Luật lao động về nghỉ phép năm 2026: Quyền nghỉ hằng năm và cách tính

Ngày đăng: Ngày cập nhật:

Luật lao động về nghỉ phép năm 2026 tiếp tục được áp dụng theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Người lao động làm đủ 12 tháng được nghỉ từ 12, 14 hoặc 16 ngày làm việc tùy nhóm đối tượng và điều kiện công việc; cứ đủ 05 năm làm việc cho cùng một người sử dụng lao động được cộng thêm 01 ngày nghỉ hằng năm.

Người lao động được nghỉ phép năm bao nhiêu ngày?

12 ngày với công việc trong điều kiện bình thường; 14 ngày với người lao động chưa thành niên, người khuyết tật và người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; 16 ngày với nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Đây là số ngày làm việc và người lao động được hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động.

Quy định nghỉ phép năm theo luật lao động năm 2026
Số ngày nghỉ hằng năm phụ thuộc nhóm công việc, đối tượng lao động và thâm niên.

1. Số ngày nghỉ hằng năm theo Bộ luật Lao động

Đối tượng Số ngày nghỉ hằng năm khi làm đủ 12 tháng
Làm công việc trong điều kiện bình thường 12 ngày làm việc
Người lao động chưa thành niên; người khuyết tật; người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm 14 ngày làm việc
Người làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm 16 ngày làm việc

Ngày nghỉ hằng năm là ngày làm việc. Vì vậy nếu lịch nghỉ của người lao động xen kẽ ngày nghỉ hằng tuần thì cần xác định lịch làm việc thực tế để tính số ngày phép bị trừ.

2. Làm chưa đủ 12 tháng tính phép năm thế nào?

Người lao động làm chưa đủ 12 tháng vẫn có quyền nghỉ hằng năm theo tỷ lệ tương ứng với số tháng làm việc.

Công thức tại Điều 66 Nghị định 145/2020/NĐ-CP:

Số ngày nghỉ hằng năm = (Số ngày nghỉ theo Điều 113 + số ngày tăng theo thâm niên nếu có) ÷ 12 × số tháng làm việc thực tế.

Nếu người lao động làm chưa đủ một tháng, tháng đó vẫn được tính là 01 tháng làm việc để tính phép nếu tổng số ngày làm việc và các ngày nghỉ có hưởng lương đạt từ 50% số ngày làm việc bình thường trong tháng theo thỏa thuận.

3. Cứ đủ 5 năm được cộng thêm 1 ngày phép

Điều 114 Bộ luật Lao động quy định cứ đủ 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động, số ngày nghỉ hằng năm tăng thêm 01 ngày.

Ví dụ:

  • Điều kiện bình thường, đủ 5 năm: 13 ngày;
  • Điều kiện bình thường, đủ 10 năm: 14 ngày;
  • Điều kiện bình thường, đủ 15 năm: 15 ngày.

Tương tự, mức cơ sở 14 hoặc 16 ngày cũng được cộng thêm theo mỗi chu kỳ đủ 05 năm.

4. Người lao động có được tự chọn ngày nghỉ phép không?

Người lao động có quyền nghỉ hằng năm nhưng pháp luật không quy định rằng người lao động được đơn phương chọn bất kỳ ngày nào và doanh nghiệp bắt buộc phải chấp thuận.

Khoản 4 Điều 113 Bộ luật Lao động quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm quy định lịch nghỉ hằng năm sau khi tham khảo ý kiến người lao động và phải thông báo trước cho người lao động biết.

Do đó, doanh nghiệp cần có lịch nghỉ/quy trình đăng ký nghỉ rõ ràng; người lao động cũng cần tuân thủ quy trình xin nghỉ và lịch đã được bố trí. Tranh chấp thường phát sinh khi doanh nghiệp không bố trí quyền nghỉ hằng năm hoặc khi người lao động tự nghỉ mà chưa được chấp thuận theo quy chế.

5. Có được chia phép thành nhiều lần hoặc gộp nhiều năm không?

Có. Người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để:

  • Nghỉ hằng năm thành nhiều lần trong năm; hoặc
  • Nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.

Nên thể hiện việc gộp phép bằng email, quy chế, lịch nghỉ hoặc văn bản khác để có căn cứ quản lý số ngày phép còn lại.

6. Khi nào được cộng thêm ngày đi đường?

Nếu nghỉ hằng năm và người lao động đi bằng đường bộ, đường sắt hoặc đường thủy, trường hợp số ngày đi đường cả đi và về trên 02 ngày thì từ ngày thứ 03 trở đi được tính thêm ngoài ngày nghỉ hằng năm.

Quyền này chỉ được tính cho 01 lần nghỉ trong năm.

Ví dụ: tổng thời gian đi và về là 04 ngày thì 02 ngày từ ngày thứ 3 trở đi được tính thêm ngoài quỹ phép năm.

7. Những thời gian vẫn được tính để xác định phép năm

Điều 65 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định nhiều khoảng thời gian được coi là thời gian làm việc để tính số ngày nghỉ hằng năm, gồm:

  • Thời gian học nghề, tập nghề nếu sau đó người lao động làm việc cho người sử dụng lao động;
  • Thời gian thử việc nếu sau thử việc tiếp tục làm việc;
  • Thời gian nghỉ việc riêng có hưởng lương;
  • Thời gian nghỉ không hưởng lương được người sử dụng lao động đồng ý, cộng dồn không quá 01 tháng trong năm;
  • Thời gian nghỉ do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cộng dồn không quá 06 tháng;
  • Thời gian nghỉ ốm đau, cộng dồn không quá 02 tháng trong năm;
  • Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản;
  • Thời gian làm nhiệm vụ của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở được pháp luật tính là thời gian làm việc;
  • Thời gian ngừng việc, nghỉ việc không do lỗi của người lao động;
  • Thời gian bị tạm đình chỉ công việc nhưng sau đó được kết luận không vi phạm hoặc không bị xử lý kỷ luật.
Thời gian được tính để xác định số ngày nghỉ phép năm
Một số thời gian người lao động không trực tiếp làm việc vẫn được tính để xác định quyền nghỉ hằng năm.

