07/05/2025 | Chia sẻ

Hướng Dẫn Thủ Tục Đấu Thầu Dự Án Theo Quy Định Pháp Luật Mới Nhất

Ngày đăng: 07/05/2025Tác giả: Phạm Đình AnhCập nhật: 26/08/2026

Hoạt động đấu thầu là một phần không thể thiếu trong các dự án đầu tư công, xây dựng cơ bản, mua sắm công và dịch vụ tư vấn. Việc nắm rõ thủ tục đấu thầu dự án giúp nhà thầu và bên mời thầu đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh rủi ro, và nâng cao tính minh bạch trong lựa chọn nhà thầu. Bài viết dưới đây Luật Dương Trí sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về quy trình đấu thầu theo Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực tính đến năm 2025.

1. Đấu Thầu Dự Án Là Gì?

Theo Điều 4 – Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, đấu thầu là quy trình pháp lý nhằm lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư thông qua hình thức cạnh tranh, công khai, minh bạch để ký kết và thực hiện các hợp đồng về cung cấp dịch vụ, mua sắm hàng hóa, xây lắp công trình hoặc thực hiện dự án đầu tư. Việc thực hiện thủ tục đấu thầu dự án nhằm mục đích sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước, nâng cao chất lượng công trình, đồng thời đảm bảo công bằng giữa các bên tham gia.

Trong thực tiễn, thủ tục đấu thầu dự án được áp dụng rất rộng rãi, đặc biệt trong các lĩnh vực có sử dụng vốn nhà nước hoặc có tính chất công. Cụ thể bao gồm:

Đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn nhà nước: Đây là lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong các hoạt động đấu thầu hiện nay. Các dự án đầu tư công, công trình hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục… đều bắt buộc phải thực hiện thủ tục đấu thầu dự án theo đúng quy định của Luật Đấu thầu để lựa chọn đơn vị thi công.
Mua sắm tài sản công: Theo quy định tại Điều 1 và Điều 3 – Luật Đấu thầu 2023, việc mua sắm trang thiết bị, phương tiện, vật tư cho các cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước phải thực hiện thông qua hình thức đấu thầu để đảm bảo hiệu quả kinh tế và ngăn ngừa tham nhũng, lãng phí.
Thuê dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn: Bao gồm khảo sát, thiết kế, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định dự án… Các hoạt động này thường nằm trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và cũng bắt buộc phải thực hiện thủ tục đấu thầu dự án theo hình thức phù hợp (đấu thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh…).
Đầu tư theo hình thức PPP (Đối tác công tư): Theo Điều 74 – Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) 2020, các dự án hợp tác giữa nhà nước và nhà đầu tư tư nhân như BOT, BTO, BLT… đều phải trải qua quy trình đấu thầu nghiêm ngặt để lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tài chính, kỹ thuật và uy tín.

Như vậy, thủ tục đấu thầu dự án không chỉ là quy trình lựa chọn nhà thầu mà còn là công cụ pháp lý nhằm nâng cao tính cạnh tranh, công khai và hiệu quả đầu tư. Việc áp dụng đúng và đầy đủ các quy định tại Luật Đấu thầu 2023, cùng với các văn bản hướng dẫn như Nghị định 24/2024/NĐ-CP (dự kiến ban hành trong năm 2025), sẽ giúp các chủ đầu tư và nhà thầu hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng và tiến độ thực hiện dự án.

>>> Xem thêm: Dịch Vụ Tư Vấn Thành Lập Doanh Nghiệp Có Vốn Đầu Tư Nước Ngoài Tại Việt Nam

2. Các Hình Thức Đấu Thầu Theo Pháp Luật Việt Nam

Đây là hình thức phổ biến nhất trong quá trình thực hiện thủ tục đấu thầu dự án. Theo quy định tại khoản 1 Điều 20 – Luật Đấu thầu 2023, đấu thầu rộng rãi được áp dụng khi không có ràng buộc về tính chất kỹ thuật, bí mật quốc gia hoặc yêu cầu đặc biệt về năng lực nhà thầu. Hình thức này cho phép nhiều nhà thầu cùng tham gia cạnh tranh công khai, từ đó tăng tính minh bạch và chọn được phương án tốt nhất về giá và kỹ thuật.

