Nhập khẩu phần mềm năm 2026: Thuế, hải quan và giấy phép cần lưu ý

Ngày đăng: Ngày cập nhật:

Nhập khẩu phần mềm năm 2026 cần được phân tích theo cách phần mềm được cung cấp và bản chất của hợp đồng. Một license tải qua internet, một phần mềm điều khiển đi kèm máy móc và một USB chứa phần mềm có thể phát sinh nghĩa vụ hải quan, thuế và giấy phép hoàn toàn khác nhau.

Nhập khẩu phần mềm có phải xin giấy phép không?

Phần mềm thông thường không có một “giấy phép nhập khẩu phần mềm” chung. Tuy nhiên, nếu sản phẩm thuộc nhóm mật mã dân sự, sản phẩm an toàn thông tin mạng hoặc một lĩnh vực chuyên ngành có kiểm soát, doanh nghiệp phải kiểm tra danh mục và điều kiện nhập khẩu tương ứng trước khi giao dịch.

Nhập khẩu phần mềm năm 2026
Cách cung cấp phần mềm quyết định phần lớn cách xử lý về hải quan, thuế và giấy phép.

1. “Nhập khẩu phần mềm” có thể là những giao dịch nào?

Tải phần mềm qua internet

Doanh nghiệp nhận license, tài khoản hoặc file cài đặt qua môi trường điện tử mà không có hàng hóa vật lý đi qua cửa khẩu.

Phần mềm trên USB/CD

Có vật mang tin hữu hình được vận chuyển qua biên giới nên phát sinh vấn đề phân loại, trị giá và thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu.

Phần mềm đi kèm thiết bị

Phần mềm điều khiển, vận hành máy móc có thể được cài sẵn hoặc nhập trước/sau thiết bị và có quy tắc riêng về trị giá hải quan.

SaaS hoặc thuê bao

Doanh nghiệp không mua một bản phần mềm để sở hữu mà trả phí để sử dụng dịch vụ/phần mềm trên nền tảng của nhà cung cấp nước ngoài.

2. Mua phần mềm và nhận qua internet có phải khai hải quan không?

Nếu doanh nghiệp chỉ nhận phần mềm, mã kích hoạt hoặc quyền truy cập bằng phương thức điện tử và không có hàng hóa hữu hình đi qua cửa khẩu, giao dịch không được xử lý như một lô hàng vật lý để khai nhập khẩu tại cửa khẩu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải xác định:

  • Bản chất khoản thanh toán là tiền mua sản phẩm phần mềm, tiền bản quyền, dịch vụ phần mềm, SaaS hay dịch vụ kỹ thuật;
  • Nghĩa vụ thuế đối với nhà cung cấp nước ngoài;
  • Chứng từ kế toán và chứng từ thanh toán;
  • Quyền sử dụng, số lượng user, phạm vi lãnh thổ và quyền phân phối lại;
  • Quy định chuyên ngành nếu phần mềm có chức năng thuộc diện quản lý.

Không nên viện dẫn Nghị định 187/2013/NĐ-CP để kết luận giao dịch online “được miễn khai hải quan”. Nghị định 187/2013/NĐ-CP không còn là căn cứ hiện hành cho cách xử lý này.

3. Nhập USB, CD hoặc vật mang tin chứa phần mềm

Khi USB, ổ nhớ, CD/DVD hoặc vật mang tin khác được vận chuyển qua biên giới, doanh nghiệp đang có một hàng hóa hữu hình nhập khẩu. Việc khai báo phải căn cứ đặc điểm thực tế của vật mang tin, phần mềm chứa bên trong, hợp đồng và cách xác định trị giá.

Không nên mặc định:

  • USB chứa phần mềm luôn có một mã HS cố định;
  • CD phần mềm luôn chịu một mức thuế nhập khẩu cố định;
  • Giá trị phần mềm luôn được loại khỏi trị giá hải quan;
  • Phần mềm trên vật mang tin luôn được xử lý giống phần mềm tải qua internet.

Mã HS phải được xác định theo mô tả, cấu tạo, công dụng và quy tắc phân loại tại thời điểm nhập khẩu.

4. Phần mềm điều khiển, vận hành đi kèm máy móc

Đây là trường hợp cần đặc biệt cẩn trọng. Theo hướng dẫn về trị giá hải quan, nếu phần mềm điều khiển hoặc vận hành thuộc cùng giao dịch với máy móc, thiết bị nhập khẩu thì giá trị phần mềm có thể phải được tính vào trị giá hải quan của máy móc, kể cả khi phần mềm được nhập trước hoặc sau thiết bị trong một số trường hợp.

