Điều kiện pháp lý thành lập viện nghiên cứu và phát triển mới nhất

Ngày đăng: Ngày cập nhật:

Thành lập viện nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam cần được nhìn đúng theo mô hình tổ chức khoa học và công nghệ. Với viện ngoài công lập, tổ chức hoặc cá nhân quyết định việc thành lập của mình, sau đó thực hiện thủ tục đăng ký để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ. Hồ sơ năm 2026 cần đặc biệt kiểm soát điều lệ, lĩnh vực đăng ký, nhân sự làm việc toàn thời gian, tiến sĩ phụ trách từng lĩnh vực, trụ sở và cơ sở vật chất phù hợp.

Cập nhật pháp lý đến ngày 30/09/2026.

Điều kiện nhân sự đáng chú ý: tổ chức khoa học và công nghệ phải có ít nhất 05 người trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian; tối thiểu 30% có chuyên môn phù hợp với từng lĩnh vực đăng ký. Nếu viện được tổ chức theo loại hình nghiên cứu khoa học hoặc nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, phải có ít nhất 01 tiến sĩ có chuyên môn phù hợp, làm việc toàn thời gian trong mỗi lĩnh vực đăng ký.

Đối với hồ sơ thuộc thẩm quyền cấp tỉnh, thủ tục cấp Giấy chứng nhận hiện được công bố với thời hạn 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; trước đó cơ quan tiếp nhận có tối đa 05 ngày làm việc để kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Thủ tục hiện không thu phí, lệ phí theo danh mục công bố năm 2026.

1. Hiểu đúng về “thành lập viện nghiên cứu và phát triển”

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 xác định tổ chức nghiên cứu khoa học và tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có thể được tổ chức dưới hình thức viện, trung tâm hoặc hình thức khác theo quy định. Vì vậy, “viện nghiên cứu và phát triển” không phải là một tên thủ tục độc lập áp dụng giống nhau cho mọi trường hợp; trước hết cần xác định viện thuộc loại hình tổ chức khoa học và công nghệ nào và chủ thể nào thành lập.

Viện ngoài công lập

Tổ chức hoặc cá nhân quyết định việc thành lập tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập của mình. Sau khi có quyết định thành lập và chuẩn bị đủ điều kiện, viện thực hiện thủ tục đăng ký để được cấp Giấy chứng nhận.

Viện công lập

Việc thành lập, tổ chức lại và giải thể phải thực hiện theo quy định áp dụng cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập, gắn với thẩm quyền của cơ quan nhà nước hoặc cơ quan chủ quản.

Viện có vốn nước ngoài

Phải thực hiện thêm thủ tục đề nghị cho phép thành lập và phê duyệt điều lệ trước khi hoàn tất việc thành lập và đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.

Viện chuyên ngành

Ngoài điều kiện chung về tổ chức khoa học và công nghệ, hoạt động thực tế có thể phát sinh giấy phép, chứng nhận hoặc yêu cầu chuyên ngành riêng nếu viện triển khai hoạt động thuộc lĩnh vực có điều kiện.

Cần phân biệt: với viện ngoài công lập, không nên gọi toàn bộ quy trình là “xin quyết định cho phép thành lập viện” như một thủ tục bắt buộc của cơ quan nhà nước. Tổ chức/cá nhân quyết định thành lập viện của mình; thủ tục hành chính trọng tâm sau đó là đăng ký và xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ. Riêng tổ chức có vốn nước ngoài có bước đề nghị cơ quan có thẩm quyền cho phép thành lập.
Cơ sở pháp lý thành lập viện nghiên cứu và phát triển năm 2026
Khung pháp lý về tổ chức khoa học và công nghệ đã thay đổi đáng kể từ cuối năm 2025.

2. Căn cứ pháp lý áp dụng trong năm 2026

Do khung pháp luật đã thay đổi, hồ sơ chuẩn bị trong năm 2026 không nên tiếp tục sao chép các điều kiện cũ về tỷ lệ nhân sự, thẩm quyền hoặc thời hạn xử lý theo các hướng dẫn trước đây mà không kiểm tra lại văn bản hiện hành.

