Thành lập công ty kinh doanh mỹ phẩm nên bắt đầu từ cách doanh nghiệp sẽ có hàng để bán. Mua hàng trong nước để phân phối, trực tiếp nhập khẩu và đặt gia công thương hiệu riêng tạo ra những nhu cầu khác nhau về vốn, hợp đồng và tài liệu sản phẩm. Chọn mô hình trước giúp người sáng lập biết ai ký với nhà cung cấp, ai đứng tên chịu trách nhiệm và việc nào cần hoàn tất trước khi ra mắt.
Đăng ký doanh nghiệp và công bố sản phẩm là hai công việc riêng. Số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm ghi nhận việc khai báo sản phẩm; không nên gọi đây là giấy phép kinh doanh công ty. Theo Điều 2 và Điều 3 Thông tư 06/2011/TT-BYT, bên đứng tên hồ sơ chịu trách nhiệm về sản phẩm trên thị trường. Thông tư 06/2011/TT-BYT về quản lý mỹ phẩm
Hồ sơ, ngành nghề và các bước thành lập công ty
Với mô hình phân phối mỹ phẩm, nhập khẩu hoặc đặt gia công thương hiệu riêng, nhóm sáng lập nên chuẩn bị hồ sơ pháp nhân song song với thông tin về hoạt động dự kiến. Đăng ký doanh nghiệp và việc đáp ứng điều kiện chuyên ngành là các phần việc cần quản lý riêng.
- Thông tin đăng ký: tên, loại hình, trụ sở, người đại diện, thành viên hoặc cổ đông, vốn góp và phạm vi hoạt động.
- Tài liệu hồ sơ: giấy đề nghị, điều lệ, thông tin và tài liệu của người góp vốn theo loại hình; rà soát thêm trường hợp tổ chức, chủ sở hữu hưởng lợi hoặc yếu tố nước ngoài.
- Ngành nghề: đối chiếu công việc thực tế với hệ thống ngành hiện hành; đăng ký mã ngành không thay thế việc phân loại sản phẩm hay giấy phép chuyên ngành.
- Lộ trình: chốt mô hình và đầu vào, hoàn thiện đăng ký doanh nghiệp, tổ chức các việc sau đăng ký và đáp ứng điều kiện trước hoạt động tương ứng.
Khung đăng ký cần đọc cùng Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi. Phần soạn và nộp hồ sơ được trình bày tại thủ tục thành lập công ty.
Thời gian và chi phí: tách thời gian chuẩn bị, xử lý đăng ký doanh nghiệp và thủ tục chuyên ngành; dự toán riêng khoản đăng ký/công bố theo mức thu hiện hành, chi phí dịch vụ nếu thuê, địa điểm, nhân sự và vận hành. Không dùng một thời hạn hoặc mức vốn mẫu cho mọi mô hình.

Chọn mô hình phù hợp với nguồn lực ban đầu
Một doanh nghiệp mới có thể chọn một mô hình chính rồi mở rộng sau. Điều cần tránh là cùng lúc đặt hàng gia công, thuê kho và cam kết nhập khẩu khi chưa rõ nguồn tài liệu hoặc sức mua.
| Mô hình | Quyết định cần chốt | Điểm cần kiểm tra với đối tác |
|---|---|---|
| Phân phối hàng mua trong nước | Bán buôn, bán lẻ, nhóm khách hàng và kênh bán | Nguồn gốc hàng, bên chịu trách nhiệm sản phẩm, đổi trả và thu hồi |
| Trực tiếp nhập khẩu | Hãng cung cấp, người nhập khẩu, kế hoạch lô hàng | Quyền phân phối, tài liệu sản phẩm và khả năng cập nhật hồ sơ |
| Đặt gia công thương hiệu riêng | Chủ thể đặt hàng, tên thương hiệu, bên đứng tên hồ sơ | Quyền với công thức, bao bì, tài liệu và phương án đổi nhà máy |
| Tự tổ chức sản xuất | Quy mô cơ sở, nhân sự và tổ chức chất lượng | Khả năng đáp ứng yêu cầu sản xuất, địa điểm và ngân sách vận hành |
Với nhóm sáng lập ít kinh nghiệm sản phẩm, phân phối hàng có sẵn là phương án đáng cân nhắc để kiểm tra nhu cầu. Đổi lại, doanh nghiệp phụ thuộc nguồn hàng và ít quyền quyết định sản phẩm. Thương hiệu riêng cho phép chủ động định vị, nhưng chi phí tồn kho và trách nhiệm phối hợp tài liệu thường lớn hơn. Đây là đánh giá kinh doanh, không phải thứ tự pháp lý bắt buộc.