Nếu phần mềm được lưu trên phương tiện trung gian và giá của phần mềm được tách riêng với giá phương tiện, cách xác định trị giá của vật mang tin và phần mềm cần được xử lý theo quy định về trị giá hải quan áp dụng cho giao dịch cụ thể.

Doanh nghiệp nhập phần mềm dùng riêng cho một máy móc nhập khẩu không nên kê khai như một license độc lập trước khi kiểm tra hợp đồng mua máy, invoice, điều kiện giao dịch và tài liệu kỹ thuật.

5. Phần mềm có chịu thuế GTGT không?

Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, tiếp tục xếp sản phẩm phần mềm và dịch vụ phần mềm theo quy định của pháp luật vào nhóm không chịu thuế GTGT.

Điều quan trọng là phải xác định khoản doanh nghiệp mua có thực sự là “sản phẩm phần mềm” hoặc “dịch vụ phần mềm” theo pháp luật hay không.

Một hợp đồng có thể đồng thời bao gồm:

  • Quyền sử dụng phần mềm;
  • Dịch vụ triển khai;
  • Tư vấn;
  • Đào tạo;
  • Bảo trì;
  • Hỗ trợ kỹ thuật;
  • Thiết bị hoặc vật mang tin.

Nếu các khoản có bản chất thuế khác nhau, doanh nghiệp cần tách giá trị và chứng từ tương ứng thay vì áp dụng một mức thuế duy nhất cho toàn bộ hợp đồng.

6. Nhập khẩu phần mềm có chịu thuế nhà thầu không?

Không thể kết luận chỉ bằng tiêu chí “có dịch vụ đi kèm hay không”. Nghĩa vụ thuế nhà thầu phụ thuộc vào bản chất quyền mà nhà cung cấp nước ngoài chuyển giao và các dịch vụ thực hiện cho bên Việt Nam.

Bản chất khoản thanh toán Điểm cần kiểm tra
Quyền sử dụng/bản quyền phần mềm Cần xem hợp đồng có tạo khoản thu nhập mang bản chất tiền bản quyền theo quy định thuế hay không. Tỷ lệ thuế TNDN trực tiếp đối với tiền bản quyền theo Thông tư 103/2014/TT-BTC là 10% trên doanh thu tính thuế.
Dịch vụ do nhà cung cấp nước ngoài thực hiện Cần phân loại đúng dịch vụ và nơi tiêu dùng. Tỷ lệ thuế TNDN theo phương pháp trực tiếp đối với dịch vụ thông thường khác với tiền bản quyền.
Sản phẩm/dịch vụ phần mềm Cần kiểm tra quy định không chịu thuế GTGT đối với sản phẩm phần mềm, dịch vụ phần mềm và phạm vi thực tế của hợp đồng.
Hợp đồng gộp nhiều cấu phần Nên tách giá license, triển khai, đào tạo, bảo trì, thiết bị và các khoản khác nếu bản chất và cách tính thuế khác nhau.

Vì vậy, công thức “phần mềm có dịch vụ đi kèm = thuế TNDN 10% + VAT 5%” là không chính xác nếu áp dụng cho mọi hợp đồng. Trước khi kê khai cần đọc điều khoản license, quyền sở hữu trí tuệ, phạm vi dịch vụ và cách tách giá.

7. Trường hợp nào phải kiểm tra giấy phép nhập khẩu?

Sản phẩm mật mã dân sự

Từ ngày 09/09/2025, Nghị định 211/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định 58/2016/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi trước đó về hoạt động mật mã dân sự.

Không phải cứ phần mềm sử dụng mã hóa là tự động phải xin giấy phép nhập khẩu. Danh mục sản phẩm mật mã dân sự nhập khẩu theo giấy phép chỉ áp dụng khi sản phẩm đáp ứng đồng thời các tiêu chí của danh mục, bao gồm mã HS, mô tả hàng hóa và đặc tính kỹ thuật mật mã.

Doanh nghiệp cần kiểm tra:

  • Phần mềm hoặc sản phẩm có thuộc phạm vi “sản phẩm mật mã dân sự” hay không;
  • Mã HS dự kiến;
  • Chức năng mật mã thực tế;
  • Sản phẩm có nằm trong danh mục nhập khẩu theo giấy phép của Nghị định 211/2025/NĐ-CP hay không;
  • Điều kiện kinh doanh mật mã dân sự của doanh nghiệp nếu nhập khẩu để kinh doanh.

Nếu sản phẩm thuộc nhóm này, xem thêm thủ tục về sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự.

