Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023

Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 là bước đệm quan trọng định hình lại toàn bộ quy trình đấu thầu tại Việt Nam, từ khâu lập hồ sơ đến công bố kết quả. Mặc dù hiện nay đã có nhiều văn bản hướng dẫn mới như Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nhưng nội dung của thông tư 2023 vẫn giữ vai trò nền tảng trong việc áp dụng luật. Bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ hệ thống hóa những điểm chính của thông tư 2023, đồng thời chỉ ra những điều chỉnh cập nhật mà doanh nghiệp và cơ quan đấu thầu cần lưu ý.

1. Căn cứ pháp lý và hệ thống văn bản liên quan

Để hiểu rõ nội dung và phạm vi áp dụng của Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023, trước hết cần nắm được hệ thống văn bản pháp lý tạo nên nền tảng cho toàn bộ quy trình đấu thầu hiện nay. Các văn bản này không tồn tại độc lập, mà được xây dựng theo hướng kế thừa, điều chỉnh và mở rộng để phù hợp với bối cảnh thực tiễn và xu hướng chuyển đổi số trong hoạt động đấu thầu.

Cụ thể:

• Luật Đấu thầu 2023 (Luật số 22/2023/QH15): Là văn bản gốc quy định về nguyên tắc, hình thức và quy trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Luật này thay thế Luật Đấu thầu 2013, với nhiều nội dung đổi mới mạnh mẽ như minh bạch hóa thông tin, áp dụng công nghệ số, và mở rộng phạm vi đấu thầu quốc tế.

• Nghị định 24/2024/NĐ-CP: Là văn bản hướng dẫn chi tiết việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, quy định cụ thể trách nhiệm của bên mời thầu, cách xác định giá trị gói thầu và cơ chế xử lý tình huống trong đấu thầu công. Đây là “cầu nối” giữa quy định của Luật và hướng dẫn thực tiễn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

• Các thông tư hướng dẫn bổ sung giai đoạn 2024–2025:

  • Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT – hướng dẫn chi tiết việc đấu thầu qua mạng, bổ sung quy trình đăng tải thông tin, mẫu hồ sơ điện tử và cơ chế xác thực trực tuyến.

  • Thông tư 79/2025/TT-BTC – quy định mẫu hồ sơ mời thầu, báo cáo kết quả và chế độ báo cáo tài chính trong đấu thầu, giúp chuẩn hóa biểu mẫu và tăng khả năng giám sát tài chính công.

  • Nghị định 214/2025/NĐ-CP – quy định chi tiết thêm về lựa chọn nhà thầu, làm rõ tiêu chí đánh giá, thẩm định và xử lý vi phạm trong quá trình đấu thầu.

Việc xuất hiện liên tiếp của các thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 đến 2025 cho thấy hệ thống pháp luật đang được hoàn thiện theo hướng đồng bộ và linh hoạt hơn, đáp ứng yêu cầu minh bạch hóa và chuyển đổi số trong quản lý đầu tư công.

Với nền tảng pháp lý được củng cố như vậy, điều mà nhiều doanh nghiệp và cơ quan mời thầu quan tâm chính là: những điểm nào thực sự tác động đến quy trình đấu thầu và việc áp dụng trong thực tế? Phần tiếp theo sẽ giúp bạn nhìn thấy rõ bức tranh này hơn.

>>>Xem thêm: Luật Đấu thầu 2023: Điểm Mới & Cập Nhật 

2. Những điểm đáng chú ý trong Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023

Thông tư hướng dẫn thực hiện Luật Đấu thầu năm 2023 đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về lựa chọn nhà thầu, phản ánh nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc nâng cao tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả kinh tế.

Không chỉ điều chỉnh các quy trình đấu thầu truyền thống, thông tư còn mở đường cho đấu thầu điện tử và quản trị minh bạch qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, giúp giảm thiểu sai sót và chi phí. Dưới đây là những điểm nổi bật mà các tổ chức, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm.

2.1. Tăng cường công khai thông tin đấu thầu

Một điểm tiến bộ rõ rệt là việc bắt buộc công khai thông tin đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Tất cả hồ sơ mời thầu, thông báo mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu đều phải được đăng tải, lưu trữ và tra cứu công khai.

Điều này không chỉ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận cơ hội bình đẳng, mà còn giúp cơ quan quản lý kiểm soát và giám sát toàn bộ quy trình. Việc công khai minh bạch còn góp phần ngăn ngừa tình trạng thông thầu, dàn xếp kết quả – vốn là những vấn đề từng tồn tại trong hoạt động đấu thầu công trước đây.

Như Luật sư Tú tại Luật Dương Trí nhận định: “Minh bạch không chỉ là nguyên tắc pháp lý, mà là điều kiện tiên quyết để bảo vệ uy tín của cả bên mời thầu lẫn nhà thầu.”

2.2. Nâng cao tính minh bạch trong đánh giá hồ sơ dự thầu

Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 đã cụ thể hóa chi tiết tiêu chí đánh giá hồ sơ dự thầu. Từ năng lực kỹ thuật, năng lực tài chính cho đến kinh nghiệm thực tế của nhà thầu, mọi yếu tố đều được quy định rõ ràng, có thể kiểm chứng và được công khai trong kết quả chấm thầu.

Đặc biệt, quy trình đánh giá được yêu cầu ghi nhận đầy đủ, có biên bản và công bố kết quả minh bạch, hạn chế tối đa yếu tố cảm tính. Bên cạnh đó, cơ chế khiếu nại và kiến nghị của nhà thầu cũng được tăng cường cho phép doanh nghiệp phản hồi khi phát hiện sai lệch trong quá trình chấm thầu, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của các bên tham gia.

