Luật Đấu thầu 2023 (Luật số 22/2023/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/01/2024. Đến năm 2026, doanh nghiệp và cơ quan tổ chức đấu thầu cần đọc Luật này cùng các sửa đổi tại Luật 57/2024/QH15, Luật 90/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn hiện hành, đặc biệt là Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu.
Luật Đấu thầu 2023 còn áp dụng nguyên bản không?
Không nên áp dụng chỉ theo bản ban hành năm 2023. Luật số 22/2023/QH15 vẫn là luật nền tảng nhưng đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15. Khi áp dụng trong năm 2026, cần đọc theo nội dung đang có hiệu lực và văn bản hướng dẫn tương ứng.

1. Tình trạng pháp lý của Luật Đấu thầu 2023 năm 2026
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 23/06/2023 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2024. Sau đó, một số nội dung của Luật được sửa đổi, bổ sung bởi:
- Luật số 57/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 15/01/2025;
- Luật số 90/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
Vì vậy, khi viện dẫn “Luật Đấu thầu 2023” trong hồ sơ năm 2026, cần kiểm tra nội dung đã được sửa đổi thay vì chỉ sử dụng bản luật ban đầu.
Lưu ý: Nghị định 24/2024/NĐ-CP đã được thay thế trong lĩnh vực lựa chọn nhà thầu. Từ ngày 04/08/2025, Nghị định 214/2025/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn chính về lựa chọn nhà thầu.
2. Luật Đấu thầu điều chỉnh những hoạt động nào?
Luật Đấu thầu điều chỉnh hoạt động quản lý nhà nước về đấu thầu, quyền và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; việc lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu và lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi luật định.
Trong thực tế, các nhóm công việc thường gặp gồm:
- Lựa chọn nhà thầu tư vấn;
- Lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa;
- Lựa chọn nhà thầu xây lắp;
- Lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn;
- Gói thầu hỗn hợp;
- Lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh trong các trường hợp pháp luật quy định.
3. Phân biệt lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư
| Nội dung | Lựa chọn nhà thầu | Lựa chọn nhà đầu tư |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Chọn đơn vị thực hiện một gói thầu. | Chọn chủ thể thực hiện một dự án đầu tư kinh doanh. |
| Đối tượng điển hình | Tư vấn, hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp. | Dự án đầu tư thuộc trường hợp phải tổ chức lựa chọn nhà đầu tư. |
| Kết quả | Nhà thầu được lựa chọn và hợp đồng gói thầu. | Nhà đầu tư được lựa chọn để triển khai dự án. |
Hai quá trình có nhiều thuật ngữ giống nhau nhưng khác về đối tượng, trình tự và văn bản hướng dẫn. Do đó, khi xác định thủ tục cần làm, phải làm rõ ngay đây là gói thầu hay dự án lựa chọn nhà đầu tư.
4. Các hình thức lựa chọn nhà thầu
Luật Đấu thầu quy định nhiều hình thức lựa chọn nhà thầu, mỗi hình thức có điều kiện áp dụng riêng.
Đấu thầu rộng rãi
Hình thức cạnh tranh rộng và được áp dụng khi không thuộc trường hợp sử dụng hình thức khác theo pháp luật.
Đấu thầu hạn chế
Áp dụng với gói thầu có yêu cầu đặc thù và chỉ một số nhà thầu đáp ứng được điều kiện theo quy định.
Chỉ định thầu
Chỉ được sử dụng trong các trường hợp luật định, bao gồm các tình huống cấp bách, đặc thù hoặc trong hạn mức do Chính phủ quy định.
Chào hàng cạnh tranh
Áp dụng với các gói thầu thuộc phạm vi và điều kiện cụ thể theo Luật Đấu thầu và văn bản hướng dẫn.
Mua sắm trực tiếp, tự thực hiện
Mỗi hình thức có yêu cầu riêng về đối tượng, điều kiện và trình tự triển khai.
Các hình thức khác
Bao gồm tham gia thực hiện của cộng đồng, đàm phán giá và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt theo luật.
Riêng chỉ định thầu rút gọn hiện được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Xem quy trình chỉ định thầu rút gọn năm 2026.
5. Các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu
Điều 16 Luật Đấu thầu quy định các nhóm hành vi bị cấm nhằm bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
- Đưa, nhận hoặc môi giới hối lộ;
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu;
- Thông thầu;
- Gian lận;
- Cản trở;
- Không bảo đảm công bằng, minh bạch;
- Tiết lộ tài liệu, thông tin không đúng thẩm quyền;
- Chuyển nhượng thầu trái pháp luật;
- Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa bảo đảm các điều kiện theo luật;
- Các hành vi bị cấm khác theo nội dung luật đang có hiệu lực.
Hành vi vi phạm có thể dẫn đến hủy thầu, cấm tham gia hoạt động đấu thầu, xử phạt hành chính hoặc trách nhiệm khác tùy mức độ và hậu quả.
6. Đấu thầu qua mạng trong hệ thống hiện hành
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là hạ tầng chính để công khai thông tin và tổ chức nhiều hoạt động lựa chọn nhà thầu. Việc đăng tải thông tin, sử dụng biểu mẫu và thao tác trên hệ thống hiện được hướng dẫn bởi Thông tư 79/2025/TT-BTC.
Các bên cần lưu ý:
- Đăng ký và duy trì tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia;
- Đăng tải đúng loại thông tin và đúng thời điểm;
- Sử dụng đúng mẫu hồ sơ điện tử;
- Theo dõi làm rõ, sửa đổi hồ sơ mời thầu;
- Kiểm tra chữ ký số, dữ liệu kê khai và tệp đính kèm trước thời điểm đóng thầu.
Không nên hiểu rằng mọi gói thầu đều bắt buộc thực hiện hoàn toàn trên hệ thống trong mọi trường hợp. Luật và Nghị định 214/2025/NĐ-CP vẫn quy định các trường hợp, lộ trình và ngoại lệ cụ thể.
7. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu và tiến độ thực hiện
Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là cơ sở để tổ chức lựa chọn nhà thầu cho các gói thầu. Nội dung kế hoạch phải xác định các thông tin như tên gói thầu, giá gói thầu, nguồn vốn, hình thức và phương thức lựa chọn, thời gian tổ chức lựa chọn, loại hợp đồng và thời gian thực hiện gói thầu theo quy định.
Đối với dự án có nhiều gói thầu, pháp luật cho phép xem xét lập kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu nhằm đồng bộ tiến độ và phương án triển khai.
Thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu không có một mốc chung cho tất cả gói thầu. Xem thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu năm 2026.
8. Các văn bản hướng dẫn quan trọng đang áp dụng
| Văn bản | Nội dung chính | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Nghị định 214/2025/NĐ-CP | Quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu. | Từ 04/08/2025 |
| Thông tư 79/2025/TT-BTC | Đăng tải thông tin và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. | Từ 04/08/2025 |
| Thông tư 80/2025/TT-BTC | Mẫu hồ sơ yêu cầu, báo cáo đánh giá, báo cáo thẩm định, kiểm tra và báo cáo hoạt động đấu thầu. | Từ 08/08/2025 |
Đối với từng lĩnh vực như thuốc, thiết bị y tế, xây dựng, quốc phòng – an ninh hoặc dự án lựa chọn nhà đầu tư, có thể còn phải áp dụng thêm văn bản chuyên ngành.
9. Các nội dung cần đặc biệt lưu ý khi áp dụng năm 2026
- Kiểm tra nội dung Luật Đấu thầu 2023 sau khi đã được sửa đổi bởi Luật 57/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15;
- Không tiếp tục dùng Nghị định 24/2024/NĐ-CP làm căn cứ hiện hành cho lựa chọn nhà thầu;
- Không áp dụng các hạn mức chỉ định thầu cũ sau khi Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hiệu lực;
- Phân biệt rõ lựa chọn nhà thầu với lựa chọn nhà đầu tư;
- Kiểm tra đúng mẫu hồ sơ và quy định đăng tải theo Thông tư 79/2025/TT-BTC, Thông tư 80/2025/TT-BTC;
- Không sử dụng một quy trình chung cho đấu thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh, chỉ định thầu và các hình thức khác.
10. Câu hỏi thường gặp
1. Luật Đấu thầu 2023 còn hiệu lực năm 2026 không?
Có. Tuy nhiên, Luật đã được sửa đổi, bổ sung bởi các luật ban hành năm 2024 và 2025, nên phải áp dụng theo nội dung đang có hiệu lực.
2. Nghị định 24/2024/NĐ-CP còn áp dụng không?
Không còn là văn bản hướng dẫn hiện hành về lựa chọn nhà thầu. Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 04/08/2025.
3. Hạn mức chỉ định thầu hiện nay xem ở đâu?
Hạn mức hiện hành được quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Mức cụ thể phụ thuộc loại gói thầu và việc gói thầu thuộc dự án hay dự toán mua sắm.
4. Mọi gói thầu có phải đấu thầu qua mạng không?
Không nên hiểu theo nghĩa tuyệt đối. Cần kiểm tra quy định về phạm vi, trường hợp áp dụng và ngoại lệ tại Luật Đấu thầu cùng Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
5. Doanh nghiệp muốn tham gia đấu thầu cần kiểm tra gì trước?
Cần kiểm tra tư cách hợp lệ, yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm, hồ sơ mời thầu, thời điểm đóng thầu, bảo đảm dự thầu, dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các điều kiện chuyên ngành liên quan.

