Kinh doanh Du Lịch là gì? Cơ hội Phát triển cho Doanh Nghiệp

Kinh doanh du lịch có thể hiểu là việc tổ chức, cung cấp và thương mại hóa các dịch vụ phục vụ chuyến đi của khách du lịch. Tuy nhiên, pháp luật không có một “Giấy phép kinh doanh du lịch” chung cho mọi mô hình. Doanh nghiệp phải xác định mình đang tổ chức tour, làm đại lý, cung cấp lưu trú, vận tải khách du lịch hay một dịch vụ du lịch khác để biết điều kiện và giấy phép nào thực sự cần.

Đây là điểm quan trọng nhất trước khi thành lập doanh nghiệp hoặc đầu tư vào lĩnh vực du lịch: không nên lấy điều kiện của kinh doanh lữ hành áp cho toàn bộ ngành du lịch. Ví dụ, khách sạn không phải ký quỹ lữ hành; cửa hàng bán đặc sản cho khách du lịch không phải xin giấy phép lữ hành; ngược lại, doanh nghiệp trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức tour phải xử lý giấy phép lữ hành theo đúng phạm vi khách.

Kinh doanh du lịch là gì dưới góc độ pháp lý?

Luật Du lịch 2017 không thiết kế “kinh doanh du lịch” như một ngành nghề duy nhất với một giấy phép chung. Chương V của Luật điều chỉnh nhiều nhóm hoạt động, trong đó nổi bật là:

• Kinh doanh dịch vụ lữ hành;
• Kinh doanh vận tải khách du lịch;
• Kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch;
• Kinh doanh các dịch vụ du lịch khác như ăn uống, mua sắm, thể thao, vui chơi giải trí và chăm sóc sức khỏe.

Riêng kinh doanh dịch vụ lữ hành được pháp luật định nghĩa là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch. Đây là hoạt động thường bị gọi chung là “kinh doanh tour”.

Vì vậy, khi một doanh nghiệp hỏi “muốn kinh doanh du lịch cần gì?”, câu trả lời phải bắt đầu từ dịch vụ mà doanh nghiệp trực tiếp cam kết với khách hàng, không phải từ tên thương hiệu hay việc doanh nghiệp có phục vụ khách du lịch hay không.

Các mô hình kinh doanh du lịch phổ biến và lớp pháp lý tương ứng

Kinh doanh dịch vụ lữ hành: khi nào doanh nghiệp được xem là đang “tổ chức tour”?

Doanh nghiệp bước vào phạm vi lữ hành khi trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách. Các dấu hiệu thực tế thường gồm:

Nếu doanh nghiệp có các dấu hiệu trên, không nên mô tả mình chỉ là “công ty truyền thông du lịch”, “đơn vị booking” hay “nền tảng kết nối” để tránh giấy phép. Cơ quan quản lý có thể xem xét bản chất hoạt động, không chỉ tên gọi trong hợp đồng hoặc website.

Bán tour của công ty khác có phải xin giấy phép lữ hành không?

Luật Du lịch có cơ chế đại lý lữ hành. Đại lý nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp lữ hành để hưởng hoa hồng và không được tự tổ chức thực hiện chương trình với tư cách doanh nghiệp lữ hành.

Trước khi chọn mô hình đại lý, cần làm rõ:

• Doanh nghiệp nào đứng tên chương trình du lịch;
• Doanh nghiệp nào ký hợp đồng lữ hành với khách;
• Tiền khách thanh toán cho ai và ai chịu trách nhiệm hoàn/hủy;
• Đại lý chỉ bán sản phẩm hay tự thay đổi lịch trình, ghép dịch vụ và điều hành tour;
• Hợp đồng đại lý có đúng bản chất và xác định rõ hoa hồng hay không.

Nếu đơn vị “đại lý” tự thiết kế tour, tự chịu trách nhiệm chương trình và thu tiền như nhà tổ chức, ranh giới pháp lý có thể chuyển sang kinh doanh dịch vụ lữ hành.

Kinh doanh khách sạn, homestay có phải xin Giấy phép kinh doanh du lịch không?

Không xin Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành chỉ vì kinh doanh lưu trú. Cơ sở lưu trú du lịch có lớp điều kiện riêng.

Luật Du lịch quy định cơ sở lưu trú phải đáp ứng điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ theo loại hình, đồng thời thực hiện nghĩa vụ thông báo với cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh trước khi hoạt động theo cơ chế quản lý hiện hành.

Ngoài pháp luật du lịch, doanh nghiệp còn phải kiểm tra:

• Quyền sử dụng địa điểm và công năng;
• Điều kiện phòng cháy, chữa cháy;
• An ninh, trật tự;
• Đăng ký lưu trú cho khách;
• Điều kiện an toàn thực phẩm nếu có nhà hàng/bếp;
• Giấy phép rượu, thuốc lá hoặc dịch vụ khác nếu phát sinh;
• Quy định xây dựng, môi trường và địa phương theo loại hình.

Việc xếp hạng sao là cơ chế riêng. Cơ sở chỉ được sử dụng từ “sao” hoặc hình ảnh ngôi sao để quảng cáo hạng sau khi được cơ quan có thẩm quyền công nhận.

Doanh nghiệp vận chuyển khách du lịch cần giấy tờ gì?

Kinh doanh vận tải khách du lịch không chỉ chịu Luật Du lịch mà còn chịu pháp luật về vận tải. Tùy loại phương tiện, doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện kinh doanh vận tải, phương tiện, người điều khiển, hợp đồng, biển hiệu/phù hiệu hoặc yêu cầu quản lý khác.

