Doanh nghiệp sản xuất thường phải xử lý đồng thời nhiều lớp công việc: đăng ký doanh nghiệp, ngành nghề có điều kiện, nhà xưởng, sản phẩm, lao động, hợp đồng, sở hữu trí tuệ và giải quyết sự cố. Vì vậy, rà soát pháp lý nên bắt đầu từ mô hình vận hành thực tế thay vì dùng một danh sách giấy phép chung cho mọi nhà máy.
I. Xác định đúng chủ thể và phạm vi hoạt động
Loại hình doanh nghiệp quyết định cơ cấu quản trị, trách nhiệm của thành viên hoặc cổ đông và cách huy động vốn. Hộ kinh doanh là một chủ thể kinh doanh khác, không nên mô tả như một loại hình doanh nghiệp có trách nhiệm hữu hạn. Việc lựa chọn cần dựa trên số người góp vốn, quy mô dự kiến, nhu cầu gọi vốn, hệ thống quản trị và rủi ro của sản phẩm.
Sau khi xác định chủ thể, doanh nghiệp cần đối chiếu ngành nghề dự kiến với Luật Doanh nghiệp 2020, pháp luật đầu tư và quy định chuyên ngành. Việc đã đăng ký ngành nghề không tự thay thế giấy phép, giấy chứng nhận hoặc điều kiện vận hành nếu hoạt động thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Nếu cần một đầu mối theo dõi thường xuyên, xem phạm vi tư vấn pháp luật thường xuyên cho doanh nghiệp.

II. Bản đồ giấy phép và nghĩa vụ theo sản phẩm
Cùng là hoạt động sản xuất nhưng yêu cầu pháp lý có thể khác theo địa điểm, nguyên liệu, công nghệ, công suất, công dụng sản phẩm và kênh phân phối. Bảng rà soát nên tách ít nhất các nhóm sau:
- Quyền sử dụng địa điểm, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn tại cơ sở.
- Điều kiện chuyên ngành đối với nguyên liệu, dây chuyền, người phụ trách và hoạt động sản xuất.
- Thử nghiệm, chứng nhận, công bố, đăng ký lưu hành, nhãn và truy xuất nguồn gốc theo từng nhóm hàng.
- Nghĩa vụ sau khi đưa sản phẩm ra thị trường, gồm lưu hồ sơ, xử lý khiếu nại, cảnh báo an toàn và thu hồi khi có căn cứ.
Không nên ghi một giấy phép chung là đủ cho toàn bộ hoạt động. Khi thay sản phẩm, công thức, dây chuyền, địa điểm hoặc công suất, cần kiểm tra lại phạm vi giấy tờ đã có.
III. Sở hữu trí tuệ: phân loại tài sản trước khi nộp đơn
Tên và logo có thể liên quan đến nhãn hiệu; giải pháp kỹ thuật có thể được xem xét theo cơ chế sáng chế hoặc giải pháp hữu ích; kiểu dáng bên ngoài có thể liên quan đến kiểu dáng công nghiệp; tài liệu, phần mềm và thiết kế có thể phát sinh quyền tác giả. Mỗi đối tượng có điều kiện bảo hộ và thủ tục khác nhau theo Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ 2022.
Đăng ký không đồng nghĩa tự động ngăn được mọi hành vi sao chép. Doanh nghiệp còn cần quản lý người tạo ra tài sản, hợp đồng chuyển giao, bí mật kinh doanh, phạm vi sử dụng của nhà cung cấp và chứng cứ hình thành quyền.

IV. Hợp đồng trong chuỗi cung ứng
Hợp đồng mua nguyên liệu, gia công, thuê máy, phân phối và bán hàng cần phản ánh đúng cách vận hành. Ngoài đối tượng và giá, nên kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật, mẫu được duyệt, kiểm tra đầu vào, thời điểm chuyển rủi ro, giao nhận, nghiệm thu, bảo hành, thu hồi, quyền sở hữu trí tuệ và cơ chế xử lý vi phạm.
Nếu giao dịch với người tiêu dùng, điều khoản mẫu, thông tin sản phẩm, tiếp nhận khiếu nại và trách nhiệm thu hồi cần được rà theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023. Hợp đồng không thể loại trừ trách nhiệm bắt buộc theo pháp luật.
V. Lao động, an toàn và quản lý nội bộ
Doanh nghiệp cần đồng bộ hợp đồng lao động, nội quy, thang bảng và cơ chế trả lương, thời giờ làm việc, bảo hiểm, huấn luyện an toàn và quy trình xử lý sự cố. Căn cứ chung hiện hành là Bộ luật Lao động 2019; yêu cầu cụ thể còn phụ thuộc công việc, thiết bị và môi trường lao động.

VI. Hồ sơ cần chuẩn bị khi yêu cầu tư vấn
- Giấy tờ doanh nghiệp, sơ đồ góp vốn và danh sách người có thẩm quyền ký.
- Mô tả sản phẩm, nguyên liệu, quy trình, công suất, địa điểm và kênh phân phối.
- Các giấy phép, kết quả thử nghiệm, hồ sơ sản phẩm và hợp đồng đang sử dụng.
- Danh sách vấn đề cần quyết định, thời hạn dự kiến và tài liệu từ cơ quan hoặc đối tác.
Luật Dương Trí rà soát tài liệu, xác định việc cần ưu tiên và thống nhất phạm vi hỗ trợ trước khi thực hiện. Kết quả và thời gian phụ thuộc hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền và phản hồi của các bên; không nên cam kết một kết quả giống nhau cho mọi doanh nghiệp.