Thông tin công ty phải đi theo hoạt động thực tế
Trước khi chuẩn bị hồ sơ thành lập, các thành viên nên thống nhất loại hình doanh nghiệp, người đại diện, tỷ lệ góp vốn và cơ chế quyết định. Nếu một người phụ trách bán hàng còn người khác làm việc với nhà máy, cần xác định ai được ký hợp đồng, duyệt bao bì và cam kết thanh toán.
Ngành nghề dự kiến phải phản ánh việc doanh nghiệp thực sự làm: mua bán hàng hóa, nhập khẩu theo mô hình phù hợp, hay trực tiếp sản xuất. Không nên lấy một danh sách mã ngành trên mạng rồi coi đó là đủ cho mọi hoạt động. Mã ngành cụ thể và quyền kinh doanh cần được đối chiếu tại thời điểm đăng ký, nhất là khi có nhà đầu tư nước ngoài.
Địa chỉ trụ sở, nơi chứa hàng và nơi sản xuất cũng cần được mô tả riêng. Khi thuê dịch vụ kho, hợp đồng nên làm rõ người nhận hàng, cách kiểm đếm và quyền truy xuất từng lô. Nếu tự sản xuất, cần một bước đánh giá riêng về cơ sở trước khi đầu tư thiết bị. Người cần hỗ trợ phần pháp nhân có thể xem thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp.
Ai đứng tên sản phẩm và ai kiểm soát thương hiệu?
Đây là câu hỏi cần trả lời trước khi đặt cọc OEM. Tên công ty xuất hiện trên hợp đồng gia công chưa tự giải quyết quyền đối với nhãn hiệu, công thức hoặc bộ tài liệu kỹ thuật. Các quyền đó cần được xác định bằng thỏa thuận và rà soát tương ứng.
Nên lập một bảng có ít nhất bốn vai trò: nhà sản xuất, chủ sở hữu sản phẩm, bên đứng tên chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường và đơn vị phân phối. Một doanh nghiệp có thể giữ nhiều vai trò, nhưng không nên mặc định chúng luôn trùng nhau. Quy định về giấy ủy quyền tại Điều 4 khoản 3 và hồ sơ thông tin sản phẩm tại Điều 11 của bản hợp nhất năm 2021 là căn cứ để nhận diện nhu cầu tài liệu giữa các bên. Văn bản hợp nhất 07/VBHN-BYT năm 2021
Về thương mại, hãy hỏi thêm: khi đổi nhà máy, công ty có được tiếp tục dùng thiết kế bao bì không? Ai cung cấp dữ liệu cần cập nhật? Nếu nhà cung cấp ngừng hợp tác, ai còn quyền tiếp cận tài liệu? Câu trả lời nên có trong hợp đồng, thay vì chỉ được hứa qua tin nhắn.
Hợp đồng nguồn hàng cần giải quyết những tình huống nào?
Một hợp đồng chỉ ghi số lượng, đơn giá và ngày giao hàng thường chưa đủ để quản lý rủi ro mỹ phẩm. Doanh nghiệp cần biết hàng được nhận diện theo lô nào, tài liệu nào đi kèm và cách xử lý khi thông tin thực tế khác với thông tin đã thống nhất.
Các nội dung nên đàm phán gồm:
- Trách nhiệm cung cấp và cập nhật thông tin sản phẩm, xuất xứ, nhãn và hướng dẫn sử dụng.