Điểm cần phân biệt là:

• Công ty lữ hành thuê xe của một đơn vị vận tải đủ điều kiện để thực hiện tour; và
• Công ty lữ hành tự sở hữu, trực tiếp kinh doanh vận tải khách.

Trường hợp thứ hai phát sinh thêm một lớp điều kiện vận tải. Việc doanh nghiệp có giấy phép lữ hành không tự động cho phép dùng xe của mình để kinh doanh vận tải nếu chưa đáp ứng pháp luật vận tải.

Ăn uống, mua sắm, vui chơi và chăm sóc sức khỏe có phải là kinh doanh du lịch?

Luật Du lịch liệt kê các dịch vụ du lịch khác gồm:

• Dịch vụ ăn uống;
• Dịch vụ mua sắm;
• Dịch vụ thể thao;
• Dịch vụ vui chơi, giải trí;
• Dịch vụ chăm sóc sức khỏe;
• Các dịch vụ liên quan khác phục vụ khách du lịch.

Đây không phải một danh sách “giấy phép du lịch bắt buộc”. Nhà hàng vẫn phải xử lý điều kiện an toàn thực phẩm theo mô hình; spa/massage cần rà điều kiện tương ứng; khu thể thao hoặc vui chơi phải kiểm tra điều kiện chuyên ngành của chính hoạt động đó.

Cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch khác có thể tự nguyện đăng ký công nhận đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch nếu muốn sử dụng cơ chế công nhận của ngành du lịch.

Mô hình kinh doanh du lịch nào bắt buộc phải xin giấy phép chuyên ngành?

Lữ hành nội địa, inbound và outbound khác nhau như thế nào?

Doanh nghiệp kinh doanh lữ hành quốc tế của nhà đầu tư Việt Nam có thể đồng thời kinh doanh lữ hành nội địa theo phạm vi luật định. Với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, phạm vi bị giới hạn riêng và cần kiểm tra điều ước quốc tế áp dụng.

Mức ký quỹ kinh doanh lữ hành đang áp dụng năm 2026

Tiền ký quỹ được gửi tại ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập và hoạt động tại Việt Nam và phải duy trì theo quy định trong suốt quá trình kinh doanh dịch vụ lữ hành.

Người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành phải đáp ứng điều kiện gì?

Lữ hành nội địa

Người phụ trách phải tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành về lữ hành; nếu tốt nghiệp ngành khác thì cần có chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch nội địa.

Lữ hành quốc tế

Người phụ trách phải tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành về lữ hành; nếu tốt nghiệp ngành khác thì cần chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch quốc tế.

Người phụ trách còn phải giữ một chức danh phù hợp tại doanh nghiệp theo pháp luật du lịch. Vì vậy, tuyển một người “có bằng du lịch” nhưng không có quan hệ chức danh/hợp đồng phù hợp chưa chắc đã giải quyết được điều kiện cấp phép.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có được kinh doanh du lịch tại Việt Nam không?

Được đầu tư vào nhiều hoạt động du lịch nhưng phải kiểm tra riêng điều kiện tiếp cận thị trường của từng dịch vụ. Đối với kinh doanh dịch vụ lữ hành, Luật Du lịch quy định doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ được kinh doanh lữ hành quốc tế phục vụ khách du lịch quốc tế đến Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Doanh nghiệp FDI vì vậy không nên sao chép mô hình của doanh nghiệp 100% vốn Việt Nam rồi đăng ký cả tour nội địa và outbound. Trước khi thành lập hoặc mua vốn trong công ty du lịch, cần rà:

• Quốc tịch nhà đầu tư;
• Cam kết điều ước áp dụng;
• Tỷ lệ và hình thức đầu tư;
• Dịch vụ thực tế: lữ hành, khách sạn, vận tải hay nền tảng;
• Giấy phép chuyên ngành sau khi hoàn tất thủ tục đầu tư/doanh nghiệp.

Lộ trình 6 bước để bắt đầu kinh doanh du lịch đúng ngay từ mô hình

Nếu doanh nghiệp đã xác định trực tiếp tổ chức tour, có thể xem dịch vụ xin Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành để chuyển sang bước điều kiện và hồ sơ chuyên sâu.

8 nhầm lẫn thường gặp khi bắt đầu kinh doanh du lịch

Một lỗi khác là tập trung quá sớm vào “cơ hội thị trường” nhưng chưa xác định mình sẽ ký hợp đồng gì với khách. Trong ngành du lịch, chính cấu trúc sản phẩm và trách nhiệm với khách mới quyết định lớp pháp lý cần xử lý.

Căn cứ pháp lý chính về kinh doanh du lịch năm 2026

• Luật Du lịch số 09/2017/QH14, có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 và hiện còn hiệu lực;
• Nghị định 168/2017/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Du lịch;
• Nghị định 94/2021/NĐ-CP sửa đổi quy định về ký quỹ lữ hành và cơ chế chuyển tiếp mức ký quỹ;
• Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi liên quan;
• Thông tư 64/2025/TT-BTC về mức thu, miễn một số khoản phí, lệ phí, trong đó mức giảm phí lữ hành áp dụng đến hết ngày 31/12/2026;
• Các quy định về đăng ký doanh nghiệp, vận tải, an toàn thực phẩm, PCCC, an ninh trật tự và pháp luật chuyên ngành theo từng dịch vụ.

Câu hỏi thường gặp về kinh doanh du lịch

Nội dung liên quan

• Dịch vụ xin Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành
• Giấy phép lữ hành nội địa
• Giấy phép lữ hành quốc tế
• Kinh doanh dịch vụ lữ hành là gì?
• Thành lập và thay đổi doanh nghiệp