Đấu thầu hạn chế

Khi dự án có yêu cầu kỹ thuật cao, công nghệ đặc thù hoặc số lượng nhà thầu có năng lực trên thị trường hạn chế, thủ tục đấu thầu dự án sẽ áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế theo khoản 2 Điều 20 – Luật Đấu thầu 2023. Trong trường hợp này, chỉ có một số nhà thầu có tên trong danh sách mời thầu mới được quyền tham gia, nhằm đảm bảo chất lượng và tính bảo mật.

Chỉ định thầu

Chỉ định thầu là hình thức đặc biệt trong thủ tục đấu thầu dự án, chỉ được áp dụng trong những trường hợp khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, an ninh – quốc phòng hoặc khi chỉ có một nhà thầu đủ năng lực. Điều kiện và quy trình thực hiện chỉ định thầu được quy định chặt chẽ tại khoản 3 Điều 20 – Luật Đấu thầu 2023 nhằm tránh tình trạng lạm dụng, thiếu minh bạch.

Chào hàng cạnh tranh

Đây là hình thức đơn giản hóa trong thủ tục đấu thầu dự án, thường được sử dụng cho các gói thầu có giá trị nhỏ, quy mô hạn chế hoặc thời gian thực hiện ngắn. Theo khoản 4 Điều 20, hình thức chào hàng cạnh tranh giúp tiết kiệm thời gian và chi phí nhưng vẫn đảm bảo cạnh tranh tối thiểu giữa các nhà thầu tham gia.

Tự thực hiện hoặc thuê tư vấn

Trong một số trường hợp, đặc biệt là với cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập có đủ điều kiện, gói thầu có thể được thực hiện nội bộ hoặc thuê đơn vị tư vấn độc lập. Hình thức này, theo khoản 5 Điều 20, chỉ được áp dụng khi đáp ứng điều kiện cụ thể về năng lực, minh chứng tính hiệu quả và phù hợp với quy mô gói thầu.

Đàm phán cạnh tranh

Thủ tục đấu thầu dự án trong lĩnh vực PPP (hợp tác công tư) hoặc các dự án có tính chất phức tạp, kỹ thuật cao, thường áp dụng hình thức đàm phán cạnh tranh. Đây là hình thức được quy định tại khoản 6 Điều 20, cho phép bên mời thầu và nhà đầu tư thương thảo trực tiếp về các điều khoản kỹ thuật – tài chính để đi đến thống nhất ký hợp đồng.

>>> Xem thêm: Hướng Dẫn Thủ Tục Đăng Ký Dự Án Đầu Tư Mở Rộng

Hướng dẫn quy trình thủ tục đấu thầu dự án

3. Điều Kiện Tham Gia Đấu Thầu

Trong bất kỳ thủ tục đấu thầu dự án nào, việc xác định rõ điều kiện tham gia của nhà thầu là bước quan trọng để đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh và hợp pháp. Theo Điều 5 – Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu, nhà đầu tư chỉ được tham gia đấu thầu nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

3.1. Có đăng ký kinh doanh hợp pháp và hoạt động đúng lĩnh vực

Nhà thầu tham gia thủ tục đấu thầu dự án bắt buộc phải là tổ chức, cá nhân có tư cách pháp lý rõ ràng, đã đăng ký hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, lĩnh vực đăng ký kinh doanh phải phù hợp với nội dung của gói thầu – ví dụ như xây dựng, tư vấn, cung cấp thiết bị… Điều này đảm bảo nhà thầu có đủ cơ sở pháp lý và nghiệp vụ chuyên môn để thực hiện hợp đồng nếu trúng thầu.

3.2. Không thuộc danh sách bị cấm tham gia đấu thầu

Theo khoản 2 Điều 5 – Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu sẽ bị loại khỏi thủ tục đấu thầu dự án nếu đang trong thời gian bị cấm đấu thầu do vi phạm nghiêm trọng các quy định về đấu thầu, như gian lận, thông thầu, hoặc vi phạm đạo đức kinh doanh trong quá khứ. Việc công khai danh sách này được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để các bên liên quan dễ dàng tra cứu.

3.3. Có năng lực tài chính và kinh nghiệm thực hiện gói thầu tương tự

Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quá trình xét thầu. Theo quy định tại khoản 3 Điều 5 – Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu phải chứng minh được năng lực tài chính thông qua báo cáo tài chính được kiểm toán và hợp đồng đã thực hiện thành công với quy mô tương đương. Trong thủ tục đấu thầu dự án, yếu tố này giúp cơ quan mời thầu đánh giá được tính khả thi khi giao gói thầu.

3.4. Đảm bảo về nhân sự, thiết bị và điều kiện kỹ thuật

Một thủ tục đấu thầu dự án bài bản không thể thiếu phần đánh giá nguồn lực của nhà thầu, bao gồm đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật, nhân công, cũng như máy móc, thiết bị thi công phù hợp với gói thầu. Nhà thầu phải cung cấp hồ sơ chứng minh năng lực đội ngũ (chứng chỉ hành nghề, kinh nghiệm làm việc), cũng như liệt kê thiết bị chuyên dụng hiện có hoặc cam kết thuê/mua trong thời gian thi công.

3.5. Không vi phạm quy định về cạnh tranh không lành mạnh

Cuối cùng, theo khoản 5 Điều 5 – Luật Đấu thầu 2023, các hành vi như thông thầu, thỏa thuận ngầm về giá, chia thầu, mượn tư cách pháp lý… đều bị nghiêm cấm. Nhà thầu nếu vi phạm sẽ không chỉ bị loại khỏi gói thầu mà còn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo thủ tục đấu thầu dự án diễn ra minh bạch, đúng pháp luật và công bằng.

4. Thủ Tục Đấu Thầu Dự Án: Quy Trình Chuẩn Từng Bước

Việc thực hiện thủ tục đấu thầu dự án đúng trình tự pháp luật không chỉ đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh công bằng mà còn giúp nhà thầu tránh được các rủi ro pháp lý trong quá trình xét thầu. Theo quy định tại Luật Đấu thầu 2023, cụ thể từ Điều 33 đến Điều 66, quá trình đấu thầu thường trải qua 7 bước cơ bản như sau:

Bước 1: Lập và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu

Đây là bước khởi đầu trong toàn bộ thủ tục đấu thầu dự án. Chủ đầu tư có trách nhiệm lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo Điều 33 – Luật Đấu thầu 2023, trong đó nêu rõ:

Tên gói thầu, nội dung chi tiết
Hình thức và phương thức đấu thầu
Thời gian thực hiện và nguồn vốn sử dụng

Kế hoạch này cần được phê duyệt bởi cấp có thẩm quyền trước khi triển khai đấu thầu. Đây là cơ sở pháp lý để xác định tính hợp lệ của toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ mời thầu (HSMT)

Trong thủ tục đấu thầu dự án, hồ sơ mời thầu (HSMT) đóng vai trò là “đề bài” mà nhà thầu cần giải. Theo hướng dẫn tại Thông tư 08/2022/TT-BKHĐT, HSMT phải được lập theo mẫu chuẩn và bao gồm:

Yêu cầu về kỹ thuật, tiến độ thực hiện
Điều kiện năng lực, tài chính, pháp lý của nhà thầu
Tiêu chí đánh giá: giá, kinh nghiệm, nhân lực, kỹ thuật

HSMT càng rõ ràng, chi tiết thì quá trình đánh giá càng thuận lợi, tránh tranh chấp phát sinh về sau.

Bước 3: Phát hành HSMT và tiếp nhận hồ sơ dự thầu

Bên mời thầu tiến hành công bố, phát hành HSMT theo đúng thời gian quy định. Thời gian phát hành thường kéo dài từ 10 đến 45 ngày, tùy theo quy mô gói thầu, theo quy định tại Điều 36 – Luật Đấu thầu 2023.

Nhà thầu tham gia thủ tục đấu thầu dự án cần nộp hồ sơ dự thầu đầy đủ, đúng hạn và kèm theo bảo lãnh dự thầu (theo mẫu quy định). Việc chậm nộp, thiếu hồ sơ hoặc không đúng mẫu có thể dẫn đến bị loại từ vòng đầu.

Bước 4: Mở thầu công khai

Theo Điều 40 – Luật Đấu thầu 2023, việc mở thầu phải được tiến hành đúng thời điểm đã ghi trong HSMT, với sự chứng kiến của đại diện các bên liên quan.

Toàn bộ hồ sơ được mở công khai, ghi biên bản, xác nhận rõ ràng về số lượng, nội dung, và tình trạng niêm phong. Đây là bước quan trọng trong thủ tục đấu thầu dự án nhằm đảm bảo tính minh bạch và công khai trong quá trình đánh giá.

Bước 5: Đánh giá hồ sơ dự thầu

Hồ sơ dự thầu được đánh giá theo trình tự sau:

Đánh giá sơ bộ: Kiểm tra tính hợp lệ về pháp lý, năng lực tài chính cơ bản
Đánh giá chi tiết: Xét về kỹ thuật, tiến độ, giải pháp thi công, giá dự thầu…

Theo Điều 41 và Điều 43 – Luật Đấu thầu 2023, việc đánh giá phải dựa trên các tiêu chí đã ghi rõ trong HSMT, tránh tùy tiện hoặc thiên vị. Đây là giai đoạn then chốt của thủ tục đấu thầu dự án, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trúng thầu.

Bước 6: Thẩm định và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu

Sau khi đánh giá xong, tổ chức thẩm định báo cáo kết quả lựa chọn nhà thầu và trình chủ đầu tư phê duyệt. Theo Điều 45 – Luật Đấu thầu 2023, kết quả trúng thầu phải được thông báo công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đồng thời ban hành quyết định bằng văn bản.

Việc phê duyệt kết quả là bước xác nhận chính thức tính hợp pháp của quá trình thực hiện thủ tục đấu thầu dự án.

Bước 7: Ký kết hợp đồng và triển khai dự án

Cuối cùng, nhà thầu trúng thầu sẽ tiến hành ký kết hợp đồng trong thời gian quy định, thường là từ 20–30 ngày kể từ ngày có kết quả. Hợp đồng phải tuân thủ nội dung đã chào thầu và đúng với Điều 66 – Luật Đấu thầu 2023, bao gồm:

Giá trị hợp đồng, tiến độ
Các điều khoản về bảo hành, thanh toán
Phạt vi phạm, chấm dứt hợp đồng…

Sau đó, nhà thầu triển khai thi công, cung cấp dịch vụ hoặc hàng hóa theo hợp đồng.

5. Tư Vấn Thủ Tục Đấu Thầu Dự Án – Luật Dương Trí

Đấu thầu dự án là quy trình bắt buộc trong nhiều lĩnh vực như xây dựng cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục, năng lượng… đặc biệt với dự án sử dụng vốn nhà nước, ODA hoặc thuộc diện xã hội hóa theo quy định pháp luật. Việc thực hiện đúng thủ tục đấu thầu dự án là điều kiện tiên quyết để nhà đầu tư, nhà thầu tham gia hợp lệ và có cơ hội trúng thầu theo đúng quy định của Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Thủ tục đấu thầu được chia thành nhiều giai đoạn: chuẩn bị lựa chọn nhà thầu, đăng tải thông tin mời thầu, phát hành hồ sơ mời thầu (HSMT), tiếp nhận và đánh giá hồ sơ dự thầu, thương thảo hợp đồng, ra quyết định phê duyệt kết quả và ký kết hợp đồng.

Với mỗi loại gói thầu (tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp), hồ sơ pháp lý và tiêu chí đánh giá sẽ khác nhau. Đồng thời, hình thức đấu thầu cũng rất đa dạng: đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, tự thực hiện hoặc lựa chọn nhà đầu tư theo phương thức PPP.

Luật Dương Trí hỗ trợ toàn diện thủ tục đấu thầu dự án: từ tư vấn quy trình, rà soát năng lực pháp lý, soạn thảo hồ sơ dự thầu, đến đại diện làm việc với bên mời thầu và hỗ trợ trong quá trình thương thảo, ký kết và triển khai hợp đồng. Đặc biệt, chúng tôi giúp doanh nghiệp xử lý mọi vướng mắc về tiêu chí kỹ thuật, năng lực tài chính, pháp lý chứng minh năng lực để nâng cao khả năng trúng thầu – hợp pháp và hiệu quả.

Liên hệ ngay