8. Phép chưa nghỉ có được thanh toán bằng tiền không?

Khi người lao động thôi việc hoặc mất việc

Nếu do thôi việc hoặc mất việc làm mà người lao động chưa nghỉ hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm, người sử dụng lao động phải thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ.

Khi người lao động vẫn đang làm việc

Bộ luật Lao động 2019 không quy định nghĩa vụ chung buộc doanh nghiệp phải “mua lại phép” hằng năm đối với người lao động vẫn tiếp tục làm việc. Doanh nghiệp cần bố trí để người lao động thực hiện quyền nghỉ, hoặc các bên thỏa thuận nghỉ nhiều lần/gộp phép theo luật.

Đây là điểm khác so với cách hiểu “cuối năm còn phép thì công ty bắt buộc phải trả tiền”. Nghĩa vụ thanh toán được Điều 113 quy định rõ cho trường hợp thôi việc hoặc mất việc.

9. Nghỉ phép năm có được tạm ứng tiền lương không?

Có. Khi nghỉ hằng năm mà chưa đến kỳ trả lương, người lao động được tạm ứng tiền lương.

Khoản 3 Điều 101 Bộ luật Lao động quy định mức tạm ứng ít nhất bằng tiền lương của những ngày nghỉ.

Tiền lương làm căn cứ trả cho ngày nghỉ hằng năm là tiền lương theo hợp đồng lao động tại thời điểm người lao động nghỉ.

10. Tiền tàu xe và tiền lương ngày đi đường

Tiền tàu xe và tiền lương của những ngày đi đường ngoài ngày nghỉ hằng năm do người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận.

Do đó, việc được cộng ngày đi đường theo khoản 6 Điều 113 không đồng nghĩa doanh nghiệp mặc nhiên phải thanh toán toàn bộ tiền vé hoặc tiền lương ngày đi đường nếu hai bên không có căn cứ thỏa thuận tương ứng.

11. Doanh nghiệp vi phạm quy định nghỉ phép năm bị phạt bao nhiêu?

Theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động là cá nhân vi phạm quy định của pháp luật về nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, tết có thể bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng.

Với người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, tức có thể từ 20 triệu đến 40 triệu đồng.

Không nên hiểu rằng cứ từ chối một đơn xin nghỉ vào ngày người lao động mong muốn là tự động bị phạt. Cần xem doanh nghiệp có thực hiện đúng nghĩa vụ bố trí lịch nghỉ, tham khảo ý kiến, thông báo và bảo đảm người lao động được hưởng đủ quyền nghỉ hằng năm hay không.

12. Nội quy lao động cần quy định gì về nghỉ phép?

Nội quy lao động phải có nội dung về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, trong đó có nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng và nghỉ không hưởng lương.

Doanh nghiệp nên quy định rõ:

  • Cách đăng ký nghỉ phép;
  • Thời hạn gửi đề nghị nghỉ;
  • Người có thẩm quyền phê duyệt;
  • Nguyên tắc bố trí phép trong mùa cao điểm;
  • Cách theo dõi phép còn lại;
  • Cơ chế gộp phép;
  • Cách xử lý phép khi chấm dứt hợp đồng.

13. Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, đặc biệt các Điều 101, 113, 114 và 115;
  • Nghị định 145/2020/NĐ-CP, đặc biệt các Điều 65, 66, 67 và 69;
  • Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, theo phần còn hiệu lực.

14. Câu hỏi thường gặp

1. Làm 6 tháng được bao nhiêu ngày phép?

Nếu làm công việc trong điều kiện bình thường và không có ngày tăng theo thâm niên, cách tính cơ bản là 12 ÷ 12 × 6 = 6 ngày, với điều kiện xác định số tháng làm việc thực tế theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

2. Nghỉ thai sản có bị mất phép năm không?

Không. Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản được coi là thời gian làm việc để tính số ngày nghỉ hằng năm.

3. Có được gộp phép 3 năm rồi nghỉ một lần không?

Có thể, nếu người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận. Luật cho phép nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.

4. Cuối năm không nghỉ hết phép có bắt buộc được trả tiền không?

Không có nghĩa vụ chung phải thanh toán phép tồn cho người vẫn tiếp tục làm việc. Trường hợp thôi việc hoặc mất việc mà còn ngày phép chưa nghỉ thì phải được thanh toán.

5. Người lao động tự chọn ngày phép rồi nghỉ luôn có được không?

Không nên tự ý nghỉ. Người sử dụng lao động quy định lịch nghỉ sau khi tham khảo ý kiến người lao động; việc nghỉ cần tuân theo lịch và quy trình áp dụng tại doanh nghiệp, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

15. Nội dung liên quan

Hợp đồng & quan hệ lao động

Bạn cần tư vấn về Luật lao động về nghỉ phép?

Trao đổi với đội ngũ Luật Dương Trí để được rà soát quy định, hồ sơ và phương án áp dụng cho trường hợp thực tế.

Trao đổi thông tin qua Zalo
Trao đổi thông tin qua Zalo Trao đổi thông tin qua Zalo Trao đổi thông tin qua Zalo
Trao đổi thông tin qua Zalo