- Cơ chế thông báo trước khi thay đổi công thức, nhà máy, bao bì hoặc tên sản phẩm.
- Cách tiếp nhận phản ánh chất lượng, giữ mẫu hoặc thu thập bằng chứng khi phát sinh sự cố.
- Phân công liên hệ khách hàng, thu hồi, đổi trả và phân bổ chi phí theo nguyên nhân.
- Quyền kiểm tra tài liệu, bảo mật và xử lý công việc đang dở khi chấm dứt hợp tác.
Đây là khuyến nghị thiết kế hợp đồng. Phạm vi điều khoản cần điều chỉnh theo việc công ty chỉ mua lại hàng hay trực tiếp đặt hàng dưới thương hiệu của mình. Không nên sao chép nghĩa vụ của nhà sản xuất sang nhà bán lẻ mà thiếu căn cứ.
Từ thành lập đến sản phẩm đầu tiên
Nên quản lý tiến độ bằng các mốc có đầu ra rõ ràng. Mốc đầu là thống nhất chủ thể, nguồn vốn và mô hình. Mốc tiếp theo là hoàn thiện pháp nhân và hợp đồng nguồn hàng. Sau đó mới chốt trách nhiệm sản phẩm, tài liệu, nhãn và điều kiện của kênh bán dự kiến.
Với hàng nhập khẩu, cần rà soát nhánh nhập khẩu thương mại, tránh dùng cách xử lý dành cho mẫu nghiên cứu để lập kế hoạch bán hàng. Sau khi chốt chủ thể và tài liệu sản phẩm, người phụ trách triển khai có thể đọc riêng hướng dẫn công bố mỹ phẩm online để chuẩn bị công việc nộp hồ sơ. Người đọc cần quy trình chuyên ngành có thể chuyển sang thủ tục công bố mỹ phẩm nhập khẩu. Với hàng gia công trong nước, xem riêng hồ sơ công bố mỹ phẩm sản xuất trong nước.
Kế hoạch bán online cũng cần một người phụ trách. Bán trên sàn của bên khác và tự vận hành website đặt hàng tạo ra công việc khác nhau. Nên mô tả kênh bán ngay từ đầu để rà soát nghĩa vụ phù hợp, đồng thời thống nhất ai quản lý thông tin sản phẩm, nội dung quảng cáo và phản hồi khách hàng.
Khi chuẩn bị vận hành, doanh nghiệp có thể xem tổng quan tư vấn pháp lý lĩnh vực mỹ phẩm để xác định các nhóm công việc cần rà soát ngoài bước đăng ký doanh nghiệp.

Ví dụ: cùng bán serum nhưng cách chuẩn bị khác nhau
Giả định công ty A mua serum từ một nhà phân phối trong nước. Trọng tâm trước đơn hàng đầu tiên là kiểm tra nguồn hàng, thông tin bên chịu trách nhiệm, khả năng truy xuất lô và điều khoản đổi trả. Công ty không nên tự nhận mình là nhà sản xuất chỉ vì đổi cách đóng gói giao hàng cho khách.
Công ty B muốn đặt serum mang thương hiệu riêng. Ngoài các việc trên, B cần chốt quyền dùng thương hiệu, quan hệ với nhà máy, người đứng tên hồ sơ và quyền tiếp cận tài liệu. Nếu nhà máy chỉ báo giá thành phẩm mà chưa trả lời được các câu hỏi này, B chưa có đủ cơ sở để duyệt kế hoạch ra mắt.
Hai tình huống cho thấy quyết định thành lập công ty phải gắn với chuỗi cung ứng. Trước khi ký đơn hàng lớn, người sáng lập nên có một bảng thống nhất về chủ thể ký, quyền thương hiệu, tài liệu, người xử lý sự cố và điều kiện mở bán. Nếu cần hỗ trợ ở nhánh sản phẩm, dịch vụ công bố mỹ phẩm là đầu mối chuyên biệt để rà soát theo mô hình đã chọn.