Bột cacao đã qua chế biến và bao gói sẵn để lưu thông tại Việt Nam thông thường thuộc nhóm thực phẩm phải tự công bố sản phẩm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Tuy nhiên, cần xác định đúng loại sản phẩm, mục đích sử dụng và thành phần trước khi lập hồ sơ, đặc biệt với cacao pha đường, cacao muối, bột pha chế hoặc nguyên liệu chỉ dùng nội bộ.

1. Bột cacao có bắt buộc phải tự công bố không?
Khoản 1 Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn thực hiện tự công bố sản phẩm, trừ các trường hợp được miễn và các sản phẩm phải đăng ký bản công bố.
Vì vậy, bột cacao đóng gói bán ra thị trường thông thường thuộc diện tự công bố.
| Sản phẩm | Hướng xử lý |
|---|---|
| Bột cacao nguyên chất bao gói sẵn | Thông thường tự công bố. |
| Bột cacao pha đường/cacao muối/bột cacao pha chế | Thông thường vẫn tự công bố nếu là thực phẩm thông thường; cần xây dựng chỉ tiêu kiểm nghiệm theo công thức thực tế. |
| Bột cacao có bổ sung thành phần và công dụng làm sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc nhóm đặc biệt tại Điều 6 Nghị định 15 | Phải đánh giá thủ tục đăng ký bản công bố, không mặc định dùng tự công bố. |
| Bột cacao/nguyên liệu chỉ phục vụ sản xuất nội bộ hoặc gia công hàng xuất khẩu và không bán trong nước | Có thể thuộc diện miễn tự công bố. |
2. Khi nào bột cacao được miễn tự công bố?
Khoản 2 Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP miễn tự công bố đối với sản phẩm, nguyên liệu sản xuất hoặc nhập khẩu chỉ dùng để:
- Sản xuất, gia công hàng xuất khẩu; hoặc
- Phục vụ sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân;
Và không tiêu thụ tại thị trường trong nước.
3. Hồ sơ tự công bố bột cacao gồm những gì?
Theo Điều 5 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, hồ sơ gồm hai thành phần chính:
- Bản tự công bố sản phẩm theo Mẫu số 01 Phụ lục I;
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm của sản phẩm còn trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ.
Phiếu kiểm nghiệm phải do phòng kiểm nghiệm:
- Được chỉ định; hoặc
- Được công nhận phù hợp ISO/IEC 17025.
4. Kiểm nghiệm bột cacao cần những chỉ tiêu nào?
Không có một bộ chỉ tiêu kiểm nghiệm duy nhất dùng cho mọi sản phẩm cacao.
Doanh nghiệp phải lựa chọn chỉ tiêu dựa trên:
- Quy chuẩn kỹ thuật hoặc quy định an toàn thực phẩm áp dụng;
- Thành phần sản phẩm thực tế;
- Phụ gia sử dụng;
- Nhóm sản phẩm;
- Các chỉ tiêu an toàn theo quy định của Bộ Y tế;
- Tiêu chuẩn tương ứng do doanh nghiệp công bố nếu chưa có quy định cụ thể.
Vì vậy, cacao nguyên chất và cacao pha đường/cacao muối có thể cần bộ chỉ tiêu khác nhau.
5. Quy trình tự công bố bột cacao năm 2026
- Phân loại sản phẩm: xác định đây là thực phẩm thông thường, sản phẩm thuộc nhóm đặc biệt hay nguyên liệu được miễn.
- Xác định chỉ tiêu kiểm nghiệm.
- Lấy mẫu và kiểm nghiệm tại phòng đáp ứng điều kiện.
- Lập Bản tự công bố theo Mẫu số 01.
- Công khai bản tự công bố trên phương tiện thông tin đại chúng, website hoặc niêm yết công khai tại trụ sở theo quy định.
- Nộp/gửi một bản đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền do UBND cấp tỉnh chỉ định hoặc thực hiện theo hệ thống điện tử được địa phương áp dụng.
- Lưu hồ sơ và đưa sản phẩm ra kinh doanh.
