Cập nhật quy định PCCC với kho hàng mới nhất

An toàn kho hàng bắt đầu từ việc hiểu và thực hiện đúng quy định PCCC với kho hàng. Nhiều doanh nghiệp chủ quan cho rằng chỉ cần có bình chữa cháy là đủ, nhưng thực tế, pháp luật quy định chặt chẽ hơn nhiều, từ thiết kế hệ thống, lối thoát hiểm đến quy trình huấn luyện nhân viên. Bài viết này sẽ cập nhật đầy đủ những quy định PCCC mới nhất áp dụng cho kho hàng, giúp chủ cơ sở nắm rõ yêu cầu pháp lý, chuẩn bị hồ sơ đúng quy định và tránh rủi ro xử phạt khi kiểm tra định kỳ.

1. Căn cứ pháp lý về quy định PCCC với kho hàng

Các quy định PCCC với kho hàng hiện nay được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp luật chặt chẽ, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản và hạn chế tối đa nguy cơ cháy nổ trong hoạt động bảo quản, lưu trữ hàng hóa. Cụ thể, các căn cứ pháp lý chính bao gồm:

• Luật Phòng cháy và Chữa cháy năm 2001, được sửa đổi, bổ sung năm 2013, là nền tảng pháp lý cao nhất quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác PCCC.

• Nghị định số 136/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật PCCC, trong đó nêu rõ danh mục cơ sở thuộc diện phải thẩm duyệt, nghiệm thu về PCCC — bao gồm kho hàng, kho chứa vật liệu dễ cháy, kho logistics, nhà xưởng công nghiệp.

• Thông tư số 149/2020/TT-BCA của Bộ Công an hướng dẫn cụ thể về công tác thẩm duyệt, nghiệm thu hệ thống PCCC, tiêu chuẩn lối thoát nạn, thiết bị báo cháy, chữa cháy cho nhà kho, xưởng sản xuất.

• Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) liên quan đến thiết kế và vận hành hệ thống PCCC, như:

  • TCVN 2622:1995 – Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình;

  • TCVN 3890:2009 – Phương tiện PCCC cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng;

  • TCVN 5738:2021 – Hệ thống báo cháy – Yêu cầu kỹ thuật.

Theo Luật sư Phạm Đình Tú, chuyên gia tư vấn pháp lý về an toàn PCCC tại Luật Dương Trí: “Các kho hàng hiện nay không chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật PCCC mà còn phải tuân theo hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia. Việc kết hợp cả hai yếu tố này giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý và tăng tính an toàn vận hành.”

Việc nắm vững căn cứ pháp lý để đưa ra quy định PCCC với kho hàng là bước đầu tiên giúp doanh nghiệp hiểu được vì sao các quy định PCCC lại được đặt ra nghiêm ngặt đến vậy và cũng là cơ sở để áp dụng đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể trong thiết kế và vận hành kho hàng, sẽ được trình bày ở phần tiếp theo.

>>>Xem thêm: Quy định PCCC nhà trọ 4 tầng: Chủ nhà cần nắm rõ để tránh xử phạt

2. Các tiêu chuẩn kỹ thuật kho hàng về PCCC

Một trong những nội dung trọng yếu trong quy định PCCC với kho hàng là hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc phải được đáp ứng ngay từ khâu thiết kế, xây dựng đến quá trình vận hành. Các tiêu chuẩn này nhằm ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ, đồng thời đảm bảo khả năng xử lý sự cố kịp thời khi có hỏa hoạn xảy ra.

2.1. Hạ tầng và kết cấu kiến trúc đạt chuẩn phòng cháy

Theo quy định pháp luật, kết cấu kho hàng cần đảm bảo:

• Vật liệu xây dựng phải có khả năng chịu lửa tối thiểu 120 phút, đặc biệt với kho chứa vật liệu dễ cháy như vải, gỗ, nhựa, giấy…
• Chiều cao và mật độ lưu trữ trong kho phải được tính toán phù hợp, không gây cản trở đến hệ thống thoát hiểm, hệ thống chữa cháy tự động.
• Khoảng cách chống cháy tối thiểu giữa các kho liền kề là 6m, hoặc phải được ngăn cách bằng tường chịu lửa đạt tiêu chuẩn.

Những yếu tố này giúp hạn chế nguy cơ cháy lan diện rộng, đồng thời bảo vệ tài sản, nhân lực và hàng hóa hiệu quả. Do đó, quy định phòng cháy chữa cháy kho chứa hàng yêu cầu chủ đầu tư phải thẩm định thiết kế kiến trúc ngay từ đầu để tránh bị từ chối nghiệm thu PCCC.

2.2. Hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động

Đây là yêu cầu bắt buộc đối với kho hàng có diện tích từ 300m² trở lên, hoặc chứa hàng nguy hiểm về cháy nổ.