2.3. Đẩy mạnh áp dụng đấu thầu qua mạng

Theo quy định, các gói thầu có giá trị dưới ngưỡng nhất định sử dụng vốn nhà nước phải được thực hiện hoàn toàn trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Cách làm này giúp rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí, giảm thủ tục giấy tờ và đồng thời tăng khả năng tiếp cận cho doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm đối tượng vốn gặp nhiều khó khăn khi tham gia đấu thầu truyền thống.

Đáng chú ý, đấu thầu qua mạng còn giúp chuẩn hóa quy trình, hạn chế tiêu cực, tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Đây được xem là bước đi tất yếu để tiến tới chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động đấu thầu, phù hợp xu hướng minh bạch hóa toàn cầu.

>>>Xem thêm: Chi Tiết Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023

2.4. Điều chỉnh quy trình đấu thầu quốc tế

Ở khía cạnh hợp tác quốc tế, Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 đã điều chỉnh và mở rộng cơ chế đấu thầu quốc tế nhằm thu hút nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng dự án.

Cụ thể, thông tư quy định rõ điều kiện tham gia của nhà thầu nước ngoài, yêu cầu về hồ sơ pháp lý, năng lực tài chính, và cam kết tuân thủ quy định Việt Nam. Việc này vừa đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh, vừa giúp Việt Nam tiếp cận chuẩn mực quốc tế trong quản lý đầu tư công.

Điểm đáng ghi nhận là thông tư khuyến khích sự tham gia của các nhà thầu có kinh nghiệm toàn cầu, tạo điều kiện cho việc chuyển giao công nghệ và tiêu chuẩn quản lý tiên tiến vào thị trường trong nước.

2.5. Bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia đấu thầu

Song song với việc tăng cường minh bạch, thông tư cũng chú trọng đến cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên mời thầu và nhà thầu. Các quy định về xử lý tranh chấp, khiếu nại, hành vi gian lận hoặc thông thầu được bổ sung và cụ thể hóa hơn.

Đáng chú ý, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đấu thầu được gắn liền với trách nhiệm cá nhân của người thực hiện, nhằm răn đe và phòng ngừa tiêu cực.

Tổng thể, Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 không chỉ mang ý nghĩa hoàn thiện kỹ thuật pháp lý, mà còn phản ánh định hướng quản lý nhà nước hiện đại: lấy minh bạch và chuyển đổi số làm trung tâm. Khi các quy trình ngày càng rõ ràng và số hóa, điều mà các doanh nghiệp quan tâm tiếp theo chính là cách áp dụng thực tế các quy định này trong quá trình đấu thầu để đảm bảo đúng luật và tối ưu hiệu quả đầu tư.

3. Quy trình thực hiện theo Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023

Để thực hiện đúng quy trình đấu thầu theo Luật Đấu thầu 2023, các bên tham gia cần tuân thủ các bước và chuẩn bị đầy đủ những thông tin sau đây:

• Bước 1: Đăng ký thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia
  Thông tư yêu cầu tất cả các nhà thầu và bên mời thầu phải đăng ký thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đây là nền tảng chính để thực hiện các quy trình đấu thầu công khai và minh bạch.
• Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ đấu thầu
  Các nhà thầu cần nắm rõ yêu cầu từ bên mời thầu và chuẩn bị hồ sơ dự thầu theo đúng mẫu quy định. Thông tư đã đưa ra các tiêu chuẩn mới cho hồ sơ dự thầu, giúp tăng cường tính chuyên nghiệp trong đấu thầu.
• Bước 3: Thực hiện quá trình đấu thầu qua mạng
  Thông tư hướng dẫn cụ thể cách thức tham gia đấu thầu qua mạng, bao gồm việc đăng tải hồ sơ mời thầu, nộp hồ sơ dự thầu và thông báo kết quả đấu thầu. Việc thực hiện đấu thầu qua mạng không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao tính cạnh tranh giữa các nhà thầu.

>>>Xem thêm: Luật đấu thầu mới: Quy định nổi bật và tác động đến doanh nghiệp

4. Lợi ích của Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023

5. Những lưu ý khi áp dụng Thông tư và văn bản hướng dẫn mới

Việc áp dụng Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023 cùng các văn bản hướng dẫn giai đoạn 2024–2025 đòi hỏi doanh nghiệp và bên mời thầu cần chủ động cập nhật, rà soát quy trình nội bộ và tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.
Một số điểm cần lưu ý gồm:

• Cập nhật quy định thường xuyên: Các quy định về đấu thầu được sửa đổi, bổ sung liên tục để phù hợp với thực tiễn. Doanh nghiệp nên thường xuyên theo dõi thông báo từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoặc Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để đảm bảo hồ sơ, mẫu biểu luôn đúng mẫu mới nhất.

• Tuân thủ chặt chẽ quy trình: Mọi bước, từ lập hồ sơ mời thầu đến đánh giá và công bố kết quả, đều cần thực hiện đúng quy định để tránh rủi ro bị hủy kết quả hoặc xử phạt.

• Khuyến khích sử dụng đấu thầu qua mạng: Việc chuyển sang hình thức điện tử không chỉ là xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều loại gói thầu, giúp đảm bảo minh bạch, giảm chi phí và tăng hiệu quả quản lý.

Có thể khẳng định, Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống đấu thầu tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu công khai – minh bạch – hiệu quả.
Khi doanh nghiệp, cơ quan và nhà thầu cùng tuân thủ và tận dụng tốt những quy định mới này, thị trường đấu thầu Việt Nam sẽ trở nên cạnh tranh lành mạnh, tiết kiệm nguồn lực và bền vững hơn trong dài hạn.

>>>Xem thêm: Dịch vụ đăng ký tài khoản tại hệ thống đấu thầu quốc gia

Xem tin tức mới nhất tại Fanpage Chính Thức Luật Dương Trí