Ngày 12/4/2025, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã ban hành Nghị quyết 60-NQ/TW, đánh dấu bước ngoặt trong việc tổ chức lại bộ máy hành chính nhà nước. Với mục tiêu tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả, Nghị quyết 60-NQ/TW đề xuất sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh, chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ ba cấp xuống hai cấp. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết nội dung, tác động và lộ trình triển khai của Nghị quyết 60-NQ/TW.
I. Giới thiệu về Nghị quyết 60-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Ngày 12/4/2025, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã chính thức ban hành Nghị quyết 60-NQ/TW tại Hội nghị Trung ương 11. Đây là một bước đi quan trọng nhằm thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Nghị quyết của ban chấp hành trung ương đảng đề cập đến việc tổ chức lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã trên toàn quốc. Theo đó, số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh sẽ giảm từ 63 xuống còn 34, bao gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Việc sáp nhập này nhằm tối ưu hóa nguồn lực, tăng cường hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Ngoài ra, Nghị quyết 60 của ban chấp hành trung ương cũng đặt ra mục tiêu chuyển đổi mô hình tổ chức chính quyền địa phương từ 3 cấp xuống còn 2 cấp, bao gồm cấp tỉnh và cấp xã. Điều này đồng nghĩa với việc kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 1/7/2025, sau khi các văn bản pháp lý liên quan được sửa đổi và có hiệu lực thi hành.
Việc ban hành Nghị quyết 60-NQ/TW thể hiện quyết tâm của Đảng trong việc đổi mới, sắp xếp lại tổ chức bộ máy hành chính, nhằm xây dựng một hệ thống chính quyền tinh gọn, hiệu quả và phục vụ tốt hơn cho người dân. Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình cải cách hành chính và phát triển đất nước.

II. Danh sách 34 tỉnh, thành phố sau sáp nhập theo Nghị quyết 60-NQ/TW
Theo nội dung của Nghị quyết 60-NQ/TW, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh được thực hiện như sau:
1. Các đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sáp nhập
Có 11 đơn vị hành chính cấp tỉnh giữ nguyên, không thực hiện sáp nhập, bao gồm:
- Thành phố Hà Nội
- Thành phố Huế
- Tỉnh Lai Châu
- Tỉnh Điện Biên
- Tỉnh Sơn La
- Tỉnh Lạng Sơn
- Tỉnh Quảng Ninh
- Tỉnh Thanh Hóa
- Tỉnh Nghệ An
- Tỉnh Hà Tĩnh
- Tỉnh Cao Bằng
2. Các đơn vị hành chính cấp tỉnh mới sau sáp nhập, hợp nhất
Theo nội dung của Nghị quyết 60-NQ/TW, 52 đơn vị hành chính cấp tỉnh được sáp nhập, hợp nhất thành 23 đơn vị hành chính cấp tỉnh mới. Danh sách cụ thể như sau:
- Hợp nhất tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Đắk Nông và tỉnh Bình Thuận, lấy tên là tỉnh Lâm Đồng, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Lâm Đồng hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên, lấy tên là tỉnh Đắk Lắk, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Đắk Lắk hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, tỉnh Bình Dương và Thành phố Hồ Chí Minh, lấy tên là Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước, lấy tên là tỉnh Đồng Nai, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Đồng Nai hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Tây Ninh và tỉnh Long An, lấy tên là tỉnh Tây Ninh, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Long An hiện nay.
- Hợp nhất thành phố Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Hậu Giang, lấy tên là thành phố Cần Thơ, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại thành phố Cần Thơ hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh, lấy tên là tỉnh Vĩnh Long, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Vĩnh Long hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp, lấy tên là tỉnh Đồng Tháp, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Tiền Giang hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, lấy tên là tỉnh Cà Mau, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Cà Mau hiện nay.
- Hợp nhất tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang, lấy tên là tỉnh An Giang, trung tâm chính trị – hành chính đặt tại tỉnh Kiên Giang hiện nay.
Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết 60-NQ/TW nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình cải cách hành chính và tổ chức lại hệ thống chính quyền địa phương, hướng tới mô hình chính quyền hai cấp: cấp tỉnh và cấp xã.
III. Những điểm mới trong tổ chức chính quyền địa phương theo Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Nghị quyết 60-NQ/TW đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc cải tổ hệ thống chính quyền địa phương, nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
1. Tổ chức chính quyền địa phương hai cấp
Theo Nghị quyết 60 của ban chấp hành trung ương, mô hình chính quyền địa phương sẽ được tổ chức theo hai cấp: cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) và cấp xã (xã, phường, đặc khu). Điều này đồng nghĩa với việc kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 1/7/2025, sau khi các văn bản pháp lý liên quan được sửa đổi và có hiệu lực thi hành.
2. Sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã
Nghị quyết 60-NQ/TW cũng đặt ra mục tiêu sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, giảm khoảng 60-70% số lượng xã hiện tại. Việc này nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
3. Tổ chức lại hệ thống Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân
Theo Nghị quyết 60-NQ/TW, hệ thống Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân sẽ được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Cụ thể, kết thúc hoạt động của Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, chuyển sang mô hình ba cấp: Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cấp tỉnh và cấp khu vực.
4. Sắp xếp tổ chức đảng và các tổ chức chính trị – xã hội
Nghị quyết 60 của ban chấp hành trung ương đồng ý chủ trương lập tổ chức đảng ở địa phương tương ứng với hệ thống hành chính cấp tỉnh và cấp xã, kết thúc hoạt động của đảng bộ cấp huyện. Đồng thời, sắp xếp, tinh gọn, hợp nhất cơ quan Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở các cấp.

IV. Tác động pháp lý và hành chính của Nghị quyết 60-NQ/TW đối với người dân và doanh nghiệp
Việc triển khai Nghị quyết 60-NQ/TW sẽ có những tác động đáng kể đến người dân và doanh nghiệp, đòi hỏi sự chuẩn bị và thích ứng kịp thời.
1. Thay đổi địa chỉ hành chính
Sau khi sáp nhập, tên gọi và địa giới hành chính của nhiều tỉnh, thành phố sẽ thay đổi. Người dân và doanh nghiệp cần cập nhật thông tin địa chỉ mới trên các giấy tờ pháp lý như: giấy chứng minh nhân dân, hộ khẩu, giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, v.v.
2. Điều chỉnh hồ sơ pháp lý
Do thay đổi đơn vị hành chính, các hồ sơ pháp lý liên quan đến quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, hợp đồng kinh tế, v.v., cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế mới. Việc này nhằm đảm bảo tính pháp lý và tránh các tranh chấp phát sinh.
3. Cập nhật thông tin trên các hệ thống quản lý
Các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần cập nhật thông tin về địa chỉ, mã số thuế, mã số doanh nghiệp trên các hệ thống quản lý nội bộ và các cơ sở dữ liệu quốc gia để đảm bảo hoạt động liên tục và tuân thủ quy định pháp luật.
4. Thay đổi trong thủ tục hành chính
Việc sáp nhập đơn vị hành chính có thể dẫn đến thay đổi trong quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Người dân và doanh nghiệp cần theo dõi thông tin từ các cơ quan chức năng để nắm bắt kịp thời và thực hiện đúng quy định.
Việc triển khai Nghị quyết 60-NQ/TW là một bước đi quan trọng trong quá trình cải cách hành chính, hướng tới một hệ thống chính quyền tinh gọn, hiệu quả và phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.