• Hệ thống báo cháy tự động: phải kết nối với trung tâm giám sát, sử dụng đầu báo nhiệt, khói phù hợp từng khu vực.
• Hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler hoặc Foam: mật độ phun đạt chuẩn từ ≥ 12 lít/m²/phút, bảo vệ hiệu quả khu vực nguy cơ cao.
• Bình chữa cháy xách tay: bố trí cách nhau tối đa 25m, sử dụng loại phù hợp như CO₂, bột ABC, đảm bảo có thể thao tác dễ dàng trong tình huống khẩn cấp.
• Nguồn nước chữa cháy: phải có bể chứa ≥ 5m³ hoặc đấu nối trực tiếp với hệ thống cấp nước PCCC bên ngoài.

Việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chí này giúp kho hàng được cấp chứng nhận đủ điều kiện hoạt động theo đúng quy định PCCC với kho hàng.

2.3. Lối thoát hiểm và hệ thống báo hiệu

Một yếu tố cực kỳ quan trọng nhưng thường bị coi nhẹ là lối thoát hiểm. Theo quy định:

• Khoảng cách tối đa từ mọi vị trí đến cửa thoát hiểm không vượt quá 30m, đảm bảo người trong kho có thể di chuyển an toàn khi xảy ra cháy.
• Chiều rộng cửa thoát tối thiểu là 0,9m, phải mở ra phía ngoài, không bị vật cản che khuất.
• Hệ thống phải lắp đầy đủ đèn chiếu sáng khẩn cấp, biển chỉ dẫn lối thoát hiểm, đèn báo cháy, có nguồn điện dự phòng.

Nếu không đáp ứng các yêu cầu trên, doanh nghiệp không chỉ bị từ chối nghiệm thu mà còn có thể bị xử phạt, thậm chí đình chỉ hoạt động nếu vi phạm nghiêm trọng. Do đó, tuân thủ đúng quy định an toàn cháy nổ cho kho hàng ngay từ đầu là cách tối ưu để tránh thiệt hại và rủi ro pháp lý.

>>>Xem thêm: Nghị định 50 về PCCC: Cơ sở pháp lý quan trọng đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy

3. Trách nhiệm của chủ kho theo quy định PCCC với kho hàng

Trong mọi trường hợp, trách nhiệm chính trong việc đảm bảo an toàn cháy nổ tại kho hàng thuộc về người đứng đầu cơ sở. Các quy định an toàn phòng cháy chữa cháy đặt ra yêu cầu bắt buộc đối với chủ kho không chỉ ở giai đoạn thiết kế – xây dựng, mà còn xuyên suốt quá trình vận hành, bảo trì và giám sát định kỳ. Việc tuân thủ đúng trách nhiệm sẽ giúp chủ kho tránh được nguy cơ bị xử phạt hoặc đình chỉ hoạt động.

3.1. Xây dựng hồ sơ PCCC đầy đủ trước khi vận hành

Trước khi kho hàng chính thức đi vào hoạt động, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý về PCCC như:

• Thẩm duyệt thiết kế PCCC: Phải thực hiện tại cơ quan Cảnh sát PCCC ngay từ giai đoạn thiết kế. Hồ sơ phải thể hiện rõ sơ đồ mặt bằng, vị trí hệ thống chữa cháy, thoát hiểm, báo cháy…
• Nghiệm thu hệ thống PCCC: Sau khi thi công xong, cần tổ chức kiểm tra thực tế toàn bộ hệ thống theo bản vẽ đã được thẩm duyệt. Nếu đạt yêu cầu mới được cấp văn bản nghiệm thu.
• Giấy chứng nhận đủ điều kiện PCCC: Là tài liệu pháp lý bắt buộc để kho được phép hoạt động. Giấy này chỉ được cấp khi công trình đáp ứng toàn bộ các tiêu chuẩn trong quy định PCCC với kho hàng.

Nếu không có đầy đủ hồ sơ, chủ kho sẽ bị xử phạt hành chính, thậm chí bị đình chỉ sử dụng kho theo quy định của Nghị định 136/2020/NĐ-CP.

3.2. Đào tạo và tổ chức diễn tập định kỳ

Một kho hàng có hệ thống hiện đại nhưng thiếu yếu tố con người cũng sẽ đối mặt với rủi ro cao. Vì vậy, quy định tiêu chuẩn PCCC kho hàng bắt buộc chủ cơ sở thực hiện:

• Huấn luyện kiến thức PCCC và kỹ năng thoát nạn cho toàn bộ cán bộ, công nhân viên ít nhất 1 lần/năm. Việc này không chỉ nhằm đối phó với kiểm tra, mà còn là cách nâng cao khả năng phản ứng khi có cháy.
• Tổ chức diễn tập chữa cháy và cứu nạn cứu hộ định kỳ: Nên xây dựng các kịch bản giả định phù hợp thực tế kho (cháy tại kho chứa vật liệu dễ cháy, cháy điện, cháy ban đêm…).
• Cập nhật chứng chỉ, bồi dưỡng lực lượng PCCC cơ sở: Đảm bảo luôn có người đủ năng lực trực tiếp xử lý ban đầu khi xảy ra sự cố.