6. Tự công bố bột cacao nộp ở đâu?
Doanh nghiệp không nên mặc định mọi hồ sơ đều nộp Sở Y tế hoặc Ban Quản lý ATTP.
Điều 5 Nghị định 15 quy định một bản tự công bố được gửi đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền do UBND cấp tỉnh chỉ định.
Tùy cách phân công quản lý sản phẩm và tổ chức bộ máy của từng tỉnh/thành phố, cơ quan lưu hồ sơ có thể thuộc lĩnh vực công thương, y tế hoặc cơ quan chuyên môn khác được địa phương chỉ định.
7. Bột cacao nhập khẩu có cần CFS hoặc Health Certificate để tự công bố không?
Không phải là thành phần bắt buộc của hồ sơ tự công bố theo Điều 5 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Bột cacao nhập khẩu thuộc diện tự công bố về nguyên tắc vẫn sử dụng:
- Bản tự công bố;
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm còn trong 12 tháng.
CFS, Health Certificate, C/O, hóa đơn thương mại, vận đơn hoặc tài liệu xuất xứ có thể cần cho thủ tục nhập khẩu, truy xuất hoặc kiểm tra chuyên ngành khác, nhưng Không nên hiểu rằng thiếu các giấy tờ này thì “hồ sơ tự công bố không được tiếp nhận”.
8. Nhãn bột cacao cần lưu ý gì?
Nhãn hàng hóa phải tuân thủ quy định chung về nhãn và quy định chuyên ngành thực phẩm.
Các nội dung cần kiểm tra gồm:
- Tên hàng hóa;
- Thành phần;
- Định lượng;
- Ngày sản xuất và hạn sử dụng;
- Hướng dẫn bảo quản/sử dụng nếu cần;
- Tên, địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm;
- Xuất xứ;
- Cảnh báo nếu có;
- Thông tin dinh dưỡng theo Thông tư 29/2023/TT-BYT khi thuộc đối tượng áp dụng.
Thông tư 29/2023/TT-BYT yêu cầu nhiều thực phẩm bao gói sẵn ghi tối thiểu các thông tin về năng lượng, chất đạm, carbohydrate, chất béo và natri; thực phẩm có bổ sung đường còn có thể phải ghi đường tổng số.
9. Dùng phiếu kiểm nghiệm không đúng quy định bị phạt thế nào?
Nghị định 115/2018/NĐ-CP quy định riêng về vi phạm trong tự công bố sản phẩm.
Mức phạt 20–30 triệu đồng áp dụng cho một số hành vi cụ thể khi sử dụng Phiếu kết quả kiểm nghiệm để tự công bố, như:
- Sử dụng phiếu đã hết hiệu lực;
- Phiếu không đầy đủ chỉ tiêu an toàn theo quy định;
- Có ít nhất một chỉ tiêu an toàn không phù hợp quy chuẩn, tiêu chuẩn hoặc quy định pháp luật;
- Các hành vi khác thuộc khoản xử phạt tương ứng.
10. Khi nào phải tự công bố lại?
Khi sản phẩm có thay đổi về tên sản phẩm, xuất xứ hoặc thành phần cấu tạo, doanh nghiệp phải tự công bố lại theo quy định.
Đối với các thay đổi khác, cần đối chiếu cơ chế thông báo/cập nhật áp dụng thay vì mặc định mọi thay đổi bao bì hoặc quy cách đều phải tự công bố lại.
11. Khung pháp lý năm 2026
Năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP nhưng sau đó ban hành Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/04/2026 để tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP.
Do đó, tại thời điểm cập nhật bài, cơ chế tự công bố tiếp tục được thực hiện theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP trong giai đoạn chuyển tiếp.
12. Căn cứ pháp lý
- Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12;
- Nghị định 15/2018/NĐ-CP, đặc biệt Điều 4 và Điều 5;
- Nghị định 115/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực ATTP và các văn bản sửa đổi, bổ sung;
- Nghị quyết 15/2026/NQ-CP về tạm ngưng Nghị định 46/2026/NĐ-CP;
- Nghị định 43/2017/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP về nhãn hàng hóa;
- Thông tư 29/2023/TT-BYT về ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm.