3. Điều kiện thành lập và đăng ký viện nghiên cứu và phát triển

3.1. Điều lệ, tên gọi và lĩnh vực hoạt động

Điều lệ là tài liệu nền tảng của viện. Nội dung cần thể hiện rõ tên gọi, mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động, cơ cấu tổ chức, quyền và nghĩa vụ, phương thức quản lý và điều hành, cũng như nguyên tắc chia, tách, sáp nhập hoặc giải thể.

  • Tên viện: gồm tên đầy đủ, tên giao dịch quốc tế và tên viết tắt nếu có; không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tổ chức đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và không sử dụng từ ngữ, ký hiệu trái quy định.
  • Trụ sở: phải đặt tại Việt Nam, có địa chỉ rõ ràng theo địa danh hành chính, số điện thoại và địa chỉ thư điện tử liên lạc chính thức.
  • Người đại diện theo pháp luật: là người đứng đầu tổ chức và phải được xác định trong điều lệ hoặc quyết định thành lập.
  • Lĩnh vực hoạt động: được xác định theo mã cấp 2 của Bảng phân loại lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Không nên đăng ký lĩnh vực quá rộng. Mỗi lĩnh vực đăng ký kéo theo yêu cầu phải chứng minh nhân lực và năng lực triển khai tương ứng. Với viện nghiên cứu hoặc nghiên cứu và phát triển công nghệ, yêu cầu tiến sĩ toàn thời gian được kiểm tra theo từng lĩnh vực đăng ký.

3.2. Điều kiện về nhân lực khoa học và công nghệ

Nội dung Yêu cầu cần kiểm tra Lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ
Nhân sự tối thiểu Ít nhất 05 người có trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian. Không thể dùng toàn bộ nhân sự kiêm nhiệm để thay cho nhóm 05 người làm việc toàn thời gian.
Chuyên môn phù hợp Tối thiểu 30% nhân sự có trình độ chuyên môn phù hợp với từng lĩnh vực đăng ký hoạt động. Cần đối chiếu văn bằng/chuyên ngành với từng mã lĩnh vực dự kiến đăng ký.
Tiến sĩ theo lĩnh vực Đối với tổ chức nghiên cứu khoa học hoặc nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: ít nhất 01 tiến sĩ có chuyên môn phù hợp, làm việc toàn thời gian trong mỗi lĩnh vực đăng ký. Đây là điểm cần tính ngay khi xác định số lượng lĩnh vực của viện.
Người đứng đầu Có trình độ đại học trở lên, năng lực chuyên môn và kinh nghiệm quản lý phù hợp. Đối với tổ chức khoa học và công nghệ công lập được thành lập dưới hình thức viện, người đứng đầu phải có trình độ tiến sĩ.
Điểm thay đổi dễ gây nhầm: không nên tiếp tục sử dụng công thức cũ “05 người gồm cả chính thức và kiêm nhiệm, 40% làm việc chính thức”. Khung hiện hành yêu cầu tối thiểu 05 người trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian, đồng thời đặt thêm yêu cầu về tiến sĩ toàn thời gian theo từng lĩnh vực đối với tổ chức nghiên cứu hoặc nghiên cứu và phát triển công nghệ.

3.3. Điều kiện về trụ sở và cơ sở vật chất – kỹ thuật

Viện phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với trụ sở và các nguồn lực kỹ thuật cần thiết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ đã đăng ký. Nghị định 262/2025/NĐ-CP đề cập đến trụ sở, nhà xưởng, phòng thí nghiệm, thiết bị, tài sản trí tuệ và các phương tiện kỹ thuật khác.

Điều này không có nghĩa mọi viện đều bắt buộc phải sở hữu đầy đủ nhà xưởng hoặc phòng thí nghiệm. Hồ sơ cần chứng minh những cơ sở vật chất thực tế cần cho lĩnh vực và nhiệm vụ của viện, đồng thời thể hiện quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp.

3.4. Viện có phải có vốn tối thiểu không?

Khung điều kiện chung hiện hành không quy định một mức “vốn điều lệ tối thiểu” cố định áp dụng chung cho mọi viện nghiên cứu. Tuy nhiên, tại Mẫu số 10 về kê khai cơ sở vật chất – kỹ thuật, tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập và có vốn nước ngoài phải kê khai số vốn bằng tiền bảo đảm đủ kinh phí hoạt động thường xuyên của tổ chức ít nhất trong 01 năm, bao gồm tiền lương, tiền công và chi phí hoạt động bộ máy.

Vì vậy: không nên mặc định rằng hồ sơ nào cũng phải có “xác nhận tài khoản ngân hàng chứng minh vốn điều lệ” nếu thủ tục hiện hành không quy định đó là một thành phần hồ sơ chung. Cần lập Mẫu số 10 đúng thực tế và chuẩn bị tài liệu chứng minh nguồn lực khi cơ quan tiếp nhận cần đối chiếu.
Điều kiện nhân sự và cơ sở vật chất khi thành lập viện nghiên cứu và phát triển
Nhân lực, lĩnh vực đăng ký và cơ sở vật chất cần được thiết kế đồng bộ ngay từ giai đoạn chuẩn bị.

4. Hồ sơ đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ cho viện

Đối với hồ sơ đăng ký thông thường, Nghị định 262/2025/NĐ-CP yêu cầu các nhóm tài liệu sau:

Nhóm tài liệu Nội dung chính Điểm cần rà soát
1. Đơn đăng ký Đơn đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ theo Mẫu số 07. Tên, trụ sở, lĩnh vực và thông tin người đứng đầu phải thống nhất với các tài liệu còn lại.
2. Quyết định thành lập Quyết định thành lập tổ chức khoa học và công nghệ. Phải đúng chủ thể có thẩm quyền theo mô hình thành lập thực tế.
3. Người đứng đầu Quyết định bổ nhiệm người đứng đầu và Lý lịch khoa học theo Mẫu số 08. Kiểm tra bằng cấp, chuyên môn, kinh nghiệm và sự thống nhất với điều lệ.
4. Điều lệ Điều lệ tổ chức và hoạt động đã được chủ thể thành lập phê duyệt; trường hợp tổ chức do cá nhân thành lập, điều lệ theo Mẫu số 09. Không để tên, lĩnh vực, cơ cấu và quyền hạn mâu thuẫn với quyết định thành lập.
5. Nhân lực và cơ sở vật chất Bảng danh sách nhân lực theo Mẫu số 04 và Bảng kê khai cơ sở vật chất – kỹ thuật theo Mẫu số 10. Đối chiếu nhân sự toàn thời gian, chuyên môn, tiến sĩ theo từng lĩnh vực và nguồn lực kỹ thuật tương ứng.
6. Trụ sở chính Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp; nếu thuê/mượn thì kèm hợp đồng và giấy tờ chứng minh quyền cho thuê/cho mượn của bên cung cấp địa điểm. Kiểm tra chủ thể ký, địa chỉ, thời hạn và quyền sử dụng thực tế.
Checklist trước khi nộp
  1. Tên viện đã được kiểm tra khả năng trùng hoặc gây nhầm lẫn chưa?
  2. Lĩnh vực đăng ký đã xác định đúng mã cấp 2 chưa?
  3. Đã có tối thiểu 05 nhân sự trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian chưa?
  4. Tỷ lệ chuyên môn phù hợp có đạt tối thiểu 30% đối với từng lĩnh vực không?
  5. Mỗi lĩnh vực của viện nghiên cứu/R&D đã có tiến sĩ phù hợp làm việc toàn thời gian chưa?
  6. Người đứng đầu có đáp ứng điều kiện và hồ sơ lý lịch khoa học chưa?
  7. Điều lệ, quyết định thành lập, quyết định bổ nhiệm và đơn đăng ký có thống nhất không?
  8. Trụ sở có đủ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc sử dụng hợp pháp không?
  9. Mẫu số 10 đã phản ánh đúng thiết bị, tài sản, phương tiện kỹ thuật và nguồn lực tài chính cần kê khai chưa?
  10. Phạm vi hoạt động có phát sinh giấy phép chuyên ngành khác trước khi viện triển khai thực tế không?

5. Quy trình thành lập viện nghiên cứu và phát triển ngoài công lập

  1. Xác định mô hình và lĩnh vực của viện. Làm rõ viện là tổ chức nghiên cứu khoa học hay tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; xác định các lĩnh vực theo mã cấp 2 và phạm vi hoạt động thực tế.
  2. Rà soát điều kiện trước khi ra quyết định thành lập. Kiểm tra người đứng đầu, 05 nhân sự toàn thời gian, chuyên môn, tiến sĩ theo từng lĩnh vực, trụ sở và cơ sở vật chất.
  3. Ban hành quyết định thành lập và hoàn thiện điều lệ. Tên gọi, cơ cấu, chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực trong hai tài liệu này phải thống nhất với hồ sơ đăng ký.
  4. Chuẩn hóa bộ hồ sơ theo biểu mẫu hiện hành. Hoàn thiện Mẫu số 07, Mẫu số 08, Mẫu số 04, Mẫu số 10 và Mẫu số 09 nếu thuộc trường hợp cá nhân thành lập, cùng các tài liệu về trụ sở.
  5. Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền. Hồ sơ có thể được nộp trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính theo thủ tục được công bố.
  6. Theo dõi kiểm tra tính hợp lệ. Trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ; hồ sơ chưa đạt sẽ được yêu cầu sửa đổi, bổ sung.
  7. Nhận kết quả đăng ký. Trong 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền thẩm định và cấp Giấy chứng nhận; nếu từ chối phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Thời gian cần hiểu đúng

08 ngày làm việc là thời hạn giải quyết kể từ khi cơ quan có thẩm quyền đã nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Thời gian doanh nghiệp/tổ chức chuẩn bị nhân sự, hoàn thiện trụ sở, sửa điều lệ hoặc bổ sung tài liệu trước khi hồ sơ hợp lệ không nằm trong mốc này.

6. Nộp hồ sơ ở đâu?

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận được xác định theo cơ quan thành lập và vị trí pháp lý của tổ chức khoa học và công nghệ.

Cơ quan Nhóm tổ chức Gợi ý áp dụng
Cục Thông tin, Thống kê thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Các tổ chức thuộc nhóm do cơ quan trung ương có thẩm quyền thành lập và cơ sở giáo dục đại học, bệnh viện thuộc bộ/cơ quan trung ương theo Điều 22 Nghị định 262/2025/NĐ-CP. Thủ tục cấp trung ương có mã 1.014384 theo Quyết định 2498/QĐ-BKHCN.
Sở Khoa học và Công nghệ nơi đặt trụ sở chính Các tổ chức không thuộc nhóm cấp trung ương nêu trên. Đây thường là đầu mối đối với viện ngoài công lập do doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân thành lập; thủ tục cấp tỉnh có mã 1.014389.

Cách nộp được công bố gồm nộp qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, nộp trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính. Khi triển khai thực tế, nên kiểm tra thêm hướng dẫn tiếp nhận của địa phương nơi viện đặt trụ sở vì điểm tiếp nhận hồ sơ có thể được tổ chức qua Trung tâm Phục vụ hành chính công.

7. Trường hợp viện nghiên cứu có vốn nước ngoài

Viện có vốn nước ngoài có lộ trình khác viện ngoài công lập thuần Việt Nam. Theo Nghị định 262/2025/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cho phép thành lập được xem xét tại Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi dự kiến đặt trụ sở.

Bước cho phép thành lập

UBND cấp tỉnh thực hiện quy trình lấy ý kiến và xem xét quyết định cho phép thành lập, phê duyệt điều lệ. Mốc xem xét được quy định là 35 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Bước đăng ký sau chấp thuận

Trong 60 ngày kể từ ngày được cấp quyết định cho phép thành lập, tổ chức có vốn nước ngoài phải hoàn tất việc thành lập và thực hiện thủ tục đăng ký để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.

Với mô hình này, hồ sơ nhà đầu tư, tài liệu nước ngoài, việc dịch/chứng thực hoặc hợp pháp hóa, nguồn lực tài chính và mục tiêu hoạt động cần được rà soát riêng trước khi xác định tiến độ thực hiện.

8. Những sai sót thường làm hồ sơ phải sửa đổi, bổ sung

Đăng ký quá nhiều lĩnh vực

Số lĩnh vực tăng nhưng viện không có tiến sĩ toàn thời gian, nhân sự chuyên môn và cơ sở vật chất tương ứng cho từng lĩnh vực.

Dùng nhân sự kiêm nhiệm thay cho nhân sự tối thiểu

Hồ sơ có đủ số người trên danh sách nhưng không chứng minh được tối thiểu 05 người trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian.

Điều lệ và quyết định không thống nhất

Tên gọi, lĩnh vực, người đứng đầu, cơ cấu hoặc mục tiêu trong điều lệ khác với quyết định thành lập và đơn đăng ký.

Trụ sở thiếu căn cứ sử dụng

Hợp đồng thuê có nhưng thiếu giấy tờ chứng minh quyền của bên cho thuê/cho mượn hoặc địa chỉ hồ sơ không thống nhất.

Kê khai cơ sở vật chất theo mẫu chung

Danh mục máy móc, phòng thí nghiệm hoặc tài sản không gắn với lĩnh vực nghiên cứu dự kiến, khiến hồ sơ khó chứng minh năng lực thực tế.

Sử dụng căn cứ pháp lý cũ

Tiếp tục áp dụng tỷ lệ nhân sự, thời hạn giải quyết hoặc biểu mẫu của khung pháp luật trước khi Luật 93/2025/QH15 và Nghị định 262/2025/NĐ-CP có hiệu lực.

Lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ thành lập viện nghiên cứu và phát triển
Rà soát điều kiện trước khi soạn hồ sơ giúp hạn chế việc phải thay đổi lĩnh vực, nhân sự hoặc tài liệu sau khi nộp.

9. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận, viện cần làm gì?

Giấy chứng nhận là điểm bắt đầu của giai đoạn vận hành. Viện cần duy trì điều kiện đã đăng ký và tổ chức hoạt động đúng phạm vi được ghi nhận.

  • Hoạt động đúng lĩnh vực đã được cấp Giấy chứng nhận và tuân thủ pháp luật chuyên ngành có liên quan;
  • Duy trì nhân lực, người đứng đầu, trụ sở và cơ sở vật chất tương ứng với phạm vi hoạt động;
  • Thực hiện thủ tục thay đổi, bổ sung Giấy chứng nhận khi phát sinh nội dung thuộc trường hợp phải điều chỉnh;
  • Thực hiện nghĩa vụ báo cáo, cập nhật thông tin hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định;
  • Rà soát thêm nghĩa vụ về thuế, kế toán, lao động, hợp đồng, sở hữu trí tuệ và giấy phép chuyên ngành theo hoạt động thực tế.
Ví dụ: Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ không tự động thay thế các giấy phép chuyên ngành. Nếu viện triển khai xét nghiệm, đào tạo, khám chữa bệnh, sản xuất sản phẩm, khai thác tài nguyên hoặc hoạt động khác có điều kiện, cần kiểm tra thêm thủ tục tương ứng trước khi vận hành.

10. Viện nghiên cứu lâm nghiệp và các viện chuyên ngành

Đối với viện nghiên cứu chuyên ngành, điều kiện chung về tổ chức khoa học và công nghệ vẫn là nền tảng. Tuy nhiên, không nên suy từ một lĩnh vực chuyên ngành thành điều kiện chung cho mọi viện. Chẳng hạn, yêu cầu có tiến sĩ trong khung hiện hành gắn với từng lĩnh vực đăng ký của tổ chức nghiên cứu hoặc nghiên cứu và phát triển công nghệ, không phải một điều kiện riêng chỉ dành cho viện lâm nghiệp.

Nếu bạn đang xây dựng mô hình chuyên sâu về lâm nghiệp, có thể đọc riêng bài thành lập viện nghiên cứu và phát triển lâm nghiệp để đối chiếu phạm vi chuyên ngành; sau đó cần kiểm tra lại các giấy phép hoặc yêu cầu quản lý chuyên ngành theo hoạt động thực tế mà viện dự kiến triển khai.

11. Luật Dương Trí hỗ trợ thành lập viện nghiên cứu như thế nào?

Với hồ sơ viện nghiên cứu, khó khăn thường không nằm ở số lượng biểu mẫu mà ở việc làm cho lĩnh vực – nhân sự – điều lệ – trụ sở – cơ sở vật chất khớp với nhau ngay từ đầu. Luật Dương Trí triển khai công việc theo hướng kiểm tra điều kiện trước khi soạn hồ sơ, hạn chế việc phải thay đổi mô hình sau khi đã chuẩn bị nhân sự hoặc thuê địa điểm.

Rà soát mô hình và lĩnh vực

Xác định loại hình tổ chức khoa học và công nghệ, số lĩnh vực nên đăng ký, cơ quan tiếp nhận và các thủ tục chuyên ngành có thể phát sinh.

Kiểm tra nhân sự

Đối chiếu chế độ làm việc, bằng cấp, chuyên môn, tiến sĩ theo từng lĩnh vực và điều kiện của người đứng đầu trước khi chốt phạm vi hồ sơ.

Soạn và đồng bộ hồ sơ

Chuẩn hóa quyết định thành lập, điều lệ, biểu mẫu nhân sự, cơ sở vật chất, hồ sơ trụ sở và các tài liệu liên quan để hạn chế mâu thuẫn.

Theo dõi và bàn giao

Phối hợp nộp hồ sơ, xử lý yêu cầu sửa đổi/bổ sung trong phạm vi dịch vụ và bàn giao các đầu việc cần tiếp tục theo dõi sau khi viện được đăng ký.

Dịch vụ tư vấn thành lập viện nghiên cứu và phát triển của Luật Dương Trí
Phạm vi hỗ trợ được xác định theo mô hình, lĩnh vực và mức độ sẵn sàng của hồ sơ thực tế.

12. Câu hỏi thường gặp

Cá nhân có thể thành lập viện nghiên cứu không?

Luật cho phép tổ chức, cá nhân thành lập hoặc góp vốn thành lập tổ chức khoa học và công nghệ theo quy định. Với mô hình do cá nhân thành lập, điều lệ sử dụng Mẫu số 09 theo Nghị định 262/2025/NĐ-CP. Trước khi triển khai cần kiểm tra lĩnh vực dự kiến có thuộc phạm vi cá nhân được phép thành lập, góp vốn thành lập theo quy định áp dụng hay không.

Viện nghiên cứu có bắt buộc phải có 05 nhân sự toàn thời gian không?

Đối với điều kiện chung của tổ chức khoa học và công nghệ ngoài trường hợp công lập áp dụng cơ chế riêng, yêu cầu hiện hành là ít nhất 05 người có trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian; trong đó tối thiểu 30% có chuyên môn phù hợp với từng lĩnh vực đăng ký.

Viện nghiên cứu có bắt buộc phải có tiến sĩ không?

Nếu viện là tổ chức nghiên cứu khoa học hoặc tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, phải có ít nhất 01 tiến sĩ có chuyên môn phù hợp, làm việc toàn thời gian trong mỗi lĩnh vực đăng ký. Đối với viện công lập, người đứng đầu còn phải có trình độ tiến sĩ.