Sản phẩm an toàn thông tin mạng

Một số sản phẩm an toàn thông tin mạng nhập khẩu có cơ chế cấp phép riêng theo Luật An toàn thông tin mạng và Nghị định 108/2016/NĐ-CP. Đây là nhóm pháp lý khác với mật mã dân sự.

Do đó, trước khi nhập phần mềm bảo mật, firewall, hệ thống kiểm soát truy cập hoặc sản phẩm an toàn thông tin chuyên dụng, cần xác định đúng nó thuộc nhóm nào thay vì gọi chung là “phần mềm bảo mật cao”.

8. Có cần đăng ký bản quyền phần mềm nhập khẩu tại Việt Nam?

Việc doanh nghiệp mua hoặc nhập quyền sử dụng phần mềm không làm doanh nghiệp trở thành chủ sở hữu quyền tác giả đối với chương trình máy tính.

Doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng để xác định mình được:

  • Sử dụng phần mềm nội bộ;
  • Cài trên bao nhiêu thiết bị/user;
  • Cho công ty con sử dụng hay không;
  • Phân phối lại hoặc sublicensing hay không;
  • Sửa đổi mã nguồn hay không;
  • Chuyển giao quyền cho bên thứ ba hay không.

Quyền tác giả đối với phần mềm phát sinh theo pháp luật sở hữu trí tuệ mà không phụ thuộc vào việc đăng ký. Đăng ký quyền tác giả tại Việt Nam là cơ chế chứng nhận quyền, nhưng bên nhập khẩu chỉ nên đăng ký khi mình thực sự là chủ thể có quyền hoặc được chuyển giao quyền phù hợp.

Nếu cần bảo hộ phần mềm do doanh nghiệp sở hữu, xem đăng ký bản quyền phần mềm.

9. Hồ sơ doanh nghiệp nên chuẩn bị trước khi mua phần mềm nước ngoài

  • Hợp đồng/license agreement;
  • Invoice và chứng từ thanh toán;
  • Mô tả chức năng phần mềm;
  • Tài liệu kỹ thuật nếu có chức năng mã hóa hoặc an toàn thông tin;
  • Thông tin vật mang tin hoặc thiết bị đi kèm;
  • Phân tách giá license, dịch vụ và thiết bị;
  • Tài liệu chứng minh quyền phân phối lại nếu nhập để kinh doanh;
  • Ý kiến phân loại thuế, hải quan hoặc giấy phép nếu giao dịch có yếu tố đặc thù.

10. Căn cứ pháp lý

11. Câu hỏi thường gặp

1. Mua license Microsoft, Adobe hoặc phần mềm SaaS từ nước ngoài có phải mở tờ khai hải quan không?

Nếu chỉ nhận license/quyền truy cập qua internet và không có hàng hóa vật lý qua cửa khẩu, giao dịch không xử lý như một lô hàng nhập khẩu vật lý. Tuy nhiên vẫn phải kiểm tra nghĩa vụ thuế và chứng từ.

2. Phần mềm có chịu VAT không?

Sản phẩm phần mềm và dịch vụ phần mềm theo quy định pháp luật thuộc nhóm không chịu thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT 2024. Cần phân biệt phần mềm với các dịch vụ hoặc thiết bị khác trong cùng hợp đồng.

3. Tiền license phần mềm có luôn chịu thuế nhà thầu 10% không?

Không nên mặc định. Mức 10% TNDN trực tiếp áp dụng cho doanh thu tiền bản quyền; trước hết phải xác định khoản thanh toán trong hợp đồng có thực sự mang bản chất tiền bản quyền theo quy định hay không.

4. Phần mềm mã hóa có luôn phải xin giấy phép nhập khẩu không?

Không. Phải kiểm tra theo Nghị định 211/2025/NĐ-CP và danh mục sản phẩm mật mã dân sự nhập khẩu theo giấy phép, bao gồm cả mã HS, mô tả hàng hóa và đặc tính mật mã.

5. USB chứa phần mềm có thể khai mã HS 8471.70.20 không?

Không nên mặc định một mã HS. Mã phải được xác định theo bản chất, cấu tạo và công dụng của hàng hóa thực tế và quy tắc phân loại đang áp dụng.

12. Nội dung liên quan

Xuất Nhập Khẩu

Bạn cần tư vấn về Nhập khẩu phần mềm?

Trao đổi với đội ngũ Luật Dương Trí để được rà soát quy định, hồ sơ và phương án áp dụng cho trường hợp thực tế.

Trao đổi thông tin qua Zalo
Trao đổi thông tin qua Zalo Trao đổi thông tin qua Zalo Trao đổi thông tin qua Zalo
Trao đổi thông tin qua Zalo