Việc không tổ chức huấn luyện hoặc diễn tập có thể khiến chủ kho bị phạt từ 3–10 triệu đồng theo quy định pháp luật.

3.3 Kiểm tra, bảo trì hệ thống PCCC định kỳ

Hệ thống PCCC không phải “lắp xong để đấy”. Quy định PCCC với kho hàng bắt buộc chủ cơ sở phải thực hiện các nội dung kiểm tra – bảo trì tối thiểu sau:

• Bảo trì hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, bình chữa cháy xách tay… theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc quy định pháp luật (thường 6 tháng/lần).
• Kiểm tra áp suất, khả năng hoạt động thực tế của van, vòi, đầu phun… đảm bảo sẵn sàng sử dụng.
• Lập nhật ký, lưu hồ sơ kiểm tra, sửa chữa: Đây là căn cứ pháp lý chứng minh trách nhiệm khi cơ quan công an đến kiểm tra định kỳ hoặc khi có sự cố.

Chỉ khi thực hiện đúng các trách nhiệm nêu trên, chủ cơ sở mới đảm bảo được tính tuân thủ đầy đủ theo quy chuẩn PCCC kho hàng, bảo vệ an toàn người và tài sản trong mọi tình huống.

>>>Xem thêm: Giấy phép phòng cháy chữa cháy

4. Xử phạt vi phạm quy định PCCC với kho hàng

Việc không tuân thủ nghiêm túc quy định PCCC với kho hàng không chỉ đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng, tài sản của doanh nghiệp và người lao động, mà còn có thể dẫn đến các hình thức xử phạt hành chính, dân sự hoặc hình sự rất nghiêm khắc. Dưới đây là các mức phạt phổ biến hiện nay theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP và Nghị định 136/2020/NĐ-CP.

4.1. Phạt do thiếu hồ sơ thẩm duyệt, nghiệm thu PCCC

Đây là một trong những lỗi vi phạm phổ biến nhưng lại rất nghiêm trọng. Trường hợp kho hàng đưa vào hoạt động khi chưa có thẩm duyệt thiết kế PCCC hoặc chưa được nghiệm thu hệ thống PCCC:

• Mức phạt từ 5 triệu đến 40 triệu đồng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và quy mô kho hàng.
• Có thể bị buộc dừng hoạt động, thu hồi giấy phép kinh doanh nếu tiếp tục vi phạm kéo dài.
• Ngoài xử phạt hành chính, chủ kho có thể bị buộc phải tháo dỡ công trình hoặc cải tạo lại toàn bộ hệ thống PCCC để đảm bảo tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy cho kho hàng.

4.2. Phạt do không huấn luyện, diễn tập hoặc bảo trì hệ thống PCCC

Quy định pháp luật yêu cầu chủ cơ sở phải tổ chức huấn luyện PCCC định kỳ tối thiểu 1 lần/năm và bảo trì hệ thống PCCC theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Nếu không thực hiện:

• Mức phạt từ 3 đến 10 triệu đồng, tùy theo hành vi cụ thể như: không huấn luyện, không diễn tập, không kiểm tra thiết bị hoặc không lưu hồ sơ bảo trì.
• Trường hợp bị kiểm tra đột xuất, nếu không cung cấp được chứng từ, nhật ký bảo trì thì vẫn bị xử phạt như hành vi không thực hiện.

Điều này cho thấy việc duy trì hồ sơ đầy đủ là yếu tố bắt buộc trong thực thi quy định PCCC với kho hàng.

4.3. Vi phạm nghiêm trọng – gây cháy nổ

Trong những tình huống xấu nhất, nếu chủ kho không tuân thủ quy định mà dẫn đến sự cố cháy nổ gây thiệt hại nghiêm trọng, thì mức xử lý sẽ không còn dừng ở hành chính:

• Phạt tiền cao từ 50 triệu đồng trở lên, kèm theo hình phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động, thu hồi chứng nhận PCCC.
• Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 313 Bộ luật Hình sự nếu hậu quả về người hoặc tài sản vượt mức cho phép.
• Chủ cơ sở phải bồi thường toàn bộ thiệt hại, kể cả với tài sản của bên thứ ba hoặc ảnh hưởng đến môi trường, cộng đồng.

Liên hệ hỗ trợ pháp lý:

• Hotline: 0961 353 606
• Website: luatduongtri.vn
• Email: legal@luatduongtri.vn
• Facebook: Luật Dương Trí

>>>Xem thêm: Dịch Vụ Tư Vấn Luật Sư Thường Xuyên Chuyên Sâu Và Tiết Kiệm