin, phần mềm.

4.3 Vai trò của doanh nghiệp và tổ chức tư vấn

Doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hoặc doanh nghiệp hoạt động đa ngành nghề, nên:

Kết hợp với luật sư tư vấn doanh nghiệp hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý lao động để xây dựng chính sách tuyên truyền nội bộ về BHXH tự nguyện.
Cung cấp thông tin đầy đủ và kịp thời để người lao động hiểu được quyền lợi dài hạn khi tham gia.
Hỗ trợ nhân viên, kể cả nhân sự thử việc, cộng tác viên hoặc nhân viên bán thời gian đăng ký BHXH tự nguyện nếu chưa đủ điều kiện tham gia BHXH bắt buộc.

? Với sự tham gia tư vấn từ các công ty luật uy tín tại Hà Nội hoặc qua dịch vụ tư vấn pháp luật online, doanh nghiệp sẽ dễ dàng lồng ghép chính sách BHXH tự nguyện vào quy trình nhân sự, vừa tuân thủ pháp luật vừa nâng cao phúc lợi nội bộ.

Liên hệ hỗ trợ pháp lý: