Tư vấn pháp luật theo vụ việc phù hợp khi doanh nghiệp cần giải quyết một vấn đề pháp lý xác định mà chưa cần thuê dịch vụ pháp lý thường xuyên. Phạm vi có thể là rà soát một hợp đồng, xử lý một tình huống lao động, đánh giá một tranh chấp, kiểm tra điều kiện giấy phép hoặc đưa ra ý kiến pháp lý cho một quyết định cụ thể.
Khi nào nên chọn tư vấn theo vụ việc?
Nên chọn khi doanh nghiệp đã xác định được một nhu cầu cụ thể, có đầu ra rõ ràng và có thể khoanh phạm vi công việc. Nếu các yêu cầu phát sinh liên tục trong vận hành, cần nhiều lần rà soát hợp đồng, nhân sự, giấy phép hoặc quyết định quản trị, mô hình tư vấn pháp luật thường xuyên sẽ phù hợp hơn.

1. Tư vấn pháp luật theo vụ việc là gì?
Đây là hình thức doanh nghiệp thuê luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư xử lý một đầu việc hoặc một nhóm công việc có liên quan trực tiếp đến cùng một vấn đề.
Ví dụ:
- Rà soát và sửa một hợp đồng phân phối;
- Đánh giá phương án chấm dứt hợp đồng lao động với một nhân sự;
- Phân tích rủi ro trước khi góp vốn hoặc mua phần vốn góp;
- Kiểm tra điều kiện xin một giấy phép chuyên ngành;
- Soạn công văn phản hồi đối tác trong một tranh chấp;
- Đánh giá hồ sơ trước khi làm việc với cơ quan quản lý;
- Đưa ra ý kiến pháp lý cho một quyết định đầu tư hoặc giao dịch cụ thể.
Điểm quan trọng là phạm vi phải xác định được: luật sư cần nghiên cứu tài liệu nào, giải quyết câu hỏi nào và bàn giao kết quả dưới hình thức nào.
2. Những trường hợp doanh nghiệp thường cần tư vấn theo vụ việc
Hợp đồng và giao dịch
Soạn thảo, rà soát, sửa điều khoản, đánh giá trách nhiệm, quyền chấm dứt, phạt vi phạm, bồi thường và cơ chế giải quyết tranh chấp.
Lao động và nhân sự
Kỷ luật lao động, chấm dứt hợp đồng, thay đổi vị trí, tiền lương, nội quy, tranh chấp hoặc xử lý một trường hợp nhân sự cụ thể.
Doanh nghiệp và đầu tư
Thay đổi cơ cấu sở hữu, góp vốn, chuyển nhượng, quản trị, quyền biểu quyết hoặc một giao dịch đầu tư riêng biệt.
Giấy phép và tuân thủ
Xác định điều kiện, hồ sơ, thẩm quyền và rủi ro pháp lý của một giấy phép hoặc một hoạt động kinh doanh có điều kiện.
Sở hữu trí tuệ
Rà soát quyền đối với nhãn hiệu, phần mềm, bản quyền, hợp đồng chuyển giao hoặc phương án xử lý một hành vi xâm phạm cụ thể.
Thuế và nghĩa vụ tài chính
Phân tích một giao dịch, cách áp dụng nghĩa vụ thuế hoặc phối hợp rà soát hồ sơ pháp lý liên quan đến vấn đề thuế cụ thể.
3. Tư vấn theo vụ việc nên có đầu ra gì?
Tùy yêu cầu, kết quả có thể gồm một hoặc nhiều đầu ra sau:
| Nhu cầu | Đầu ra có thể thỏa thuận |
|---|---|
| Rà soát vấn đề pháp lý | Ý kiến pháp lý, nhận diện rủi ro, phương án và các bước cần thực hiện |
| Rà soát hợp đồng | Bản hợp đồng có track changes, bảng nhận xét điều khoản, đề xuất phương án đàm phán |
| Hồ sơ thủ tục | Danh mục hồ sơ, biểu mẫu, dự thảo văn bản và hướng dẫn nộp |
| Tranh chấp ban đầu | Đánh giá hồ sơ, phương án thương lượng, dự thảo thư/công văn phản hồi |
| Quyết định quản trị | Phân tích phương án, điều kiện pháp lý, rủi ro và tài liệu nội bộ cần ban hành |
Doanh nghiệp nên yêu cầu mô tả rõ đầu ra bàn giao trong phạm vi dịch vụ. “Tư vấn một vụ việc” có thể chỉ là một buổi trao đổi, nhưng cũng có thể bao gồm nghiên cứu hồ sơ, ý kiến bằng văn bản, soạn tài liệu và các vòng hiệu chỉnh.
4. Quy trình tư vấn pháp luật theo vụ việc
- Tiếp nhận yêu cầu: làm rõ vấn đề, mục tiêu, thời hạn và người phụ trách phối hợp.
- Rà soát tài liệu ban đầu: xác định tài liệu đã có, tài liệu còn thiếu và các dữ kiện cần xác minh.
- Xác định phạm vi: thống nhất câu hỏi cần trả lời, đầu ra, số vòng làm việc, thời gian dự kiến và phần việc không bao gồm.
- Báo phí và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý: chi phí được xác định theo phạm vi đã thống nhất.
- Nghiên cứu và phân tích: đối chiếu hồ sơ thực tế với quy định pháp luật và các rủi ro liên quan.
- Bàn giao phương án/tài liệu: trao đổi kết quả, giải thích lựa chọn và hoàn thiện tài liệu trong phạm vi.
- Xác định công việc tiếp theo nếu có: đại diện làm việc, đàm phán, thủ tục hành chính hoặc tố tụng được thỏa thuận riêng khi phát sinh.
5. Chi phí tư vấn theo vụ việc được xác định thế nào?
Không nên báo một mức phí cố định cho mọi vụ việc khi chưa xem phạm vi. Chi phí thường phụ thuộc:
- Số lượng và độ phức tạp của tài liệu;
- Số vấn đề pháp lý cần nghiên cứu;
- Yêu cầu tư vấn miệng hay ý kiến bằng văn bản;
- Có phải soạn/sửa hợp đồng, công văn hoặc hồ sơ hay không;
- Số vòng hiệu chỉnh;
- Thời hạn cần hoàn thành;
- Có cần tham gia họp, thương lượng hoặc làm việc với bên thứ ba hay không;
- Có yếu tố nước ngoài hoặc pháp luật chuyên ngành hay không.
Nguyên tắc phù hợp là làm rõ phạm vi, phương thức tính thù lao và các chi phí phát sinh trong hợp đồng dịch vụ pháp lý trước khi triển khai.
6. Nên chọn tư vấn theo vụ việc hay tư vấn thường xuyên?
| Tiêu chí | Theo vụ việc | Thường xuyên |
|---|---|---|
| Nhu cầu | Một vấn đề xác định | Nhiều vấn đề phát sinh định kỳ |
| Bối cảnh | Có thể nghiên cứu riêng cho từng lần | Luật sư duy trì hiểu biết liên tục về doanh nghiệp |
| Chi phí | Theo đầu việc/phạm vi cụ thể | Theo gói, thời lượng hoặc phạm vi định kỳ |
| Phù hợp | Doanh nghiệp ít phát sinh việc pháp lý hoặc có một việc chuyên sâu | Doanh nghiệp thường xuyên ký hợp đồng, quản trị nhân sự, giấy phép, tuân thủ |
Nếu doanh nghiệp cần một đầu mối pháp lý dài hạn, xem dịch vụ tư vấn pháp luật thường xuyên cho doanh nghiệp.
7. Những công việc nào cần thỏa thuận phạm vi riêng?
Tư vấn ban đầu không mặc nhiên bao gồm toàn bộ quá trình thực hiện. Các công việc sau thường cần xác định riêng:
- Đại diện làm việc với đối tác hoặc cơ quan nhà nước;
- Đàm phán nhiều vòng;
- Nộp và theo dõi thủ tục hành chính;
- Tham gia hòa giải, trọng tài hoặc tố tụng;
- Giám định, định giá hoặc thu thập chứng cứ chuyên sâu;
- Rà soát pháp luật nước ngoài;
- Công việc phát sinh ngoài vấn đề đã giao ban đầu.
Việc ghi rõ phạm vi giúp doanh nghiệp biết chính xác luật sư sẽ làm gì, kết quả nào được bàn giao và khi nào cần bổ sung một phạm vi dịch vụ mới.
8. Thông tin vụ việc được bảo mật thế nào?
Luật Luật sư nghiêm cấm luật sư tiết lộ thông tin về vụ việc và khách hàng mà mình biết trong khi hành nghề, trừ trường hợp được khách hàng đồng ý bằng văn bản hoặc pháp luật có quy định khác.
Trong thực tế, với hồ sơ doanh nghiệp có dữ liệu nhạy cảm, các bên nên thống nhất thêm:
- Đầu mối được quyền cung cấp và nhận tài liệu;
- Phạm vi tài liệu được chia sẻ;
- Cách gửi và lưu trữ hồ sơ;
- Người được tham gia các cuộc trao đổi;
- Yêu cầu bảo mật bổ sung đối với giao dịch, dữ liệu cá nhân hoặc bí mật kinh doanh.
9. Luật Dương Trí tiếp nhận vụ việc theo cách nào?
Luật Dương Trí tiếp nhận yêu cầu theo quy trình:
- Làm rõ mục tiêu và vấn đề cần xử lý;
- Đề nghị cung cấp tài liệu cần thiết;
- Xác định phạm vi và đầu ra;
- Thông báo thời gian dự kiến và chi phí;
- Triển khai sau khi hai bên thống nhất phạm vi dịch vụ.
Các yêu cầu có thể liên quan đến doanh nghiệp, hợp đồng, đầu tư, giấy phép, sở hữu trí tuệ, lao động, thuế hoặc tranh chấp. Với vấn đề cần chuyên môn khác hoặc phạm vi không phù hợp, việc tiếp nhận sẽ được xác định sau khi rà soát thông tin ban đầu.
10. Câu hỏi thường gặp
1. Tư vấn theo vụ việc có bắt buộc ký gói dài hạn không?
Không. Phạm vi có thể giới hạn trong một vụ việc hoặc một đầu việc cụ thể theo hợp đồng dịch vụ pháp lý.
2. Có thể chỉ thuê luật sư rà soát một hợp đồng không?
Có. Phạm vi có thể chỉ gồm rà soát, nhận xét và chỉnh sửa một hợp đồng cụ thể mà không cần thuê tư vấn thường xuyên.
3. Phí tư vấn theo vụ việc có cố định không?
Không có một mức chung cho mọi vụ việc. Chi phí phụ thuộc tài liệu, độ phức tạp, đầu ra, thời hạn và mức độ tham gia của luật sư.
4. Tư vấn ban đầu có bao gồm đại diện tại Tòa án không?
Không mặc nhiên. Tham gia tố tụng hoặc đại diện cần được xác định riêng về phạm vi, thù lao và điều kiện thực hiện.
5. Khi nào nên chuyển sang tư vấn pháp luật thường xuyên?
Khi doanh nghiệp phát sinh việc pháp lý định kỳ, cần nhiều lần rà soát hợp đồng, lao động, giấy phép hoặc muốn duy trì một đầu mối hiểu bối cảnh doanh nghiệp.