Có quy định vốn tối thiểu khi thành lập viện không?

Không có một mức vốn tối thiểu cố định áp dụng chung cho mọi viện trong nhóm điều kiện thành lập tại Nghị định 262/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, Mẫu số 10 yêu cầu tổ chức ngoài công lập và có vốn nước ngoài kê khai số vốn bằng tiền đủ bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên ít nhất 01 năm.

Có bắt buộc phải có phòng thí nghiệm không?

Không nên hiểu rằng mọi viện đều phải có cùng một loại phòng thí nghiệm. Tổ chức phải có quyền sở hữu hoặc sử dụng hợp pháp cơ sở vật chất – kỹ thuật đáp ứng chức năng và nhiệm vụ của mình. Việc cần phòng thí nghiệm, nhà xưởng hay thiết bị nào phụ thuộc lĩnh vực và hoạt động đăng ký thực tế.

Hồ sơ được nộp tại Bộ Khoa học và Công nghệ hay Sở Khoa học và Công nghệ?

Cục Thông tin, Thống kê cấp Giấy chứng nhận cho nhóm tổ chức thuộc thẩm quyền cấp trung ương được xác định tại Điều 22 Nghị định 262/2025/NĐ-CP. Các tổ chức còn lại nộp tại Sở Khoa học và Công nghệ nơi đặt trụ sở chính. Viện ngoài công lập do doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân thành lập thường thuộc nhóm cấp tỉnh.

Thời gian cấp Giấy chứng nhận hiện nay là bao lâu?

Theo thủ tục được công bố tại Quyết định 2498/QĐ-BKHCN năm 2026, cơ quan có thẩm quyền có tối đa 05 ngày làm việc để kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ; sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thời hạn thẩm định và cấp Giấy chứng nhận là 08 ngày làm việc.

Viện có vốn nước ngoài có làm giống viện ngoài công lập trong nước không?

Không. Tổ chức có vốn nước ngoài phải thực hiện thêm bước đề nghị UBND cấp tỉnh cho phép thành lập và phê duyệt điều lệ, sau đó mới hoàn tất việc thành lập và thực hiện đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ theo thời hạn quy định.

Kết luận

Để thành lập viện nghiên cứu và phát triển trong năm 2026, tổ chức hoặc cá nhân nên bắt đầu từ việc xác định đúng loại hình và phạm vi lĩnh vực, sau đó kiểm tra đồng thời ba nhóm điều kiện cốt lõi: điều lệ và mô hình tổ chức; nhân lực khoa học và công nghệ; trụ sở và cơ sở vật chất – kỹ thuật. Việc thu hẹp lĩnh vực về đúng năng lực thực tế thường giúp hồ sơ rõ ràng hơn, đồng thời giảm rủi ro thiếu tiến sĩ, nhân sự chuyên môn hoặc phương tiện kỹ thuật tương ứng.

Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin tham khảo theo quy định và thủ tục hành chính được công bố tại thời điểm cập nhật. Điều kiện và hồ sơ cần được đối chiếu với loại hình tổ chức, lĩnh vực đăng ký, chủ thể thành lập, địa phương đặt trụ sở và hoạt động chuyên ngành thực tế trước khi nộp.

Sau khi thành lập tổ chức, đơn vị có thể xem thêm quy định về đăng ký hoạt động nghiên cứu khoa học để rà soát thủ tục vận hành tiếp theo.

Khoa học & Công nghệ

Bạn cần tư vấn về thành lập viện nghiên cứu và phát triển?

Trao đổi với đội ngũ Luật Dương Trí để được rà soát quy định, hồ sơ và phương án áp dụng cho trường hợp thực tế.

Trao đổi thông tin qua Zalo
Trao đổi thông tin qua Zalo Trao đổi thông tin qua Zalo Trao đổi thông tin qua Zalo
Trao đổi thông tin qua Zalo